Phân Tích Giới Bổn › Phân Tích Giới Tỳ-khưu II › VIII. Chương Ưng Đối Trị › Phần Vật Thực · Tỳ khưu Indacanda

PTG 085 - ĐIỀU HỌC THỨ NHẤT

470. Lúc bấy giờ, đức Phật Thế Tôn ngự tại thành Sāvatthi, Jetavana, tu viện của ông Anāthapiṇḍika. Vào lúc bấy giờ, ở không xa thành Sāvatthi có phường hội nọ sắp đặt sự thí thực tại phước xá. Các tỳ khưu nhóm Lục Sư vào buổi sáng sau khi mặc y, cầm y bát, đi vào thành Sāvatthi để khất thực, khi không nhận được đồ ăn khất thực đã đi đến phước xá. Dân chúng (nói rằng): “Lâu lắm các ngài đại đức mới đến” rồi đã phục vụ một cách trịnh trọng. Sau đó vào ngày thứ nhì, vào ngày thứ ba, các tỳ khưu nhóm Lục Sư vào buổi sáng sau khi mặc y, cầm y bát, đã đi vào thành Sāvatthi để khất thực, khi không nhận được đồ ăn khất thực đã đi đến phước xá và thọ thực. Sau đó, các tỳ khưu nhóm Lục Sư đã khởi ý điều này: “Chúng ta sẽ làm điều gì đây, có nên đi về tu viện rồi cũng sẽ trở lại chính nơi này?” Các vị tiếp tục cư ngụ tại chính nơi ấy và thọ dụng vật thực ở phước xá. Các ngoại đạo lánh xa. Dân chúng phàn nàn, phê phán, chê bai rằng:

- Tại sao các sa‑môn Thích tử cứ tiếp tục cư trú và thọ dụng vật thực ở phước xá? Vật thực ở phước xá được sắp đặt đâu có dành riêng cho các vị; vật thực ở phước xá được sắp đặt dành cho tất cả!

Các tỳ khưu đã nghe được những người ấy phàn nàn, phê phán, chê bai.
Các tỳ khưu ít ham muốn, ...(như trên)..., các vị ấy phàn nàn, phê phán, chê bai rằng:

- Vì sao các tỳ khưu nhóm Lục Sư lại tiếp tục cư trú và thọ dụng vật thực ở phước xá?

...(như trên)...

- Này các tỳ khưu, nghe nói các ngươi tiếp tục cư trú và thọ dụng vật thực ở phước xá, có đúng không vậy?

- Bạch Thế Tôn, đúng vậy.

Đức Phật Thế Tôn đã khiển trách rằng:

- Này những kẻ rồ dại, vì sao các ngươi lại tiếp tục cư trú và thọ dụng vật thực ở phước xá vậy? Này những kẻ rồ dại, sự việc này không đem lại niềm tin cho những kẻ chưa có đức tin, hay làm tăng thêm niềm tin của những người đã có đức tin. ...(như trên)... Và này các tỳ khưu, các ngươi nên phổ biến điều học này như vầy: “Vật thực ở phước xá được thọ dụng một lần. Nếu vượt quá số ấy thì phạm tội ưng đối trị.” Và điều học này đã được đức Thế Tôn quy định cho các tỳ khưu như thế.

471. Vào lúc bấy giờ, đại đức Sāriputta trong khi đi đến thành Sāvatthi ở trong xứ sở Kosala đã ghé lại phước xá nọ. Dân chúng (nói rằng): “Lâu lắm trưởng lão mới đến” rồi đã phục vụ một cách trịnh trọng. Sau đó, khi đại đức Sāriputta đã thọ thực xong, có cơn bệnh ngặt nghèo đã phát khởi. Đại đức đã không thể rời trú xá ấy ra đi. Sau đó vào ngày thứ nhì, những người ấy đã nói với đại đức Sāriputta điều này:

- Thưa ngài, xin hãy thọ thực.

Khi ấy, đại đức Sāriputta (nghĩ rằng): “Đức Thế Tôn đã cấm tiếp tục cư trú và thọ dụng vật thực ở phước xá,” trong lúc ngần ngại đã không thọ lãnh nên bữa ăn đã bị lỡ. Sau đó, đại đức Sāriputta đã đi đến thành Sāvatthi và kể lại sự việc ấy cho các tỳ khưu. Các tỳ khưu đã trình sự việc ấy lên đức Thế Tôn. Khi ấy, đức Thế Tôn nhân lý do ấy nhân sự kiện ấy đã thuyết Pháp thoại rồi bảo các tỳ khưu rằng:

- Này các tỳ khưu, ta cho phép vị tỳ khưu bị bệnh được tiếp tục cư trú và thọ thực ở phước xá. Và này các tỳ khưu, các ngươi nên phổ biến điều học này như vầy: “Vị tỳ khưu không bị bệnh được thọ dụng vật thực ở phước xá một lần. Nếu vượt quá số ấy thì phạm tội ưng đối trị.”

472. Không bị bệnh nghĩa là có thể lìa phước xá ấy ra đi.

Bệnh nghĩa là không thể lìa phước xá ấy ra đi.

Vật thực ở phước xá nghĩa là loại vật thực nào đó thuộc về năm loại vật thực được phân phát theo nhu cầu không chỉ định (người thọ) ở trong phòng, hoặc ở mái che, hoặc ở gốc cây, hoặc ở ngoài trời. Vị tỳ khưu không bị bệnh nên thọ thực một lần, nếu (nghĩ rằng): “Ta sẽ ăn” rồi thọ lãnh vượt quá số lần ấy thì phạm tội tác ác. Mỗi lần nuốt xuống thì phạm tội ưng đối trị.

473. Khi không bị bệnh, nhận biết là không bị bệnh, vị thọ dụng vật thực ở phước xá vượt quá số lần ấy thì phạm tội ưng đối trị.

Khi không bị bệnh, có sự hoài nghi, vị thọ dụng vật thực ở phước xá vượt quá số lần ấy thì phạm tội ưng đối trị.

Khi không bị bệnh, (lầm) tưởng là có bệnh, vị thọ dụng vật thực ở phước xá vượt quá số lần ấy thì phạm tội ưng đối trị.

Khi bị bệnh, (lầm) tưởng là không bị bệnh, phạm tội tác ác.

Khi bị bệnh, có sự hoài nghi, phạm tội tác ác.

Khi bị bệnh, nhận biết là bị bệnh thì vô tội.

474. Vị bị bệnh, vị không bị bệnh thọ thực một lần, vị thọ thực khi chuẩn bị ra đi hoặc khi vừa mới đến, các người chủ thỉnh và mời ăn, được sắp đặt dành riêng (cho vị ấy), được sắp đặt không đủ theo nhu cầu (phần ăn rất ít ỏi), trừ ra năm loại vật thực (thọ dụng) tất cả (các thức khác) thì không phạm tội, vị bị điên, vị vi phạm đầu tiên thì vô tội.

Dứt điều học thứ nhất.