Phân Tích Giới Bổn › Phân Tích Giới Tỳ-khưu II › VIII. Chương Ưng Đối Trị › Phần Thảo Mộc · Tỳ khưu Indacanda
PTG 073 - ĐIỀU HỌC THỨ CHÍN
397. Lúc bấy giờ, đức Phật Thế Tôn ngự tại thành Kosambī, ở tu viện Ghosita. Vào lúc bấy giờ, vị quan đại thần người hộ độ cho đại đức Channa ra lệnh xây dựng trú xá cho đại đức Channa. Khi ấy, lúc trú xá đã được làm hoàn tất, đại đức Channa đã cho người lợp thêm ở mái nhiều lớp, tô trét thêm ở tường nhiều lớp, khiến trú xá trở nên quá nặng nề rồi sụp đổ xuống. Sau đó, đại đức Channa trong lúc gom góp cỏ và cây gỗ đã làm hư hỏng ruộng lúa mạch của người bà‑la‑môn nọ. Khi ấy, người bà‑la‑môn ấy phàn nàn, phê phán, chê bai rằng:
- Tại sao các ngài đại đức lại làm hư hỏng ruộng lúa mạch của chúng tôi?
Các tỳ khưu đã nghe được người bà‑la‑môn ấy phàn nàn, phê phán, chê bai.
Các tỳ khưu ít ham muốn, ...(như trên)..., các vị ấy phàn nàn, phê phán, chê bai rằng:
- Vì sao lúc trú xá đã được làm hoàn tất, đại đức Channa lại cho người lợp thêm ở mái nhiều lớp, tô trét thêm ở tường nhiều lớp, khiến trú xá trở nên quá nặng nề rồi sụp đổ xuống?
Sau đó, các tỳ khưu ấy đã trình sự việc lên đức Thế Tôn. ...(như trên)...
- Này Channa, nghe nói lúc trú xá đã được làm hoàn tất ngươi còn cho người lợp thêm ở mái nhiều lớp, tô trét thêm ở tường nhiều lớp, khiến trú xá trở nên quá nặng nề rồi sụp đổ xuống, có đúng không vậy?
- Bạch Thế Tôn, đúng vậy.
Đức Phật Thế Tôn đã khiển trách rằng:
- Này kẻ rồ dại, vì sao lúc trú xá đã được làm hoàn tất, ngươi lại cho người lợp thêm ở mái nhiều lớp, tô trét thêm ở tường nhiều lớp, khiến trú xá trở nên quá nặng nề rồi sụp đổ xuống vậy? Này kẻ rồ dại, sự việc này không đem lại niềm tin cho những kẻ chưa có đức tin, ...(như trên)... Và này các tỳ khưu, các ngươi nên phổ biến điều học này như vầy: “Trong lúc cho xây dựng trú xá lớn, vị tỳ khưu nên đứng ở chỗ không trồng trọt mà quyết định phương thức của việc lợp mái hai ba lớp, của việc lắp đặt chốt cửa, của việc trang hoàng các lỗ thông hơi, cho đến khung cửa lớn. Nếu vượt quá phương thức ấy, cho dầu vị đứng ở chỗ không trồng trọt mà quyết định vẫn phạm tội ưng đối trị.”
398. Trú xá lớn: nghĩa là có thí chủ được đề cập đến.
Trú xá: nghĩa là được tô ở bên trong, hoặc được tô ở bên ngoài, hoặc được tô bên trong lẫn bên ngoài.
Trong lúc cho xây dựng: là (tự mình) đang làm hoặc đang bảo người làm.
Cho đến khung cửa lớn: là (khoảng rộng) một tầm tay (1,25 m) ở các khu vực xung quanh của đà ngang và trụ cửa.
Của việc lắp đặt chốt cửa: của việc lắp đặt cánh cửa lớn.
Của việc trang hoàng các lỗ thông hơi: là của việc trang hoàng các cửa sổ (gồm có các việc): sơn màu trắng, sơn màu đen, sơn màu đỏ, trang hoàng hình vòng hoa, trang hoàng hình tua, chốt treo bằng răng cá kiếm, vải trang hoàng năm loại.
Nên đứng ở chỗ không trồng trọt mà quyết định phương thức của việc lợp mái hai ba lớp: Được trồng trọt nghĩa là các loại lúa bắp và rau cải. Nếu đứng ở chỗ được trồng trọt mà xác định thì phạm tội tác ác. Khi đang lợp lượt thứ nhất, vị quyết định hai lượt, sau khi chỉ thị lượt thứ ba thì nên rời đi. Khi đang lợp theo phương thức thứ nhất, vị quyết định hai phương thức, sau khi chỉ thị phương thức thứ ba thì nên rời đi.
399. Nếu vượt quá phương thức ấy, cho dầu vị đứng ở chỗ không trồng trọt mà quyết định: Vị đang lợp bằng ngói thì phạm tội ưng đối trị theo từng viên ngói.
Vị đang lợp bằng đá phiến thì phạm tội ưng đối trị theo từng viên đá phiến.
Vị đang lợp bằng vữa hồ thì phạm tội ưng đối trị theo từng cục vữa hồ.
Vị đang lợp bằng cỏ thì phạm tội ưng đối trị theo từng nắm cỏ.
Vị đang lợp bằng lá thì phạm tội ưng đối trị theo từng tấm lá.
400. Vượt quá hai hay ba phương thức, nhận biết là vượt quá, vị quyết định thì phạm tội ưng đối trị.
Vượt quá hai hay ba phương thức, có sự hoài nghi, vị quyết định thì phạm tội ưng đối trị.
Vượt quá hai hay ba phương thức, (lầm) tưởng là chưa quá, vị quyết định thì phạm tội ưng đối trị.
Chưa vượt quá hai hay ba phương thức, (lầm) tưởng là đã vượt quá, phạm tội tác ác.
Chưa vượt quá hai hay ba phương thức, có sự hoài nghi, phạm tội tác ác.
Chưa vượt quá hai hay ba phương thức, nhận biết là chưa quá thì vô tội.
401. Trong hai hay ba phương thức, khi chưa đủ hai hay ba phương thức, trong hang đá, trong hang động, trong cốc liêu bằng cỏ, vì nhu cầu của vị khác, bằng vật sở hữu của bản thân, trừ ra nhà ở còn tất cả các nơi thì không phạm tội, vị bị điên, vị vi phạm đầu tiên thì vô tội.
Dứt điều học thứ chín.