Đại Phẩm › VIII. Chương y phục · Tỳ khưu Indacanda

6. CHỮA BỆNH CHO VUA PAJJOTA XỨ UJJENĪ

134. Vào lúc bấy giờ, đức vua Pajjota xứ Ujjenī bị bệnh vàng da. Nhiều thầy thuốc vô cùng nổi danh và tiếng tăm lừng lẫy đã đi đến và chữa trị dài ngày vẫn không đủ khả năng làm lành bệnh; họ đã nhận lãnh nhiều vàng rồi ra đi. Sau đó, đức vua Pajjota đã phái sứ giả đi đến tâu trực tiếp với đức vua Seniya Bimbisāra xứ Magadha rằng:

- Tâu bệ hạ, tôi bị bệnh như thế này. Tâu bệ hạ, tốt đẹp thay xin bệ hạ hãy ra lệnh cho thầy thuốc Jīvaka điều trị cho tôi.

Khi ấy, đức vua Seniya Bimbisāra xứ Magadha đã ra lệnh cho Jīvaka Komārabhacca rằng:

- Này khanh Jīvaka, hãy đi. Sau khi đi đến Ujjenī khanh hãy điều trị cho đức vua Pajjota.

- Tâu bệ hạ, xin vâng.

Rồi Jīvaka Komārabhacca nghe theo lời đức vua Seniya Bimbisāra xứ Magadha đã đi Ujjenī gặp đức vua Pajjota, sau khi đến đã xem xét sự biến đổi ở sắc mặt của đức vua Pajjota rồi đã nói điều này:

- Tâu bệ hạ, thần sẽ đun sôi bơ lỏng và bệ hạ sẽ uống thứ ấy.

- Này khanh Jīvaka, thôi đi. Ngươi hãy làm khỏi bệnh bằng cách nào mà có thể không dùng bơ lỏng. Đối với ta, bơ lỏng ghê tởm và không thích hợp.

Khi ấy, Jīvaka Komārabhacca đã khởi ý điều này: “Bệnh của đức vua này là như thế ấy; không dùng bơ lỏng ta không thể nào làm khỏi bệnh được. Hay là ta nên nấu sôi bơ lỏng có màu cam, hương của cam, và vị của cam?” Sau đó, Jīvaka Komārabhacca đã nấu sôi bơ lỏng có màu cam, hương của cam, và vị của cam với nhiều loại dược phẩm. Khi ấy, Jīvaka Komārabhacca đã khởi ý điều này: “Bơ lỏng khi đã được đức vua này uống vào, trong khi được tiêu hóa sẽ làm ợ chua. Đức vua này thì tàn bạo có thể cho người giết ta, hay là ta nên hỏi phòng xa trước?” Sau đó, Jīvaka Komārabhacca đã đi đến gặp đức vua Pajjota, sau khi đến đã nói với đức vua Pajjota điều này:

- Tâu bệ hạ, những người thầy thuốc chúng tôi nhổ các thứ rễ cây, thu hoạch các thứ dược phẩm vào thời điểm thích hợp. Tốt đẹp thay xin bệ hạ hãy ra lệnh cho các trạm xe và các cổng thành rằng: “Jīvaka muốn đi bằng xe nào thì hãy để cho đi bằng xe đó, muốn đi ra bằng cổng nào thì hãy để cho đi ra bằng cổng đó, muốn đi ra lúc nào thì hãy cho đi ra lúc đó, muốn đi vào lúc nào thì hãy cho đi vào lúc đó.”

Sau đó, đức vua Pajjota đã ra lệnh cho các trạm xe và các cổng thành rằng:

- Jīvaka muốn đi bằng xe nào thì hãy để cho đi bằng xe đó, muốn đi ra bằng cổng nào thì hãy để cho đi ra bằng cổng đó, muốn đi ra lúc nào thì hãy cho đi ra lúc đó, muốn đi vào lúc nào thì hãy cho đi vào lúc đó.

Vào lúc bấy giờ, đức vua Pajjota có con voi cái tên là Bhaddavatikā có thể đi năm mươi do tuần (trong một ngày). Rồi Jīvaka Komārabhacca đã đem lại thứ bơ lỏng ấy cho đức vua Pajjota (nói rằng):

- Xin bệ hạ hãy uống cam.

Sau đó, khi đã cho đức vua Pajjota uống bơ lỏng xong, Jīvaka Komārabhacca đã đi ra chuồng voi và vội vã rời thành phố bằng con voi cái Bhaddavatikā. Sau đó, khi đã được đức vua Pajjota uống vào và trong khi tiêu hóa, bơ lỏng ấy đã làm ợ chua. Khi ấy, đức vua Pajjota đã nói với mọi người điều này:

- Này các khanh, Jīvaka xảo trá đã làm cho ta phải uống bơ lỏng. Như thế thì các khanh hãy truy nã thầy thuốc Jīvaka.

- Tâu bệ hạ, (thầy thuốc Jīvaka) đã vội vã rời thành phố bằng con voi cái Bhaddavatikā rồi.

Vào lúc bấy giờ, đức vua Pajjota có nam nô lệ tên là Kāka được sanh ra có nguồn gốc phi nhân có thể đi sáu mươi do tuần (trong một ngày). Khi ấy, đức vua Pajjota đã ra lệnh cho nô lệ Kāka rằng:

- Này khanh Kāka, hãy đi và hãy đem thầy thuốc Jīvaka quay trở về (nói rằng): “Thưa thầy, đức vua bảo đem thầy quay trở về.” Này khanh Kāka, bọn thầy thuốc ấy vốn vô cùng quỷ quyệt nên khanh chớ có nhận lãnh bất cứ vật gì từ ông ta.

Sau đó, vào khoảng giữa đường đi tại thành Kosambī, người nô lệ Kāka đã bắt gặp Jīvaka Komārabhacca đang dùng điểm tâm. Khi ấy, người nô lệ Kāka đã nói với Jīvaka Komārabhacca điều này:

- Thưa thầy, đức vua bảo đem thầy quay trở về.

- Này chú em Kāka, hãy chờ cho ta ăn. Này chú em Kāka, ngươi cũng nên ăn đi.

- Thưa thầy, thôi đi. Tôi đã được đức vua ra lệnh rằng: “Này khanh Kāka, bọn thầy thuốc ấy vốn vô cùng quỷ quyệt nên khanh chớ có nhận lãnh bất cứ vật gì từ ông ta.”

Vào lúc bấy giờ, Jīvaka Komārabhacca đã dùng móng tay khảy lấy (chút) dược phẩm rồi ăn trái cây āmalaka và uống nước. Khi ấy, Jīvaka Komārabhacca đã nói với nô lệ Kāka điều này:

- Này chú em Kāka, ngươi hãy ăn trái cây āmalaka và nên uống nước.

Khi ấy, nô lệ Kāka (nghĩ rằng): “Thầy thuốc này ăn trái cây āmalaka và uống nước. Điều ấy xem ra không có điều gì là sai trái cả” rồi đã ăn nửa trái āmalaka và uống nước. Khi người nô lệ ấy vừa ăn vào nửa phần của trái āmalaka ấy liền bị ói ra ngay tại chỗ ấy. Khi ấy, nô lệ Kāka đã nói với Jīvaka Komārabhacca điều này:

- Thưa thầy, tôi có được còn mạng sống không?

- Này chú em Kāka, chớ có sợ. Rồi chính ngươi sẽ được khỏi bệnh. Còn đức vua thì tàn bạo, đức vua ấy cũng có thể ra lệnh giết ta; vì thế ta không quay trở lại.

Sau khi đã trao con voi cái Bhaddavatikā cho nô lệ Kāka dắt trở về, Jīvaka Komārabhacca đã ra đi về phía thành Rājagaha, tuần tự đã đi đến thành Rājagaha gặp đức vua Seniya Bimbisāra xứ Magadha, sau khi đến đã trình sự việc ấy cho đức vua Seniya Bimbisāra xứ Magadha.

- Này khanh Jīvaka, khanh đã làm tuyệt lắm. Bởi vì nếu khanh không vội vã ra đi, đức vua Pajjota tàn bạo ấy cũng có thể ra lệnh giết khanh.

Sau đó, đức vua Pajjota khi được khỏi bệnh đã phái sứ giả đi đến gặp Jīvaka Komārabhacca (nói rằng):

- Jīvaka hãy đi đến. Trẫm sẽ ban đặc ân.

(Jīvaka Komārabhacca đã nhắn lại rằng:)

- Tâu bệ hạ, thôi đi. Chỉ xin bệ hạ nhớ cho chức vụ của thần.

Vào lúc bấy giờ, đức vua Pajjota được phát sanh xấp vải đôi sản xuất tại xứ Sivi là loại hạng nhất, phẩm chất tốt, nổi tiếng, cao quý, và sang trọng trong vô số các loại vải, trong vô số các xấp vải đôi, trong hàng trăm xấp vải đôi, trong hàng ngàn xấp vải đôi, trong hàng trăm ngàn xấp vải đôi. Sau đó, đức vua Pajjota đã phái người đem xấp vải đôi sản xuất tại xứ Sivi ban cho Jīvaka Komārabhacca. Khi ấy, Jīvaka Komārabhacca đã khởi ý điều này: “Xấp vải đôi sản xuất tại xứ Sivi đã được đức vua Pajjota gởi đến cho ta là loại hạng nhất, phẩm chất tốt, nổi tiếng, cao quý, và sang trọng trong vô số các loại vải, trong vô số các xấp vải đôi, trong hàng trăm xấp vải đôi, trong hàng ngàn xấp vải đôi, trong hàng trăm ngàn xấp vải đôi; không ai xứng đáng để sử dụng xấp vải đôi này ngoại trừ đức Thế Tôn, bậc A‑la‑hán, Chánh Đẳng Giác ấy hoặc là đức vua Seniya Bimbisāra xứ Magadha.”