Đại Phẩm › V. Chương da thú · Tỳ khưu Indacanda

3. TRƯỞNG LÃO SOṆA KOḶIVISA CÔNG BỐ SỰ CHỨNG NGỘ

3. Sau đó, khi đã chứng đạt quả vị A‑la‑hán đại đức Soṇa đã khởi ý điều này: “Hay là ta nên công bố sự chứng ngộ này trong sự hiện diện của đức Thế Tôn?” Khi ấy, đại đức Soṇa đã đi đến gặp đức Thế Tôn, sau khi đến đã đảnh lễ đức Thế Tôn rồi ngồi xuống ở một bên. Khi đã ngồi xuống một bên, đại đức Soṇa đã nói với đức Thế Tôn điều này:

- Bạch ngài, vị tỳ khưu nào là bậc A‑la‑hán, có các lậu hoặc đã diệt tận, đạt đến hoàn thiện, việc cần làm đã làm, gánh nặng đã được đặt xuống, mục đích của bản thân đã đạt được, sự ràng buộc vào việc tái sanh đã được phá hủy, đã được giải thoát nhờ vào trí tuệ chân chánh, vị ấy đã thành tựu sáu sự việc: vị ấy đã thành tựu sự từ bỏ, vị ấy đã thành tựu sự tĩnh lặng, vị ấy đã thành tựu sự không còn hãm hại, vị ấy đã thành tựu sự hoại diệt của chấp thủ, vị ấy đã thành tựu sự hoại diệt của ái dục, vị ấy đã thành tựu sự không còn si mê.

Bạch ngài, ở đây có thể một vị đại đức nào đó sẽ khởi ý như vầy: “Không lẽ vị đại đức này đã thành tựu sự từ bỏ chỉ hoàn toàn nhờ vào đức tin?” Bạch ngài, điều ấy không thể được xem xét như thế. Bạch ngài, vị tỳ khưu có lậu hoặc đã được diệt tận, đạt đến hoàn thiện, việc cần làm đã làm xong, không còn quán xét đến việc cần phải làm của bản thân hoặc (quán xét) đến sự tích lũy của (việc) đã làm, nhờ vào sự hoại diệt của tham ái và bản thân không còn tham ái mà vị ấy đã thành tựu sự từ bỏ, nhờ vào sự hoại diệt của sân hận và bản thân không còn sân hận mà vị ấy đã thành tựu sự từ bỏ, nhờ vào sự hoại diệt của si mê và bản thân không còn si mê mà vị ấy đã thành tựu sự từ bỏ.

Bạch ngài, ở đây có thể một vị đại đức nào đó sẽ khởi ý như vầy: “Không lẽ vị đại đức này đã thành tựu sự tĩnh lặng trong khi còn thèm muốn lợi lộc, vinh quang, và danh vọng?” Bạch ngài, điều ấy không thể được xem xét như thế. Bạch ngài, vị tỳ khưu có lậu hoặc đã được diệt tận, đạt đến hoàn thiện, việc cần làm đã làm xong, không còn quán xét đến việc cần phải làm của bản thân hoặc (quán xét) đến sự tích lũy của (việc) đã làm, nhờ vào sự hoại diệt của tham ái và bản thân không còn tham ái mà vị ấy đã thành tựu sự tĩnh lặng, nhờ vào sự hoại diệt của sân hận và bản thân không còn sân hận mà vị ấy đã thành tựu sự tĩnh lặng, nhờ vào sự hoại diệt của si mê và bản thân không còn si mê mà vị ấy đã thành tựu sự tĩnh lặng.

Bạch ngài, ở đây có thể một vị đại đức nào đó sẽ khởi ý như vầy: “Không lẽ vị đại đức này đã thành tựu sự không còn hãm hại trong khi quay về lại với giới cấm và tập quán từ bản chất?” Bạch ngài, điều ấy không thể được xem xét như thế. Bạch ngài, vị tỳ khưu có lậu hoặc đã được diệt tận, đạt đến hoàn thiện, việc cần làm đã làm xong, không còn quán xét đến việc cần phải làm của bản thân hoặc (quán xét) đến sự tích lũy của (việc) đã làm, nhờ vào sự hoại diệt của tham ái và bản thân không còn tham ái mà vị ấy đã thành tựu sự không còn hãm hại, nhờ vào sự hoại diệt của sân hận và bản thân không còn sân hận mà vị ấy đã thành tựu sự không còn hãm hại, nhờ vào sự hoại diệt của si mê và bản thân không còn si mê mà vị ấy đã thành tựu sự không còn hãm hại.

Nhờ vào sự hoại diệt của tham ái và bản thân không còn tham ái mà vị ấy đã thành tựu sự hoại diệt của chấp thủ, nhờ vào sự hoại diệt của sân hận và bản thân không còn sân hận mà vị ấy đã thành tựu sự hoại diệt của chấp thủ, nhờ vào sự hoại diệt của si mê và bản thân không còn si mê mà vị ấy đã thành tựu sự hoại diệt của chấp thủ. Nhờ vào sự hoại diệt của tham ái và bản thân không còn tham ái mà vị ấy đã thành tựu sự hoại diệt của ái dục, nhờ vào sự hoại diệt của sân hận và bản thân không còn sân hận mà vị ấy đã thành tựu sự hoại diệt của ái dục, nhờ vào sự hoại diệt của si mê và bản thân không còn si mê mà vị ấy đã thành tựu sự hoại diệt của ái dục. Nhờ vào sự hoại diệt của tham ái và bản thân không còn tham ái mà vị ấy đã thành tựu sự không còn si mê, nhờ vào sự hoại diệt của sân hận và bản thân không còn sân hận mà vị ấy đã thành tựu sự không còn si mê, nhờ vào sự hoại diệt của si mê và bản thân không còn si mê mà vị ấy đã thành tựu sự không còn si mê.

Bạch ngài, đối với vị tỳ khưu có tâm đã được hoàn toàn giải thoát, nếu các hình dáng (cảnh sắc) được nhận biết bởi mắt, dầu cho nổi bật, đi vào nhãn giới cũng không xâm chiếm được tâm của vị ấy bởi vì tâm của vị ấy không còn bị xáo trộn, bền vững, đạt đến bất động, và vị ấy quan sát sự diệt đi của điều ấy. Nếu các âm thanh (cảnh thinh) được nhận thức bởi tai ... các mùi hương (cảnh khí) được nhận thức bởi mũi ... các vị nếm (cảnh vị) được nhận thức bởi lưỡi ... các sự xúc chạm (cảnh xúc) được nhận thức bởi thân ... các pháp (cảnh pháp) được nhận thức bởi ý, dầu cho nổi bật, đi vào ý giới cũng không xâm chiếm được tâm của vị ấy bởi vì tâm của vị ấy không còn bị xáo trộn, bền vững, đạt đến bất động, và vị ấy quan sát sự diệt đi của điều ấy. Bạch ngài, cũng giống như hòn núi đá không có kẽ nứt, không có lỗ hổng, liền lặn một khối, nếu có cơn mưa bão dữ dội đi đến từ hướng đông cũng không thể làm nó rung chuyển, lay động, chấn động. Nếu có cơn mưa bão dữ dội đi đến từ hướng tây ... Nếu có cơn mưa bão dữ dội đi đến từ hướng bắc ... Nếu có cơn mưa bão dữ dội đi đến từ hướng nam cũng không thể làm nó rung chuyển, lay động, chấn động. Bạch ngài, tương tợ như thế đối với vị tỳ khưu có tâm đã được hoàn toàn giải thoát, nếu các hình dáng (cảnh sắc) được nhận thức bởi mắt, dầu cho nổi bật, đi vào nhãn giới cũng không xâm chiếm được tâm của vị ấy bởi vì tâm của vị ấy không còn bị xáo trộn, bền vững, đạt đến bất động, và vị ấy quan sát sự diệt đi của điều ấy. Nếu các âm thanh (cảnh thinh) được nhận thức bởi tai ... các mùi hương (cảnh khí) được nhận thức bởi mũi ... các vị nếm (cảnh vị) được nhận thức bởi lưỡi ... các sự xúc chạm (cảnh xúc) được nhận thức bởi thân ... các pháp (cảnh pháp) được nhận thức bởi ý, dầu cho nổi bật, đi vào ý giới cũng không xâm chiếm được tâm của vị ấy bởi vì tâm của vị ấy không còn bị xáo trộn, bền vững, đạt đến bất động, và vị ấy quan sát sự diệt đi của điều ấy.

4. Vị giải thoát từ bỏ
tâm đạt đến tĩnh lặng
vị giải thoát không hại
và diệt tận chấp thủ.
Vị đạt được ái diệt
và tâm không si mê
nhận thức nguồn sanh khởi
tâm giải thoát hoàn toàn.
Tâm tỳ khưu thanh tịnh
vị hoàn toàn giải thoát
không gì nữa phải làm
việc cần làm không có.
Như đá liền một khối
gió không lay chuyển được
cũng vậy sắc, thinh, vị,
và hết thảy hương, xúc,
các pháp thích, không thích
không lay động các vị
tâm bền vững, giải thoát
vị ấy quán sự diệt.