Bộ Phân Tích › 1. Uẩn Phân Tích › Uẩn Phân tích theo Vi Diệu Pháp · HT Tịnh Sự

THỌ UẨN

Ở đây thế nào là thọ uẩn?

44. Thọ uẩn phân theo một loại: Thọ tương ưng xúc.

- Thọ uẩn phân theo hai loại: Có thọ hữu nhân, có thọ vô nhân.

- Thọ uẩn phân theo ba loại: Có thọ thiện, có thọ bất thiện, có thọ vô ký.

- Thọ uẩn phân theo bốn loại: Có thọ dục giới, có thọ sắc giới, có thọ vô sắc giới, có thọ phi hệ thuộc.

- Thọ uẩn phân theo năm loại: Có thọ lạc quyền, có thọ khổ quyền, có thọ hỷ quyền, có thọ ưu quyền, có thọ xả quyền.

- Thọ uẩn phân theo sáu loại: Thọ sanh từ nhãn xúc, thọ sanh từ nhĩ xúc, thọ sanh từ tỷ xúc, thọ sanh từ thiệt xúc, thọ sanh từ thân xúc, thọ sanh từ ý xúc.

Thọ uẩn phân theo sáu loại là như vậy.

- Thọ uẩn phân theo bảy loại:
Thọ sanh từ nhãn xúc... (trùng)...
thọ sanh từ thân xúc, thọ sanh từ ý giới xúc, thọ sanh từ ý thức giới xúc.

Thọ uẩn phân theo bảy loại là như vậy.

- Thọ uẩn phân theo tám loại: Thọ sanh từ nhãn xúc... (trùng)... thọ sanh từ thân xúc có lạc, có khổ, thọ sanh từ ý giới xúc, thọ sanh từ ý thức giới xúc.

Thọ uẩn phân theo tám loại là như vậy.

- Thọ uẩn phân theo chín loại:
Thọ sanh từ nhãn xúc... (trùng)...
thọ sanh từ thân xúc, thọ sanh từ ý giới xúc, thọ sanh từ ý thức giới xúc có thiện, có bất thiện, có vô ký.

Thọ uẩn phân theo chín loại là như vậy.

- Thọ uẩn phân theo mười loại: Thọ sanh từ nhãn xúc... (trùng)... thọ sanh từ thân xúc có lạc, có khổ, thọ sanh từ ý giới xúc, thọ sanh từ ý thức giới xúc có thiện, có bất thiện, có vô ký.

Thọ uẩn phân theo mười loại là như vậy.

45. Thọ uẩn phân theo một loại: Thọ tương ưng xúc.

- Thọ uẩn phân theo hai loại: Có thọ hữu nhân, có thọ vô nhân.

- Thọ uẩn phân theo ba loại: Có thọ dị thục, có thọ dị thục nhân, Có thọ phi dị thục, phi dị thục nhân.

Có thọ do thủ cảnh thủ, Có thọ phi do thủ cảnh thủ, Có thọ phi do thủ phi cảnh thủ.

Có thọ phiền toái cảnh phiền não, Có thọ phi phiền toái cảnh phiền não, Có thọ phi phiền toái phi cảnh phiền não.

Có thọ hữu tầm hữu tứ, Có thọ vô tầm hữu tứ, có thọ vô tầm vô tứ.

Có thọ đáng do kiến đạo đoạn trừ, Có thọ đáng do tiến đạo đoạn trừ, Có thọ không đáng do kiến đạo đoạn trừ.

Có thọ hữu nhân đáng do kiến đạo đoạn trừ, Có thọ hữu nhân đáng do tiến đạo đoạn trừ, Có thọ hữu nhân đáng do kiến đạo tiến đạo đoạn trừ.

Có thọ nhân đến tích tập, có thọ nhân đến tịch diệt, có thọ phi nhân đến tích tập phi nhân đến tịch diệt.

Có thọ hữu học, có thọ vô học, Có thọ phi hữu học phi vô học.

Có thọ hy thiểu, có thọ đáo đại, có thọ vô lượng.

Có thọ biết cảnh hy thiểu, có thọ biết cảnh đáo đại, có thọ biết cảnh vô lượng.

Có thọ ty hạ, có thọ trung bình, có thọ tinh lương.

Có thọ cố định phần tà, có thọ cố định phần chánh, có thọ phi cố định.

Có thọ đạo thành cảnh, có thọ đạo thành nhân, có thọ đạo thành trưởng.

Có thọ sanh tồn, có thọ vị sanh tồn, có thọ chuẩn sanh.

Có thọ quá khứ, có thọ vị lai, có thọ hiện tại.

Có thọ biết cảnh quá khứ, có thọ biết cảnh vị lai, có thọ biết cảnh hiện tại.

Có thọ nội phần, có thọ ngoại phần, có thọ nội ngoại phần.

Có thọ biết cảnh nội phần, có thọ biết cảnh ngoại phần, có thọ biết cảnh nội ngoại... (trùng)...

Thọ uẩn phân theo mười loại là như vậy.

PHẦN CĂN NHỊ ĐỀ

46. Thọ uẩn phân theo một loại: Thọ tương ưng xúc.

Thọ uẩn phân theo hai loại: Có thọ tương ưng nhân, Có thọ bất tương ưng nhân.

Có thọ phi nhân hữu nhân, Có thọ phi nhân vô nhân.

Có thọ hiệp thế, có thọ siêu thế.

Có thọ đáng vài tâm biết, Có thọ không đáng vài tâm biết

Có thọ cảnh lậu, có thọ phi cảnh lậu.

Có thọ tương ưng lậu, có thọ bất tương ưng lậu.

Có thọ bất tương ưng lậu, Có thọ tương ưng lậu phi cảnh lậu.

Có thọ cảnh triền, có thọ phi cảnh triền.

Có thọ tương ưng triền, có thọ bất tương ưng triền.

Có thọ bất tương ưng triền cảnh triền, có thọ bất tương ưng triền phi cảnh triền.

Có thọ cảnh phược, có thọ phi cảnh phược.

Có thọ tương ưng phược, có thọ bất tương ưng phược.

Có thọ bất tương ưng phược cảnh phược, có thọ bất tương ưng phược phi cảnh phược.

Có thọ cảnh bộc, có thọ phi cảnh bộc.

Có thọ tương ưng bộc, có thọ bất tương ưng bộc.

Có thọ bất tương ưng bộc cảnh bộc, có thọ bất tương ưng bộc phi cảnh bộc.

Có thọ cảnh phối, có thọ phi cảnh phối.

Có thọ tương ưng phối, có thọ bất tương ưng phối.

Có thọ bất tương ưng phối cảnh phối, có thọ bất tương ưng phối phi cảnh phối.

Có thọ cảnh cái, có thọ phi cảnh cái, có thọ tương ưng cái, có thọ bất tương ưng cái.

Có thọ tương ưng cái cảnh cái, có thọ bất tương ưng cái phi cảnh cái.

Có thọ cảnh khinh thị, có thọ phi cảnh khinh thị.

Có thọ tương ưng khinh thị, có thọ bất tương ưng khinh thị.

Có thọ bất tương ưng khinh thị cảnh khinh thị, có thọ bất tương ưng khinh thị phi cảnh khinh thị.

Có thọ do thủ, có thọ phi do thủ.

Có thọ cảnh thủ, có thọ phi cảnh thủ.

Có thọ tương ưng thủ, có thọ bất tương ưng thủ.

Có thọ bất tương ưng thủ cảnh thủ, có thọ bất tương ưng thủ phi cảnh thủ.

Có thọ cảnh phiền não, có thọ phi cảnh phiền não.

Có thọ phiền toái, có thọ phi phiền toái.

Có thọ tương ưng phiền não, có thọ bất tương ưng phiền não.

Có thọ bất tương ưng phiền não cảnh phiền não, có thọ bất tương ưng phiền não phi cảnh phiền não.

Có thọ đáng do kiến đạo đoạn trừ, có thọ không đáng do kiến đạo đoạn trừ.

Có thọ đáng do tiến đạo đoạn trừ, có thọ không đáng do tiến đạo đoạn trừ.

Có thọ hữu nhân đáng do kiến đạo đoạn trừ, có thọ phi hữu nhân đáng do kiến đạo đoạn trừ.

Có thọ hữu nhân đáng do tiến đạo đoạn trừ, có thọ phi hữu nhân đáng do tiến đạo đoạn trừ.

Có thọ hữu tầm, có thọ vô tầm.

Có thọ hữu tứ, có thọ vô tứ.

Có thọ hữu hỷ, có thọ vô hỷ.

Có thọ câu hành hỷ, có thọ phi câu hành hỷ.

Có thọ dục giới, có thọ phi dục giới.

Có thọ sắc giới, có thọ phi sắc giới.

Có thọ vô sắc giới, có thọ phi vô sắc giới.

Có thọ hệ thuộc, có thọ phi hệ thuộc.

Có thọ dẫn xuất, có thọ phi dẫn xuất.

Có thọ cố định, có thọ phi cố định.

Có thọ hữu thượng, có thọ vô thượng.

Có thọ hữu tranh, có thọ vô tranh.

- Thọ uẩn phân theo ba loại: Có thọ thiện, có thọ bất thiện, có thọ vô ký... (trùng)... Thọ uẩn phân theo mười loại là như vậy.

47. Thọ uẩn phân theo một loại: Thọ tương ưng xúc.

- Thọ uẩn phân theo hai loại: Có thọ hữu tranh, có thọ vô tranh.

- Thọ uẩn phân theo ba loại: Có thọ dị thục, có thọ dị thục nhân, có thọ phi dị thục phi dị thục nhân... (trùng)... có thọ biết cảnh nội phần, có thọ biết cảnh ngoại phần, có thọ biết cảnh nội ngoại phần... (trùng)...

Thọ uẩn phân theo mười loại là như vậy.

Dứt căn nhị đề

PHẦN CĂN TAM ĐỀ

48. Thọ uẩn phân theo một loại: Thọ tương ưng xúc.

Thọ uẩn phân theo hai loại: Có thọ hữu nhân có thọ vô nhân.

- Thọ uẩn phân theo ba loại: Có thọ thiện, có thọ bất thiện, có thọ vô ký... (trùng)... thọ uẩn phân theo mười loại là như vậy.

- Thọ uẩn phân theo một loại: Thọ tương ưng xúc.

- Thọ uẩn phân theo hai loại: Có thọ hữu tranh có thọ vô tranh.

- Thọ uẩn phân theo ba loại: Có thọ thiện, có thọ bất thiện, có thọ vô ký... (trùng)... thọ uẩn phân theo mười loại là như vậy.

- Thọ uẩn phân theo một loại: Thọ tương ưng xúc.

- Thọ uẩn phân theo hai loại: Có thọ hữu nhân có thọ vô nhân.

- Thọ uẩn phân theo ba loại: Có thọ dị thục, có thọ dị thục nhân, có thọ phi dị thục phi dị thục nhân... (trùng)... có thọ biết cảnh nội phần, có thọ biết cảnh ngoại phần, có thọ biết cảnh nội ngoại phần... (trùng)... Thọ uẩn phân theo mười loại là như vậy.

- Thọ uẩn phân theo một loại: Thọ tương ưng xúc.

- Thọ uẩn phân theo hai loại: Có thọ hữu tranh có thọ vô tranh.

- Thọ uẩn phân theo ba loại: Có thọ dị thục, có thọ dị thục nhân, có thọ phi dị thục phi dị thục nhân... (trùng)... có thọ biết cảnh nội phần, có thọ biết cảnh ngoại phần, có thọ biết cảnh nội ngoại phần... (trùng)... Thọ uẩn phân theo mười loại là như vậy.

Dứt căn tam đề

PHẦN LƯỠNG LỢI

49. Thọ uẩn phân theo một loại: Thọ tương ưng xúc.

- Thọ uẩn phân theo hai loại: Có thọ hữu nhân có thọ vô nhân.

- Thọ uẩn phân theo ba loại: Có thọ thiện, có thọ bất thiện, có thọ vô ký... (trùng)... thọ uẩn phân theo mười loại là như vậy.

- Thọ uẩn phân theo một loại: Thọ tương ưng xúc.

- Thọ uẩn phân theo hai loại: Có thọ tương ưng nhân, có thọ bất tương ưng nhân.

- Thọ uẩn phân theo ba loại: Có thọ dị thục, có thọ dị thục nhân, có thọ phi dị thục phi dị thục nhân... (trùng)... thọ uẩn phân theo mười loại là như vậy.

- Thọ uẩn phân theo một loại: Thọ tương ưng xúc.

- Thọ uẩn phân theo hai loại: Có thọ phi nhân hữu nhân, có thọ phi nhân vô nhân.

- Thọ uẩn phân theo ba loại: Có thọ do thủ cảnh thủ, có thọ phi do thủ cảnh thủ, có thọ phi do thủ phi cảnh thủ... (trùng)... thọ uẩn phân theo mười loại là như vậy.

- Thọ uẩn phân theo một loại: Thọ tương ưng xúc.

- Thọ uẩn phân theo hai loại: Có thọ hiệp thế, có thọ siêu thế.

- Thọ uẩn phân theo ba loại: Có thọ phiền toái cảnh phiền não, có thọ phi phiền toái cảnh phiền não, có thọ phi phiền toái phi cảnh phiền não... (trùng)... thọ uẩn phân theo mười loại là như vậy.

- Thọ uẩn phân theo một loại: Thọ tương ưng xúc.

- Thọ uẩn phân theo hai loại: Có thọ đáng vài tâm biết, có thọ không đáng vài tâm biết.

- Thọ uẩn phân theo ba loại: Có thọ hữu tầm hữu tứ, có thọ vô tầm hữu tứ, có thọ vô tầm vô tứ... (trùng)... thọ uẩn phân theo mười loại là như vậy.

- Thọ uẩn phân theo một loại: Thọ tương ưng xúc.

- Thọ uẩn phân theo hai loại: Có thọ cảnh lậu, có thọ phi cảnh lậu.

- Thọ uẩn phân theo ba loại: Có thọ đáng do kiến đạo đoạn trừ, có thọ đáng do tiến đạo đoạn trừ, có thọ không đáng do kiến đạo tiến đạo đoạn trừ... (trùng)... thọ uẩn phân theo mười loại là như vậy.

- Thọ uẩn phân theo một loại: Thọ tương ưng xúc.

- Thọ uẩn phân theo hai loại: Có thọ tương ưng lậu, có thọ bất tương ưng lậu.

- Thọ uẩn phân theo ba loại: Có thọ hữu nhân đáng do kiến đạo đoạn trừ, có thọ hữu nhân đáng do tiến đạo đoạn trừ, có thọ phi hữu nhân đáng do kiến đạo tiến đạo đoạn trừ... (trùng)... thọ uẩn phân theo mười loại là như vậy

- Thọ uẩn phân theo một loại: Thọ tương ưng xúc.

- Thọ uẩn phân theo hai loại: thọ bất tương ưng lậu cảnh lậu, có thọ bất tương ưng lậu phi cảnh lậu.

- Thọ uẩn phân theo ba loại: Có thọ nhân đến tích tập, có thọ nhân đến tịch diệt, có thọ phi nhân đến tích tập phi nhân đến tịch diệt... (trùng)... thọ uẩn phân theo mười loại là như vậy.

- Thọ uẩn phân theo một loại: Thọ tương ưng xúc.

- Thọ uẩn phân theo hai loại: Có thọ cảnh triền, có thọ phi cảnh triền.

- Thọ uẩn phân theo ba loại: Có thọ hữu học, có thọ vô học, có thọ phi hữu học phi vô học... (trùng)... thọ uẩn phân theo mười loại là như vậy.

- Thọ uẩn phân theo một loại: Thọ tương ưng xúc.

- Thọ uẩn phân theo hai loại: Có thọ tương ưng triền, có thọ bất tương ưng triền.

- Thọ uẩn phân theo ba loại: Có thọ hy thiểu, có thọ đáo đại, có thọ vô lượng... (trùng)... thọ uẩn phân theo mười loại là như vậy.

- Thọ uẩn phân theo một loại: Thọ tương ưng xúc.

- Thọ uẩn phân theo hai loại: Có thọ bất tương ưng triền cảnh triền, có thọ bất tương ưng triền phi cảnh triền.

- Thọ uẩn phân theo ba loại: Có thọ biết cảnh hy thiểu, có thọ biết cảnh đáo đại, có thọ biết cảnh vô lượng... (trùng)... thọ uẩn phân theo mười loại là như vậy.

- Thọ uẩn phân theo một loại: Thọ tương ưng xúc.

- Thọ uẩn phân theo hai loại: Có thọ cảnh phược, có thọ phi cảnh phược.

- Thọ uẩn phân theo ba loại: Có thọ ty hạ, có thọ trung bình, có thọ tinh lương... (trùng)... thọ uẩn phân theo mười loại là như vậy.

- Thọ uẩn phân theo một loại: Thọ tương ưng xúc.

- Thọ uẩn phân theo hai loại: Có thọ tương ưng phược, có thọ bất tương ưng phược.

- Thọ uẩn phân theo ba loại: Có thọ cố định phần tà, có thọ cố định phần chánh, có thọ phi cố định... (trùng)... thọ uẩn phân theo mười loại là như vậy.

- Thọ uẩn phân theo một loại: Thọ tương ưng xúc.

- Thọ uẩn phân theo hai loại: Có thọ bất tương ưng phược cảnh phược, có thọ bất tương ưng phược phi cảnh phược.

- Thọ uẩn phân theo ba loại: Có thọ đạo thành cảnh, có thọ đạo thành nhân, có thọ đạo thành trưởng... (trùng)... thọ uẩn phân theo mười loại là như vậy.

- Thọ uẩn phân theo một loại: Thọ tương ưng xúc.

- Thọ uẩn phân theo hai loại: Có thọ cảnh bộc, có thọ phi cảnh bộc.

- Thọ uẩn phân theo ba loại: Có thọ sanh tồn, có thọ vị sanh tồn, có thọ chuẩn sanh... (trùng)... thọ uẩn phân theo mười loại là như vậy.

- Thọ uẩn phân theo một loại: Thọ tương ưng xúc.

- Thọ uẩn phân theo hai loại: Có thọ tương ưng bộc, có thọ bất tương ưng bộc.

- Thọ uẩn phân theo ba loại: Có thọ quá khứ, có thọ vị lai, có thọ hiện tại... (trùng)... thọ uẩn phân theo mười loại là như vậy.

- Thọ uẩn phân theo một loại: Thọ tương ưng xúc.

- Thọ uẩn phân theo hai loại: Có thọ bất tương ưng bộc cảnh bộc, có thọ bất tương ưng bộc phi cảnh bộc.

- Thọ uẩn phân theo ba loại: Có thọ biết cảnh quá khứ, có thọ biết cảnh vị lai, có thọ biết cảnh hiện tại... (trùng)... thọ uẩn phân theo mười loại là như vậy.

- Thọ uẩn phân theo một loại: Thọ tương ưng xúc.

- Thọ uẩn phân theo hai loại: Có thọ cảnh phối, có thọ phi cảnh phối.

- Thọ uẩn phân theo ba loại: Có thọ nội phần, có thọ ngoại phần, có thọ nội ngoại phần... (trùng)... thọ uẩn phân theo mười loại là như vậy.

- Thọ uẩn phân theo một loại: Thọ tương ưng xúc.

- Thọ uẩn phân theo hai loại: Có thọ tương ưng phối, có thọ bất tương ưng phối.

- Thọ uẩn phân theo ba loại: Có thọ biết cảnh nội phần, có thọ biết cảnh ngoại phần, có thọ biết cảnh nội ngoại phần... (trùng)... thọ uẩn phân theo mười loại là như vậy.

Dứt phần lưỡng lợi

PHẦN PHÂN ĐA

50. Thọ uẩn phân theo bảy loại: Có thọ thiện, có thọ bất thiện, có thọ vô ký, có thọ dục giới, có thọ sắc giới, có thọ vô sắc giới, có thọ phi hệ thuộc. Thọ uẩn phân theo bảy loại là như vậy.

Mặt khác, thọ uẩn phân theo bảy loại: Có thọ dị thục, có thọ dị thục nhân, có thọ phi dị thục phi dị thục nhân... (trùng)... có thọ biết cảnh nội phần, có thọ biết cảnh ngoại phần, có thọ biết cảnh nội ngoại phần, có thọ dục giới, có thọ sắc giới, có thọ vô sắc giới, có thọ phi hệ thuộc. Thọ uẩn phân theo bảy loại là như vậy.

51. Thọ uẩn phân theo hai mươi bốn loại: Thọ uẩn do duyên nhãn xúc có thiện, có bất thiện, có vô ký, thọ uẩn do duyên nhĩ xúc... (trùng)... thọ uẩn do duyên tỷ xúc... (trùng)... thọ uẩn do duyên thiệt xúc... (trùng)... thọ uẩn do duyên thân xúc... (trùng)... thọ uẩn do duyên ý xúc có thiện, có bất thiện, có vô ký; thọ sanh từ nhãn xúc, thọ sanh từ nhĩ xúc, thọ sanh từ tỷ xúc, thọ sanh từ thiệt xúc, thọ sanh từ thân xúc, thọ sanh từ ý xúc. Thọ uẩn phân theo hai mươi bốn loại là như vậy.

Mặt khác, thọ uẩn phân theo hai mươi bốn loại: thọ uẩn do duyên nhãn xúc có dị thục, có dị thục nhân, có phi dị thục phi dị thục nhân... (trùng)... có biết cảnh nội phần, có biết cảnh ngoại phần, có biết cảnh nội ngoại phần, thọ uẩn do duyên nhĩ xúc... (trùng)... thọ uẩn do duyên tỷ xúc... (trùng)... thọ uẩn do duyên thiệt xúc... (trùng)... thọ uẩn do duyên thân xúc... (trùng)... thọ uẩn do duyên ý xúc có biết cảnh nội phần, có biết cảnh ngoại phần, có biết cảnh nội ngoại phần;
thọ sanh từ nhãn xúc... (trùng)..., thọ sanh từ ý xúc. Thọ uẩn phân theo hai mươi bốn loại là như vậy.

52. Thọ uẩn phân theo ba mươi loại: thọ uẩn do duyên nhãn xúc có dục giới, có sắc giới, có vô sắc giới, có phi hệ thuộc, thọ uẩn do duyên nhĩ xúc... (trùng)... thọ uẩn do duyên tỷ xúc... (trùng)... thọ uẩn do duyên thiệt xúc... (trùng)... thọ uẩn do duyên thân xúc... (trùng)... thọ uẩn do duyên ý xúc có dục giới, có sắc giới, có vô sắc giới; có phi hệ thuộc;
thọ sanh từ nhãn xúc... (trùng)..., thọ sanh từ ý xúc... (trùng)... Thọ uẩn phân theo ba mươi loại là như vậy.

53. Thọ uẩn phân theo nhiều loại: thọ uẩn do duyên nhãn xúc có thiện, có bất thiện, có vô ký, có dục giới, có sắc giới, có vô sắc giới; có phi hệ thuộc; thọ uẩn do duyên nhĩ xúc... (trùng)... thọ uẩn do duyên tỷ xúc... (trùng)... thọ uẩn do duyên thiệt xúc... (trùng)... thọ uẩn do duyên thân xúc... (trùng)... thọ uẩn do duyên ý xúc có thiện, có bất thiện, có vô ký, có dục giới, có sắc giới, có vô sắc giới; có phi hệ thuộc;
thọ sanh từ nhãn xúc... (trùng)..., thọ sanh từ ý xúc... (trùng)... Thọ uẩn phân theo nhiều loại là như vậy.

Mặt khác, thọ uẩn phân theo nhiều loại: thọ uẩn do duyên nhãn xúc có dị thục, có dị thục nhân, có phi dị thục phi dị thục nhân... (trùng)... có biết cảnh nội phần, có biết cảnh ngoại phần, có biết cảnh nội ngoại phần, có dục giới, có sắc giới, có vô sắc giới; có phi hệ thuộc; thọ uẩn do duyên nhĩ xúc... (trùng)... thọ uẩn do duyên tỷ xúc... (trùng)... thọ uẩn do duyên thiệt xúc... (trùng)... thọ uẩn do duyên thân xúc... (trùng)... thọ uẩn do duyên ý xúc có biết cảnh nội phần, có biết cảnh ngoại phần, có biết cảnh nội ngoại phần; có dục giới, có sắc giới, có vô sắc giới; có phi hệ thuộc;
thọ sanh từ nhãn xúc... (trùng)..., thọ sanh từ ý xúc. Thọ uẩn phân theo nhiều loại là như vậy.

Đây gọi là thọ uẩn.

Dứt phần phân đa