Bộ Phân Tích › 1. Uẩn Phân Tích › Uẩn Phân tích theo Vi Diệu Pháp · HT Tịnh Sự

Uẩn Phân tích theo Vi Diệu Pháp

32. Ngũ uẩn là sắc uẩn, thọ uẩn, tưởng uẩn, hành uẩn, thức uẩn.

SẮC UẨN

Ở đây thế nào là sắc uẩn?

33. Sắc uẩn phân theo một loại: Tất cả sắc là phi nhân, là vô nhân, là bất tương ưng nhân, là hữu duyên, là hữu vi, là thể hoại, là hiệp thế, là cảnh lậu, là cảnh triền, là cảnh phược, là cảnh bộc, là cảnh phối, là cảnh cái, là cảnh khinh thị, là cảnh thủ, là cảnh phiền não, là vô ký, là bất tri cảnh, là phi sở hữu tâm, là bất tương ưng tâm, là phi dị thục phi dị thục nhân, là phi phiền toái cảnh phiền não, là phi hữu tầm hữu tứ, là phi vô tầm hữu tứ, là vô tầm vô tứ, là phi câu hành hỷ, là phi câu hành lạc, là phi câu hành xả, là phi kiến đạo phi tiến đạo ưng trừ, là phi hữu nhân kiến đạo tiến đạo ưng trừ, là phi nhân đến tích tập, phi nhân đến tịch diệt, là phi hữu học phi vô học, là hy thiểu, là dục giới, là phi sắc giới, là phi vô sắc giới, là hệ thuộc, là bất định, là phi dẫn xuất, là hiện sanh, là được sáu thức ứng tri, là vô thường bị già chi phối. Sắc uẩn phân theo một loại là như vậy.

34. Sắc uẩn phân theo hai loại:

- Có sắc thủ, có sắc phi thủ.

- Có sắc do thủ, có sắc phi do thủ.

- Có sắc do thủ cảnh thủ, có sắc phi do thủ cảnh thủ.

- Có sắc hữu kiến, có sắc vô kiến.

- Có sắc hữu đối chiếu, có sắc vô đối chiếu.

- Có sắc quyền, Có sắc phi quyền.

- Có sắc đại hiển, Có sắc phi đại hiển.

- Có sắc biểu tri, Có sắc phi biểu tri.

- Có sắc do tâm sở sanh, Có sắc phi do tâm sở sanh.

- Có sắc đồng hiện hữu với tâm, Có sắc phi đồng hiện hữu với tâm.

- Có sắc tùy chuyển với tâm, Có sắc phi tùy chuyển với tâm.

- Có sắc nội phần, Có sắc ngoại phần.

- Có sắc thô, Có sắc tế.

- Có sắc viễn, Có sắc cận... (trùng)... Có sắc đoàn thực, Có sắc phi đoàn thực.

Sắc uẩn phân theo hai loại là như vậy.

35. Sắc uẩn phân theo ba loại:

- Sắc nào là sắc nội phần ấy là sắc y sinh; Sắc nào là sắc ngoại phần ấy có sắc y sinh, có sắc phi y sinh.

- Sắc nào là sắc nội phần ấy là sắc do thủ, Sắc nào là sắc ngoại phần ấy có sắc do thủ, có sắc phi do thủ.

- Sắc nào là sắc nội phần ấy là sắc do thủ cảnh; Sắc nào là sắc ngoại phần ấy có sắc do thủ cảnh thủ, có sắc phi do thủ cảnh thủ... (trùng)...

- Sắc nào là sắc nội phần ấy là sắc đoàn thực; Sắc nào là sắc ngoại phần ấy có sắc đoàn thực, có sắc phi đoàn thực.

Sắc uẩn phân theo ba loại là như vậy.

36. Sắc uẩn phân theo bốn loại:

- Sắc nào là sắc y sinh, sắc ấy có sắc do thủ có sắc phi do thủ; Sắc nào là sắc phi y sinh, sắc ấy có sắc do thủ có sắc phi do thủ.

- Sắc nào là sắc y sinh, sắc ấy có sắc do thủ cảnh thủ, có sắc phi do thủ cảnh thủ; Sắc nào là sắc phi y sinh, sắc ấy có sắc do thủ cảnh thủ, có sắc phi do thủ cảnh thủ.

- Sắc nào là sắc y sinh, sắc ấy có sắc hữu đối chiếu, có sắc vô đối chiếu, Sắc nào là sắc phi y sinh, sắc ấy có sắc hữu đối chiếu, có sắc vô đối chiếu.

- Sắc nào là sắc y sinh, sắc ấy có sắc thô, có sắc tế; Sắc nào là sắc phi y sinh, sắc ấy có sắc thô, có sắc tế.

- Sắc nào là sắc y sinh, sắc ấy có sắc viễn, có sắc cận; Sắc nào là sắc phi y sinh, sắc ấy có sắc viễn, có sắc cận... (trùng)...

- Sắc thấy được sắc nghe được, sắc cảm được, sắc biết được.

Sắc uẩn phân theo bốn loại là như vậy.

37. Sắc uẩn phân theo năm loại:

- Địa giới, thủy giới, hỏa giới, phong giới và sắc y sinh.

Sắc uẩn phân theo năm loại là như vậy.

38. Sắc uẩn phân theo sáu loại

- Sắc nhãn ứng tri, sắc nhĩ ứng tri, sắc tỷ ứng tri, sắc thiệt ứng tri, sắc thân ứng tri, sắc ý ứng tri.

Sắc uẩn phân theo sáu loại là như vậy.

39. Sắc uẩn phân theo bảy loại

- Sắc nhãn ứng tri... (trùng)... sắc ý giới ứng tri, sắc ý thức giới ứng tri.

Sắc uẩn phân theo bảy loại là như vậy.

40. Sắc uẩn phân theo tám loại

- Sắc nhãn ứng tri... (trùng)... sắc thân ứng tri có xúc lạc, có xúc khổ, sắc ý giới ứng tri, sắc ý thức giới ứng tri.

Sắc uẩn phân theo tám loại là như vậy.

41. Sắc uẩn phân theo chín loại

- Nhãn quyền, nhĩ quyền, tỷ quyền, thiệt quyền, thân quyền, nữ quyền, nam quyền, mạng quyền và sắc phi quyền.

Sắc uẩn phân theo chín loại là như vậy.

42. Sắc uẩn phân theo mười loại

- Nhãn quyền... (trùng)... mạng quyền, sắc phi quyền có loại hữu đối chiếu, có loại vô đối chiếu.

Sắc uẩn phân theo mười loại là như vậy.

43. Sắc uẩn phân theo mười một loại:

- Nhãn xứ, nhĩ xứ, tỷ xứ, thiệt xứ, thân xứ, sắc xứ, thinh xứ, khí xứ, vị xứ, xúc xứ, và sắc vô kiến vô đối chiếu liên quan pháp xứ.

Sắc uẩn phân theo mười một loại là như vậy.

Đây gọi là sắc uẩn