Bộ Phân Tích › 9. Thần Túc Phân Tích · HT Tịnh Sự

Tứ Thần Túc Phân tích theo Kinh

505. Bốn thần túc:

Nơi đây, vị tỳ khưu tu tập thần túc hợp theo dục định cần hành.

Tu tập thần túc hợp theo tấn định cần hành.

Tu tập thần túc hợp theo tâm định cần hành.

Tu tập thần túc hợp theo thẩm định cần hành.

506. Vị tỳ khưu tu tập thần túc hợp theo dục định cần hành là sao?

Nếu vị tỳ khưu lấy dục làm trưởng rồi mới đắc định, đắc nhất hành tâm; đây gọi là dục định. Vị ấy ước vọng tinh tấn chuyên cần kiên tâm phấn đấu để không cho sanh các ác bất thiện pháp chưa sanh; ước vọng tinh tấn chuyên cần kiên tâm phấn đấu để đoạn trừ các ác bất thiện pháp đã sanh; ước vọng tinh tấn chuyên cần kiên tâm phấn đấu để phát sanh các thiện pháp chưa sanh; ước vọng tinh tấn chuyên cần kiên tâm phấn đấu để duy trì không cho sút giảm, gia tăng, tiến triển, phát triển, bổ túc các thiện pháp đã sanh; đây gọi là cần hành. Dục định nầy và cần hành nầy như thế, gồm lại gom chung thành một mà định danh là dục định cần hành.

507. Ở đây, dục là thế nào?

Cái chi là sự hoài bão, lập nguyện, muốn làm, là thiện tâm pháp dục. Đây gọi là dục.

Ở đây, định là thế nào?

Cái chi là sự đình trụ của tâm, sự vững vàng, vững trú, không tán loạn, không lao chao, tính cách tâm không xao xuyến, chỉ tịnh, định quyền, định lực, chánh định. Đây gọi là định.

Ở đây, cần hành là thế nào?

Cái chi là sự cần cố thuộc về tâm, sự cố gắng, ráng sức, chuyên cần, tinh cần, siêng năng, nỗ lực, dốc lòng, nghị lực, không nhủn chí, không bỏ qua nguyện vọng, không bỏ qua phận sự, phò trì trách nhiệm, tấn là tấn quyền, tấn lực, chánh tinh tấn. Đây gọi là cần hành.

Vị ấy dự nhập, biến nhập, dự đáo, mãn đáo, dự đắc, hoàn đắc, thành đạt với dục định nầy và cần hành nầy như thế. Bởi lẽ ấy được nói rằng: "Hiệp theo dục định cần hành".

508. Nói rằng: "thần" tức cái chi là sự như ý đối với các pháp ấy, sự hoàn thành, thành công, thành mãn, đắc thành, viên đắc, đạt đến, thành đạt, chứng đắc, tác chứng, thành tựu.

Nói rằng, "thần túc", tức là thọ uẩn, tưởng uẩn, hành uẩn, thức uẩn của bậc thực chứng.

Nói rằng "tu tập thần túc" tức là áp dụng tu tiến, làm sung mãn các pháp ấy, bởi lẽ đó được nói rằng "tu tập thần túc".

509. Vị tỳ khưu tu tập thần túc hiệp theo tấn định cần hành là sao?

Nếu vị tỳ khưu lấy tấn là trưởng rồi mới đắc định, đắc nhất hành tâm. Đây gọi là tấn định.

Vị tỳ khưu ấy ước vọng tinh tấn chuyên cần kiên tâm phấn đấu để không cho sanh các ác bất thiện pháp chưa sanh... (trùng)...
để đoạn trừ các ác bất thiện pháp đã sanh... (trùng)...
để phát sanh các thiện pháp chưa sanh; ước vọng tinh tấn chuyên cần kiên tâm phấn đấu để duy trì không cho sút giảm, gia tăng, tiến triển, phát triển, bổ túc các thiện pháp đã sanh. Đây gọi là cần hành. Tấn định nầy và cần hành nầy như thế, gồm lại gom chung thành một mà định danh là tấn định cần hành.

510. Ở đây, tấn là thế nào?

Cái chi là sự cần cố thuộc về tâm... (trùng)...
chánh tinh tấn. Đây gọi là tấn.

Ở đây, định là thế nào?

Ở đây, cần hành là thế nào?

Cái chi là sự cần cố thuộc về tâm... (trùng)...
chánh tinh tấn. Đây gọi là cần hành.

Vị ấy dự nhập... (trùng)... thành đạt với tấn nầy định nầy và cần hành nầy như thế; bởi lẽ ấy được nói rằng: "Hiệp theo tấn định cần hành".

511. Nói rằng: "thần" tức cái chi là sự như ý đối với các pháp ấy, sự hoàn thành, thành công, thành mãn, đắc thành, viên đắc, đạt đến, thành đạt, chứng đắc, tác chứng, thành tựu.

Nói rằng, "thần túc", tức là thọ uẩn, tưởng uẩn, hành uẩn, thức uẩn của bậc thực chứng.

Nói rằng "tu tập thần túc" tức là áp dụng tu tiến, làm sung mãn các pháp ấy; bởi lẽ đó được nói rằng "tu tập thần túc".

512. Vị tỳ khưu tu tập thần túc hiệp với tâm định cần hành là sao?

Nếu vị tỳ khưu lấy tâm là trưởng rồi mới đắc định, đắc nhất hành tâm, đây gọi là tâm định.
Vị tỳ khưu ấy ước vọng tinh tấn chuyên cần kiên tâm phấn đấu để không cho sanh các ác bất thiện pháp chưa sanh... (trùng)...
để đoạn trừ các ác bất thiện pháp đã sanh... (trùng)...
để phát sanh các thiện pháp chưa sanh; ước vọng tinh tấn chuyên cần kiên tâm phấn đấu để duy trì không cho sút giảm, gia tăng, tiến triển, phát triển, bổ túc các thiện pháp đã sanh. Đây gọi là cần hành. Tâm định nầy và cần hành nầy như thế, gồm lại gom chung thành một mà định danh là tâm định cần hành.

513. Ở đây, tâm là thế nào?

Cái chi là tâm, ý, tâm địa... (trùng)... ý thức giới sanh từ đó. Đây gọi là tâm.

Ở đây, định là thế nào?

Cái chi là sự đình trụ của tâm... (trùng)...
chánh định. Đây gọi là định.

Ở đây, cần hành là thế nào?

Cái chi là sự cần cố thuộc về tâm... (trùng)...
chánh tinh tấn. Đây gọi là cần hành.

Vị ấy dự nhập... (trùng)... thành đạt với tâm nầy, định nầy và cần hành như thế. Bởi lẽ ấy được nói rằng "Hiệp theo tâm định cần hành".

514. Nói rằng: "thần" tức là cái chi là sự như ý đối với các pháp ấy, sự hoàn thành, thành công, thành mãn, đắc thành, viên đắc, đạt đến, thành đạt, chứng đắc, tác chứng, thành tựu.

Nói rằng, "thần túc" tức là thọ uẩn, tưởng uẩn, hành uẩn, thức uẩn của bậc thực chứng.

Nói rằng "tu tập thần túc", tức là áp dụng tu tiến, làm sung mãn các pháp ấy. Bởi lẽ ấy được nói rằng "tu tập thần túc".

515. Vị tỳ khưu tu tập thần túc hiệp theo thẩm định cần hành là sao?

Nếu vị tỳ khưu lấy thẩm là trưởng rồi mới đắc định, đắc nhất hành tâm, đây gọi là thẩm định.
Vị tỳ khưu ấy ước vọng tinh tấn chuyên cần kiên tâm phấn đấu để không cho sanh các ác bất thiện pháp chưa sanh... (trùng)...
để đoạn trừ các ác bất thiện pháp đã sanh... (trùng)...
để phát sanh các thiện pháp chưa sanh; ước vọng tinh tấn chuyên cần kiên tâm phấn đấu để duy trì không cho sút giảm, gia tăng, tiến triển, phát triển, bổ túc các thiện pháp đã sanh. Đây gọi là cần hành. Thẩm định nầy và cần hành nầy như thế, gồm chung gom lại thành một mà định danh là thẩm định cần hành.

516. Ở đây, thẩm là thế nào?

Cái chi là sự hiểu biết, hiểu rõ... (trùng)... vô si, trạch pháp, chánh kiến. Đây gọi là thẩm.

Ở đây, định là thế nào?

Cái chi là sự đình trụ của tâm... (trùng)...
chánh định. Đây gọi là định.

Ở đây, cần hành là thế nào?

Cái chi là sự cần cố thuộc về tâm... (trùng)...
chánh tinh tấn. Đây gọi là cần hành.

Vị ấy dự nhập... (trùng)...
thành đạt với thẩm nầy, định nầy và cần hành nầy như thế. Bởi lẽ ấy được nói rằng "Hiệp theo thẩm định cần hành".

517. Nói rằng: "thần" tức cái chi là sự như ý đối với các pháp ấy, sự hoàn thành, thành công, thành mãn, đắc thành, viên đắc, đạt đến, thành đạt, chứng đắc, tác chứng, thành tựu.

Nói rằng, "thần túc", tức là thọ uẩn, tưởng uẩn, hành uẩn, thức uẩn của bậc thực chứng.

Nói rằng "tu tập thần túc", tức là áp dụng tu tiến, làm sung mãn các pháp ấy. Bởi lẽ ấy được nói rằng "tu tập thần túc".

Dứt phần phân theo kinh