Bộ Phân Tích › 8. Chánh Cần Phân Tích · HT Tịnh Sự

Tứ Chánh Cần Phân tích theo Vi Diệu Pháp

483. Bốn chánh cần:

Nơi đây, vị tỳ khưu ước vọng tinh tấn chuyên cần kiên tâm phấn đấu để không cho sanh các ác bất thiện pháp chưa sanh.

Ước vọng tinh tấn chuyên cần kiên tâm phấn đấu để đoạn trừ các ác bất thiện pháp đã sanh.

Ước vọng tinh tấn chuyên cần kiên tâm phấn đấu để phát sanh các thiện pháp chưa sanh.

Ước vọng tinh tấn chuyên cần kiên tâm phấn đấu để duy trì không cho sút giảm, gia tăng, tiến triển, phát triển, bổ túc các thiện pháp đã sanh.

484. Vị tỳ khưu ước vọng tinh tấn chuyên cần kiên tâm phấn đấu để không cho sanh các ác bất thiện pháp chưa sanh là sao?

Nơi đây, khi nào vị tỳ khưu tu tập thiền Siêu Thế, pháp dẫn xuất, nhân tịch diệt, để đoạn trừ thiên kiến, đạt đến đệ nhất địa vức, ly các dục... (trùng)... chứng và trú Sơ thiền, hành nan đắc trì; trong khi ấy vị đó ước vọng tinh tấn chuyên cần kiên tâm phấn đấu để không cho sanh các ác bất thiện pháp chưa sanh.

485. Nói rằng "ước vọng". Ở đây, sự ước vọng là thế nào?

Cái chi là sự hoài bão, lập nguyện, muốn làm, là thiện tánh pháp dục. Đây gọi là sự ước vọng.

Vị ấy sản sanh, sinh thành, khởi dậy, ứng khởi, sanh ra, sanh khởi sự ước vọng này. Bởi lẽ ấy được nói rằng "ước vọng".

486. Nói rằng: "tinh tấn". Ở đây, sự tinh tấn là thế nào?

Cái chi là sự cần cố thuộc về tâm, cố gắng, ráng sức, tinh cần, chuyên cần, siêng năng, nỗ lực, dốc lòng, nghị lực, không nhủn chí, không bỏ qua nguyện vọng, không bỏ qua phận sự, phò trì trách nhiệm, cần là cần quyền, chánh tinh tấn, cần giác chi, chi đạo, liên quan đạo. Đây gọi là sự tinh tấn.

Vị ấy dự nhập, biến nhập, dự đáo, mãn đáo, dự đắc, hoàn đắc, thành đạt với sự tinh tấn nầy; bởi lẽ ấy được nói rằng "tinh tấn".

487. Nói rằng: "chuyên cần". Ở đây, cần là như thế nào?

Cái chi là sự cần cố thuộc về tâm... (trùng)...
chánh tinh tấn, cần giác chi, chi đạo, liên quan đạo. Đây gọi là cần.

Vị ấy khởi sự, khởi xướng, áp dụng, tu tập, làm sung mãn pháp cần nầy; bởi lẽ ấy được nói rằng "chuyên cần".

488. Nói rằng: "kiên tâm". Ở đây, tâm là thế nào?

Cái chi là tâm, ý, tâm địa... (trùng)... ý thức giới sanh từ đó. Đây gọi là tâm.

Vị ấy kiên trì, bảo trì, ủng hộ, hỗ trợ tâm nầy. Bởi lẽ ấy được nói rằng "kiên tâm".

489. Nói rằng: "phấn đấu". Ở đây, chánh cần là thế nào?

Cái chi là sự cần cố thuộc về tâm... (trùng)...
chánh tinh tấn, cần giác chi, chi đạo, liên quan đạo. Đây gọi là chánh cần; các pháp còn lại là tương ưng chánh cần.

490. Vị tỳ khưu ước vọng tinh tấn chuyên cần kiên tâm phấn đấu để đoạn trừ các ác bất thiện pháp đã sanh là sao?

Nơi đây, khi nào vị tỳ khưu tu tập thiền Siêu Thế, pháp dẫn xuất, nhân tịch diệt, để đoạn trừ thiên kiến, đạt đến đệ nhất địa vức, ly các dục... (trùng)... chứng và trú sơ thiền, hành nan đắc trì; trong khi ấy vị ấy ước vọng tinh tấn chuyên cần kiên tâm phấn đấu để đoạn trừ các bất thiện pháp đã sanh.

491. Nói rằng "ước vọng"... (trùng)... nói rằng "tinh tấn"... (trùng)... nói rằng "chuyên cần"... (trùng)... nói rằng "kiên tâm"... (trùng)... nói rằng "phấn đấu".

Ở đây, chánh cần là thế nào?

Cái chi là sự cần cố thuộc về tâm... (trùng)...
chánh tinh tấn, cần giác chi, chi đạo, liên quan đạo. Đây gọi là chánh cần, các pháp còn lại là tương ưng chánh cần.

492. Vị tỳ khưu ước vọng tinh tấn chuyên cần kiên tâm phấn đấu để phát sanh các thiện pháp chưa sanh là sao?

Nơi đây, khi nào vị tỳ khưu tu tập thiền Siêu Thế, pháp dẫn xuất, nhân tịch diệt, để đoạn trừ thiên kiến, đạt đến đệ nhất địa vức, ly các dục... (trùng)... chứng và trú sơ thiền, hành nan đắc trì; trong khi ấy vị đó ước vọng tinh tấn chuyên cần kiên tâm phấn đấu để phát sanh các thiện pháp chưa sanh.

493. Nói rằng "ước vọng"... (trùng)... nói rằng "tinh tấn"... (trùng)... nói rằng "chuyên cần"... (trùng)... nói rằng "kiên tâm"... (trùng)... nói rằng "phấn đấu".

Ở đây, chánh cần là thế nào?

Cái chi là sự cần cố thuộc về tâm... (trùng)...
chánh tinh tấn, cần giác chi, chi đạo, liên quan đạo. Đây gọi là chánh cần; những pháp còn lại là tương ưng chánh cần.

494. Vị tỳ khưu ước vọng tinh tấn chuyên cần kiên tâm phấn đấu để duy trì không cho sút giảm, gia tăng, tiến triển, phát triển, bổ túc các thiện pháp đã sanh là sao?

Nơi đây, khi nào vị tỳ khưu tu tập thiền Siêu Thế, pháp dẫn xuất, nhân tịch diệt, để đoạn trừ thiên kiến, đạt đến đệ nhất địa vức, ly các dục... (trùng)... chứng và trú sơ thiền, hành nan đắc trì; trong khi ấy vị đó ước vọng tinh tấn, chuyên cần, kiên tâm phấn đấu để duy trì không cho sút giảm, gia tăng, tiến triển, phát triển, bổ túc các thiện pháp đã sanh.

495. Nói rằng "để duy trì"

Chi là sự duy trì, ấy là sự không sút giảm; chi là sự không sút giảm, ấy là sự gia tăng; chi là sự gia tăng, ấy là sự tiến triển; chi là sự tiến triển, ấy là sự phát triển; chi là sự phát triển, ấy là sự bổ túc.

496. Nói rằng "ước vọng". Ở đây, sự ước vọng là thế nào?

Cái chi là sự hoài bão, lập nguyện, muốn làm, là thiện tánh pháp dục. Đây gọi là sự ước vọng.

Vị ấy sản sanh, sinh thành, khởi dậy, ứng khởi, sanh ra, sanh khởi sự ước vọng này. Bởi lẽ ấy được nói rằng "ước vọng".

497. Nói rằng "tinh tấn". Ở đây, sự tinh tấn là thế nào?

Cái chi là sự cần cố thuộc về tâm... (trùng)...
chánh tinh tấn, cần giác chi, chi đạo, liên quan đạo. Đây gọi là sự tinh tấn.

Vị ấy dự nhập... (trùng)... thành đạt với sự tinh tấn nầy; bởi lẽ ấy được nói rằng "tinh tấn".

498. Nói rằng "chuyên cần". Ở đây, cần là thế nào?

Cái chi là sự cần cố thuộc về tâm... (trùng)...
chánh tinh tấn, cần giác chi, chi đạo, liên quan đạo. Đây gọi là cần.

Vị ấy khởi sự, khởi xướng, áp dụng, tu tập, làm sung mãn pháp cần nầy. Bởi lẽ ấy được nói rằng "chuyên cần".

499. Nói rằng "kiên tâm". Ở đây, tâm là thế nào?

Cái chi là tâm, ý, tâm địa... (trùng)... ý thức giới sanh từ đó. Đây gọi là tâm.

Vị ấy kiên trì, bảo trì, ủng hộ, hỗ trợ tâm nầy; bởi lẽ ấy được nói rằng "kiên tâm".

500. Nói rằng "phấn đấu". Ở đây, chánh cần là thế nào?

501. Ở đây, thế nào là chánh cần?

Nơi đây, khi nào vị tỳ khưu tu tập thiền Siêu Thế, pháp dẫn xuất, nhân tịch diệt, để đoạn trừ thiên kiến, đạt đến đệ nhất địa vức, ly các dục... (trùng)... chứng và trú Sơ thiền, hành nan đắc trì;
trong khi ấy, có chi là sự cần cố thuộc về tâm... (trùng)...
chánh tinh tấn, cần giác chi, chi đạo, liên quan đạo. Đây gọi là chánh cần, các pháp còn lại là tương ưng chánh cần.

Dứt phần phân theo vi diệu pháp