Bộ Phân Tích › 7. Niệm Xứ Phân Tích · HT Tịnh Sự

Niệm Xứ Phân tích theo Vi Diệu Pháp

458. Bốn niệm xứ là nơi đây, vị tỳ khưu sống năng quán thân đối với thân; sống năng quán thọ đối với các thọ; sống năng quán tâm đối với tâm; sống năng quán pháp đối với các pháp.

459. Vị tỳ khưu sống năng quán thân đối với thân là sao?

Ở đây, khi nào vị tỳ khưu tu tập thiền Siêu Thế, pháp dẫn xuất, nhân tịch diệt, để đoạn trừ thiên kiến, đạt đến đệ nhất địa vức, ly các dục... (trùng)... chứng và trú sơ thiền, hành nan đắc trì, năng quán thân đối với thân; trong khi ấy có chi là sự ức niệm, tùy niệm... (trùng)... chánh niệm, niệm giác chi, chi đạo, liên quan đạo. Đây gọi là niệm xứ; các pháp còn lại là tương ưng niệm xứ.

Vị tỳ khưu sống năng quán thọ đối với các thọ là sao?

Nơi đây, khi nào vị tỳ khưu tu tập thiền Siêu Thế, pháp dẫn xuất, nhân tịch diệt, để đoạn trừ thiên kiến, đạt đến đệ nhất địa vức, ly các dục... (trùng)... chứng và trú sơ thiền, hành nan đắc trì, năng quán thọ đối với các thọ; trong khi ấy có chi là sự ức niệm, tùy niệm... (trùng)... chánh niệm, niệm giác chi, chi đạo, liên quan đạo. Đây gọi là niệm xứ; các pháp còn lại là tương ưng niệm xứ.

Vị tỳ khưu sống năng quán tâm đối với tâm là sao?

Ở đây, khi nào vị tỳ khưu tu tập thiền Siêu Thế, pháp dẫn xuất, nhân tịch diệt, để đoạn trừ thiên kiến, đạt đến đệ nhất địa vức, ly các dục... (trùng)... chứng và trú sơ thiền, hành nan đắc trì, năng quán tâm đối với tâm; trong khi ấy có chi là sự ức niệm, tùy niệm... (trùng)... chánh niệm, niệm giác chi, chi đạo, liên quan đạo. Đây gọi là niệm xứ; các pháp còn lại là tương ưng niệm xứ.

Vị tỳ khưu sống năng quán pháp đối với các pháp là sao?

Nơi đây, khi nào vị tỳ khưu tu tập thiền Siêu Thế, pháp dẫn xuất, nhân tịch diệt, để đoạn trừ thiên kiến, đạt đến đệ nhất địa vức, ly các dục... (trùng)... chứng và trú sơ thiền, hành nan đắc trì, năng quán pháp đối với pháp; trong khi ấy có chi là sự ức niệm, tùy niệm... (trùng)... chánh niệm, niệm giác chi, chi đạo, liên quan đạo. Đây gọi là niệm xứ; các pháp còn lại là tương ưng niệm xứ.

Ở đây, niệm xứ là thế nào?

Nơi đây, khi nào vị tỳ khưu tu tập thiền Siêu Thế, pháp dẫn xuất, nhân tịch diệt, để đoạn trừ thiên kiến, đạt đến đệ nhất địa vức, ly các dục... (trùng)... chứng và trú sơ thiền, hành nan đắc trì, năng quán pháp trong các pháp; trong khi ấy có chi là sự ức niệm, tùy niệm... (trùng)... chánh niệm, niệm giác chi, chi đạo, liên quan đạo. Đây gọi là niệm xứ; các pháp còn lại là tương ưng niệm xứ.

460. Bốn niệm xứ: Nơi đây, vị tỳ khưu sống năng quán thân đối với thân; vị tỳ khưu sống năng quán thọ đối với các thọ; sống năng quán tâm đối với tâm; vị tỳ khưu sống năng quán pháp đối với các pháp.

461. Vị tỳ khưu sống năng quán thân đối với thân là sao?

Nơi đây, khi nào vị tỳ khưu tu tập thiền Siêu Thế, pháp dẫn xuất, nhân tịch diệt, để đoạn trừ thiên kiến, đạt đến đệ nhất địa vức, ly các dục... (trùng)... chứng và trú sơ thiền, hành nan đắc trì; trong khi ấy có xúc... (trùng)... có bất phóng dật. Đây là các pháp thiện. Do sự tạo tác tu tiến thiền thiện Siêu thế đó, nên bậc ly các dục... (trùng)... chứng và trú Sơ thiền Không tánh, hành nan đắc trì, năng quán thân đối với thân thành tựu quả; trong khi ấy có chi là sự ức niệm, tùy niệm... (trùng)... chánh niệm, niệm giác chi, chi đạo, liên quan đạo. Đây gọi là niệm xứ; các pháp còn lại là tương ưng niệm xứ.

Vị tỳ khưu sống năng quán thọ đối với các thọ là sao?

Nơi đây, khi nào vị tỳ khưu tu tập Thiền Siêu Thế, pháp dẫn xuất, nhân tịch diệt, để đoạn trừ thiên kiến, đạt đến đệ nhất địa vức, ly các dục... (trùng)... chứng và trú sơ thiền, hành nan đắc trì; trong khi ấy có xúc... (trùng)... có bất phóng dật. Đây là các pháp thiện. Do sự tạo tác tu tiến thiền thiện Siêu thế đó, nên bậc ly các dục... (trùng)... chứng và trú Sơ thiền Không tánh, hành nan đắc trì, năng quán thọ đối với các thọ, thành tựu quả; trong khi ấy có chi là sự ức niệm, tùy niệm... (trùng)... chánh niệm, niệm giác chi, chi đạo, liên quan đạo. Đây gọi là niệm xứ; các pháp còn lại là tương ưng niệm xứ.

Vị tỳ khưu sống năng quán tâm đối với tâm là sao?

Nơi đây, khi nào vị tỳ khưu tu tập Thiền Siêu Thế, pháp dẫn xuất, nhân tịch diệt, để đoạn trừ thiên kiến, đạt đến đệ nhất địa vức, ly các dục... (trùng)... chứng và trú sơ thiền, hành nan đắc trì; trong khi ấy có xúc... (trùng)... có bất phóng dật. Đây là các pháp thiện. Do sự tạo tác tu tiến thiền thiện Siêu thế đó, nên bậc ly các dục... (trùng)... chứng và trú Sơ thiền Không tánh, hành nan đắc trì; năng quán tâm đối với tâm, thành tựu quả, trong khi ấy có chi là sự ức niệm, tùy niệm... (trùng)... chánh niệm, niệm giác chi, chi đạo, liên quan đạo. Đây gọi là niệm xứ; các pháp còn lại là tương ưng niệm xứ.

Vị tỳ khưu sống năng quán pháp đối với các pháp là sao?

Nơi đây, khi nào vị tỳ khưu tu tập Thiền Siêu Thế, pháp dẫn xuất, nhân tịch diệt, để đoạn trừ thiên kiến, đạt đến đệ nhất địa vức, ly các dục... (trùng)... chứng và trú sơ thiền, hành nan đắc trì; trong khi ấy có xúc... (trùng)... có bất phóng dật. Đây là các pháp thiện. Do sự tạo tác tu tiến thiền thiện Siêu thế đó, nên bậc ly các dục... (trùng)... chứng và trú Sơ thiền Không tánh, hành nan đắc trì, năng quán pháp đối với các pháp, thành tựu quả; trong khi ấy có chi là sự ức niệm, tùy niệm... (trùng)... chánh niệm, niệm giác chi, chi đạo, liên quan đạo. Đây gọi là niệm xứ; các pháp còn lại là tương ưng niệm xứ.

Ở đây, niệm xứ là thế nào?

Nơi đây, khi nào vị tỳ khưu tu tập Thiền Siêu Thế, pháp dẫn xuất, nhân tịch diệt, để đoạn trừ thiên kiến, đạt đến đệ nhất địa vức, ly các dục... (trùng)... chứng và trú sơ thiền, hành nan đắc trì; trong khi ấy có xúc... (trùng)... có bất phóng dật. Đây là các pháp thiện. Do sự tạo tác tu tiến thiền thiện Siêu thế đó, nên bậc ly các dục... (trùng)... chứng và trú Sơ thiền Không tánh, hành nan đắc trì, năng quán pháp đối với các pháp, thành tựu quả; trong khi ấy có chi là sự ức niệm, tùy niệm... (trùng)... chánh niệm, niệm giác chi, chi đạo, liên quan đạo. Đây gọi là niệm xứ; các pháp còn lại là tương ưng niệm xứ.

Dứt phần phân theo vi diệu pháp