Bộ Phân Tích › 3. Giới Phân Tích · HT Tịnh Sự

Giới Phân tích theo Vi Diệu Pháp

124. Mười tám giới là nhãn giới, sắc giới, nhãn thức giới, nhĩ giới, thinh giới, nhĩ thức giới, tỷ giới, khí giới, tỷ thức giới, thiệt giới, vị giới, thiệt thức giới, thân giới, xúc giới, thân thức giới, ý giới, pháp giới, ý thức giới.

125. Ở đây, thế nào là nhãn giới?

Con mắt là tinh chất nương bốn đại hiển... (trùng)... đó làng trống không. Đây là nhãn giới.

Ở đây, thế nào là sắc giới?

Sắc nào là ánh sáng nương bốn đại hiển... (trùng)... Đó là sắc giới. Đây gọi là sắc giới.

Ở đây, thế nào là nhãn thức giới?

Tâm, ý, tâm địa, tâm tạng, bạch tịnh, ý, ý xứ, ý quyền, thức, thức uẩn sanh khởi y cứ vào mắt và cảnh sắc, nhãn thức giới sanh từ đó. Đây gọi là nhãn thức giới.

126. Ở đây, thế nào là nhĩ giới?

Lỗ tai là tinh chất nương bốn đại hiển... (trùng)... đó là làng trống không. Đây gọi là nhĩ giới.

Ở đây, thế nào là thinh giới?

Tiếng nào nương theo bốn đại hiển, vô kiến hữu đối chiếu... (trùng)... đó là thinh giới. Đây gọi là thinh giới.

Ở đây, thế nào là nhĩ thức giới?

Tâm, ý, tâm địa, tâm tạng, bạch tịnh, ý, ý xứ, ý quyền, thức, thức uẩn sanh khởi y cứ vào tai và cảnh thinh, nhĩ thức giới sanh từ đó. Đây gọi là nhĩ thức giới.

127. Ở đây, thế nào là tỷ giới?

Mũi là tinh chất nương bốn đại hiển... (trùng)... đó là làng trống không. Đây gọi là tỷ giới.

Ở đây, thế nào là khí giới?

Mùi hơi nào nương theo bốn đại hiển, vô kiến hữu đối chiếu... (trùng)... đó là khí giới. Đây gọi là khí giới.

Ở đây, thế nào là tỷ thức giới?

Tâm, ý, tâm địa, tâm tạng, bạch tịnh, ý, ý xứ, ý quyền, thức, thức uẩn sanh khởi y cứ vào mũi và cảnh khí, tỷ thức giới sanh từ đó. Đây gọi là tỷ thức giới.

128. Ở đây, thế nào là thiệt giới?

Lưỡi là tinh chất nương bốn đại hiển... (trùng)... đó là làng trống không. Đây gọi là thiệt giới.

Ở đây, thế nào là vị giới?

Vị chất nào nương theo bốn đại hiển, vô kiến hữu đối chiếu... (trùng)... đó là vị giới. Đây gọi là vị giới.

Ở đây, thế nào là thiệt thức giới?

Tâm, ý, tâm địa, tâm tạng, bạch tịnh, ý, ý xứ, ý quyền, thức, thức uẩn sanh khởi y cứ vào lưỡi và cảnh vị, thiệt thức giới sanh từ đó. Đây gọi là thiệt thức giới.

129. Ở đây, thế nào là thân giới?

Thân là tinh chất nương bốn đại hiển... (trùng)... đó là làng trống không. Đây gọi là thân giới.

Ở đây, thế nào là xúc giới?

Địa giới... (trùng)... đó là xúc giới. Đây gọi là xúc giới.

Ở đây, thế nào là thân thức giới?

Tâm, ý, tâm địa, tâm tạng, bạch tịnh, ý, ý xứ, ý quyền, thức, thức uẩn sanh khởi y cứ vào thân và cảnh xúc, thân thức giới sanh từ đó. Đây gọi là thân thức giới.

130. Ở đây, thế nào là ý giới?

Tâm, ý, tâm địa, tâm tạng, bạch tịnh, ý, ý xứ, ý quyền, thức, thức uẩn, ý giới sanh tiếp nối sát na diệt của nhãn thức giới đã sanh ra rồi... (trùng)... của nhĩ thức giới đã sanh ra rồi... (trùng)... của tỷ thức giới đã sanh ra rồi... (trùng)... của thiệt thức giới đã sanh ra rồi. Tâm, ý, tâm địa, tâm tạng, bạch tịnh, ý, ý xứ, ý quyền, thức, thức uẩn, ý giới sanh tiếp nối sát na diệt của thân thức giới đã sanh ra rồi. Hay là sự sơ khởi thu cảnh đối với các pháp. Đây gọi là ý giới.

Ở đây, thế nào là pháp giới?

Thọ uẩn, tưởng uẩn, hành uẩn cùng sắc mà vô kiến vô đối chiếu liên quan pháp xứ và vô vi giới. Ở đây thọ uẩn là thế nào? Thọ uẩn phân theo một loại là thọ tương ưng xúc. Thọ uẩn phân theo hai loại là có thọ hữu nhân, có thọ vô nhân. Thọ uẩn phân theo ba loại là có thọ thiện, có thọ bất thiện, có thọ vô ký... (trùng)... thọ uẩn phân theo nhiều loại là như vậy. Đây gọi là thọ uẩn.

Ở đây tưởng uẩn là thế nào? Tưởng uẩn phân theo một loại là tưởng tương ưng xúc. Tưởng uẩn phân theo hai loại là có tưởng hữu nhân, có tưởng vô nhân. Tưởng uẩn phân theo ba loại là có tưởng thiện, có tưởng bất thiện, có tưởng vô ký... (trùng)... tưởng uẩn phân theo nhiều loại là như vậy. Đây gọi là tưởng uẩn.

Ở đây hành uẩn là thế nào? Hành uẩn phân theo một loại là hành tương ưng tâm. Hành uẩn phân theo hai loại là có hành nhân, có hành phi nhân. Hành uẩn phân theo ba loại là có hành thiện, có hành bất thiện, có hành vô ký... (trùng)... hành uẩn phân theo nhiều loại là như vậy. Đây gọi là hành uẩn.

Ở đây sắc vô kiến vô đối chiếu liên quan pháp xứ là thế nào? Tức là nữ quyền... (trùng)... đoàn thực. Đây gọi là sắc vô kiến vô đối chiếu liên quan pháp xứ.

Ở đây vô vi giới là thế nào? Tức là sự đoạn tận tham, đoạn tận sân, đoạn tận si. Đây gọi là vô vi giới. Đây gọi là pháp giới.

Ở đây, thế nào là ý thức giới?

Ý giới sanh tiếp nối sát na diệt của nhãn thức giới đã sanh rồi; tâm, ý, tâm tạng... (trùng)... ý thức giới sanh tiếp nối sát na diệt của ý giới... (trùng)... của nhĩ thức giới... (trùng)... của tỷ thức giới... (trùng)... của thiệt thức giới... (trùng)... ý giới sanh tiếp nối sát na diệt của thân thức giới đã sanh rồi; tâm, ý, tâm địa... (trùng)... ý thức giới sanh tiếp nối sát na diệt của ý giới, hay là tâm, ý, tâm địa, tâm tạng, bạch tịnh, ý, ý xứ, ý quyền, thức, thức uẩn sanh y cứ vào ý và cảnh pháp, ý thức giới sanh từ đó. Đây gọi là ý thức giới.

Dứt phần phân theo vi diệu pháp