Bộ Phân Tích › 6. Duyên Khởi Phân Tích › Duyên khởi Phân theo Vi Diệu Pháp · HT Tịnh Sự
XIỂN MINH THIỆN
TÁM TÂM THIỆN DỤC GIỚI
TÂM ĐẠI THIỆN THỨ NHẤT
358. Thế nào là các pháp thiện?
Khi nào tâm thiện sanh khởi câu hành hỷ, tương ưng trí, bắt cảnh sắc... (trùng)...
cảnh pháp, hay cảnh chi chi; trong khi đó có hành do duyên căn thiện, có thức do duyên hành, có danh do duyên thức, có nhập đệ lục do duyên danh, có xúc do duyên nhập đệ lục, có thọ do duyên xúc, có tịnh tín do duyên thọ, có thắng giải do duyên tịnh tín, có hữu do duyên thắng giải, có sanh do duyên hữu, có lão tử do duyên sanh. Như vậy là tập khởi của toàn bộ khổ uẩn nầy.
359. Ở đây, căn thiện là thế nào?
Tức là vô tham, vô sân, vô si. Ở đây thế nào là vô tham? Cái chi là sự không tham muốn, không nhiễm đắm, không tham đắm, không tham luyến, không quyến luyến, thái độ không quyến luyến, không tham ác, vô tham là căn thiện. Đây gọi là vô tham.
Ở đây thế nào là vô sân?
Cái chi là không phiền giận, không hờn giận, thái độ không hờn giận, không sân độc, không sân ác, vô sân là căn thiện. Đây gọi là vô sân.
Ở đây thế nào là vô si?
Cái chi là sự hiểu biết, sự hiểu rõ... (trùng)...
vô si, trạch pháp, chánh kiến. Đây gọi là vô si. Đây gọi là căn thiện.
Ở đây, hành do duyên căn thiện là thế nào?
Cái chi là sự tính toán, sự cố quyết, thái độ cố quyết. Đây gọi là hành do duyên căn thiện... (trùng)...
Ở đây, thọ do duyên xúc là thế nào?
Cái chi là sự sảng khoái thuộc về tâm, sự dễ chịu thuộc về tâm, trạng thái cảm thọ sảng khoái dễ chịu sanh từ tâm xúc, sự cảm giác sảng khoái dễ chịu sanh từ tâm xúc. Đây gọi là thọ do duyên xúc.
Ở đây, tịnh tín do duyên thọ là thế nào?
Cái chi là sự tin tưởng, sự tin cậy, sự tín nhiệm, sự tín mộ. Đây gọi là tịnh tín do duyên thọ.
Ở đây, thắng giải do duyên tịnh tín là thế nào?
Cái chi là sự quyết đoán của tâm, cách quyết đoán, thái độ quyết đoán cảnh. Đây gọi là thắng giải do duyên tịnh tín.
Ở đây, hữu do duyên thắng giải là thế nào?
Tức thọ uẩn, tưởng uẩn, hành uẩn, thức uẩn, trừ ra thắng giải. Đây gọi là hữu do duyên thắng giải... (trùng)... bởi lẽ ấy được nói rằng: "Như vậy là tập khởi của toàn bộ khổ uẩn nầy".
Dứt tâm đại thiện thứ nhất
TÂM ĐẠI THIỆN THỨ HAI - THỨ BA - THỨ TƯ
360. Thế nào là các pháp thiện?
Khi nào tâm thiện sanh khởi câu hành hỷ, tương ưng trí hữu dẫn... (trùng)... câu hành hỷ, bất tương ưng trí... (trùng)...
câu hành hỷ, bất tương ưng trí hữu dẫn, bắt cảnh sắc... (trùng)...
cảnh pháp, hay cảnh chi chi; trong khi đó có hành do duyên căn thiện, có thức do duyên hành, có danh do duyên thức, có nhập đệ lục do duyên danh, có xúc do duyên nhập đệ lục, có thọ do duyên xúc, có tịnh tín do duyên thọ, có thắng giải do duyên tịnh tín, có hữu do duyên thắng giải, có sanh do duyên hữu, có lão tử do duyên sanh. Như vậy là tập khởi của toàn bộ khổ uẩn nầy.
361. Ở đây, căn thiện là thế nào?
Tức là vô tham, vô sân. Ở đây thế nào là vô tham? Cái chi là sự không tham muốn, không nhiễm đắm, không tham đắm, không tham luyến, không quyến luyến, thái độ không quyến luyến, không tham ác, vô tham là căn thiện. Đây gọi là vô tham.
Ở đây thế nào là vô sân?
Cái chi là sự không phiền giận, không hờn giận, thái độ không hờn giận, không sân độc, không sân ác, vô sân là căn thiện. Đây gọi là vô sân. Đây gọi là căn thiện.
Ở đây, hành do duyên căn thiện là thế nào?
Cái chi là sự tính toán, sự cố quyết, thái độ cố quyết. Đây gọi là hành do duyên căn thiện... (trùng)... bởi lẽ ấy được nói rằng: "Như vậy là tập khởi của toàn bộ khổ uẩn nầy".
Dứt tâm đại thiện thứ tư
TÂM ĐẠI THIỆN THỨ NĂM - THỨ SÁU
362. Thế nào là các pháp thiện?
Khi nào tâm thiện sanh khởi, câu hành xả, tương ưng trí... (trùng)...
câu hành xả, bất tương ưng trí hữu dẫn, bắt cảnh sắc... (trùng)...
cảnh pháp, hay cảnh chi chi; trong khi đó có hành do duyên căn thiện, có thức do duyên hành, có danh do duyên thức, có nhập đệ lục do duyên danh, có xúc do duyên nhập đệ lục, có thọ do duyên xúc, có tịnh tín do duyên thọ, có thắng giải do duyên tịnh tín, có hữu do duyên thắng giải, có sanh do duyên hữu, có lão tử do duyên sanh. Như vậy là tập khởi của toàn bộ khổ uẩn nầy.
363. Ở đây, căn thiện là thế nào?
Tức là vô tham, vô sân, vô si... (trùng)... Đây gọi là căn thiện.
Ở đây, hành do duyên căn thiện là thế nào?
Cái chi là sự tính toán, sự cố quyết, thái độ cố quyết. Đây gọi là hành do duyên căn thiện... (trùng)...
Ở đây, thọ do duyên xúc là thế nào?
Cái chi là sự không vui không buồn thuộc về tâm, trạng thái cảm thọ phi khổ phi lạc sanh từ tâm xúc, sự cảm giác phi khổ phi lạc sanh từ tâm xúc. Đây gọi là thọ do duyên xúc... (trùng)... bởi lẽ ấy được nói rằng: "Như vầy là tập khởi của toàn bộ khổ uẩn nầy".
Dứt tâm đại thiện thứ sáu
TÂM ĐẠI THIỆN THỨ BẢY - THỨ TÁM
364. Thế nào là các pháp thiện?
Khi nào tâm thiện sanh khởi, câu hành xả, bất tương ưng trí... (trùng)...
câu hành xả, bất tương ưng trí hữu dẫn, bắt cảnh sắc... (trùng)...
cảnh pháp, hay cảnh chi chi; trong khi đó có hành do duyên căn thiện, có thức do duyên hành, có danh do duyên thức, có nhập đệ lục do duyên danh, có xúc do duyên nhập đệ lục, có thọ do duyên xúc, có tịnh tín do duyên thọ, có thắng giải do duyên tịnh tín, có hữu do duyên thắng giải, có sanh do duyên hữu, có lão tử do duyên sanh. Như vậy là tập khởi của toàn bộ khổ uẩn nầy.
365. Ở đây, căn thiện là thế nào?
Tức là vô tham, vô sân... (trùng)... Đây gọi là căn thiện.
Ở đây, hành do duyên căn thiện là thế nào?
Cái chi là sự tính toán, sự cố quyết, thái độ cố quyết. Đây gọi là hành do duyên căn thiện... (trùng)... bởi lẽ ấy được nói rằng: "Như vầy là tập khởi của toàn bộ khổ uẩn nầy".
Dứt tâm đại thiện thứ tám
Dứt tám tâm thiện dục giới
TÂM THIỆN SẮC GIỚI
366. Thế nào là các pháp thiện?
Khi nào vị tu tiến theo con đường để đạt đến sắc giới, ly các dục... (trùng)... chứng và trú Sơ thiền đề mục đất; trong khi ấy có hành do duyên căn thiện, có thức do duyên hành, có danh do duyên thức, có nhập đệ lục do duyên danh, có xúc do duyên nhập đệ lục, có thọ do duyên xúc, có tịnh tín do duyên thọ, có thắng giải do duyên tịnh tín, có hữu do duyên thắng giải, có sanh do duyên hữu, có lão tử do duyên sanh. Như vậy là tập khởi của toàn bộ khổ uẩn nầy.
367. Ở đây, căn thiện là thế nào?
Tức là vô tham, vô sân, vô si... (trùng)... Đây gọi là căn thiện.
Ở đây, hành do duyên căn thiện là thế nào?
Cái chi là sự tính toán, sự cố quyết, thái độ cố quyết. Đây gọi là hành do duyên căn thiện... (trùng)... bởi lẽ ấy được nói rằng: "Như vầy là tập khởi của toàn bộ khổ uẩn nầy".
Dứt tâm thiện sắc giới
TÂM THIỆN VÔ SẮC GIỚI
368. Thế nào là các pháp thiện?
Khi nào vị tu tiến theo con đường để đạt đến vô sắc giới, do vượt qua mọi vô sở hữu xứ, đoạn trừ lạc... (trùng)... chứng và trú tứ thiền, câu hành tưởng phi tưởng phi phi tưởng xứ; trong khi ấy có hành do duyên căn thiện, có thức do duyên hành, có danh do duyên thức, có nhập đệ lục do duyên danh, có xúc do duyên nhập đệ lục, có thọ do duyên xúc, có tịnh tín do duyên thọ, có thắng giải do duyên tịnh tín, có hữu do duyên thắng giải, có sanh do duyên hữu, có lão tử do duyên sanh. Như vậy là tập khởi của toàn bộ khổ uẩn nầy.
369. Ở đây, căn thiện là thế nào?
Tức là vô tham, vô sân, vô si... (trùng)... Đây gọi là căn thiện.
Ở đây, hành do duyên căn thiện là thế nào?
Cái chi là sự tính toán, sự cố quyết, thái độ cố quyết. Đây gọi là hành do duyên căn thiện... (trùng)...
Ở đây, thọ do duyên xúc là thế nào?
Cái chi là sự không vui không buồn thuộc về tâm, trạng thái cảm thọ phi khổ phi lạc sanh từ tâm xúc, sự cảm giác phi khổ phi lạc sanh từ tâm xúc. Đây gọi là thọ do duyên xúc... (trùng)... bởi lẽ ấy được nói rằng: "Như vầy là tập khởi của toàn bộ khổ uẩn nầy".
Dứt tâm thiện sắc giới
TÂM THIỆN SIÊU THẾ
370. Thế nào là các pháp thiện?
Khi nào vị tu tiến thiền Siêu thế, pháp dẫn xuất, nhân tịch diệt, đoạn trừ thiên kiến, chứng đạt đệ nhất địa vức, ly các dục... (trùng)... chứng và trú Sơ thiền, hành nan đắc trì; trong khi ấy có hành do duyên căn thiện, có thức do duyên hành, có danh do duyên thức, có nhập đệ lục do duyên danh, có xúc do duyên nhập đệ lục, có thọ do duyên xúc, có tịnh tín do duyên thọ, có thắng giải do duyên tịnh tín, có hữu do duyên thắng giải, có sanh do duyên hữu, có lão tử do duyên sanh. Như vậy là tập khởi của toàn bộ khổ uẩn nầy.
371. Ở đây, căn thiện là thế nào?
Tức vô tham, vô sân, vô si... (trùng)...
Ở đây thế nào là vô si?
Cái chi là sự hiểu biết, sự hiểu rõ... (trùng)...
vô si, trạch pháp, chánh kiến, trạch pháp giác chi, chi đạo, liên quan đạo. Đây gọi là vô si. Đây gọi là căn thiện.
Ở đây, hành do duyên căn thiện là thế nào?
Cái chi là sự tính toán, sự cố quyết, thái độ cố quyết. Đây gọi là hành do duyên căn thiện... (trùng)...
Ở đây, thọ do duyên xúc là thế nào?
Cái chi là sự sảng khoái thuộc về tâm, sự dễ chịu thuộc về tâm, trạng thái cảm thọ sảng khoái dễ chịu sanh từ tâm xúc, sự cảm giác sảng khoái dễ chịu sanh từ tâm xúc. Đây gọi là thọ do duyên xúc.
Ở đây, tịnh tín do duyên thọ là thế nào?
Cái chi là sự tin tưởng, sự tin cậy, sự tín nhiệm, sự tín mộ. Đây gọi là tịnh tín do duyên thọ.
Ở đây, thắng giải do duyên tịnh tín là thế nào?
Cái chi là sự quyết đoán của tâm, tính cách quyết đoán, thái độ quyết đoán cảnh. Đây gọi là thắng giải do duyên tịnh tín.
Ở đây, hữu do duyên thắng giải là thế nào?
Tức là thọ uẩn, tưởng uẩn, hành uẩn, thức uẩn trừ ra thắng giải. Đây gọi là hữu do duyên thắng giải... (trùng)... Nói rằng: "Như vầy là tập khởi của toàn bộ khổ uẩn nầy" tức là sự tập trung, sự tựu trung, sự họp chung, sự hiện hành của toàn bộ khổ uẩn nầy có như vậy. Bởi lẽ ấy được nói rằng: "Như vậy là sự tập khởi của toàn bộ khổ uẩn nầy".
Dứt tâm thiện Siêu thế
Dứt xiển minh thiện