Bộ Phân Tích › 6. Duyên Khởi Phân Tích › Duyên khởi Phân theo Vi Diệu Pháp · HT Tịnh Sự

XIỂN MINH DỊ THỤC BẤT THIỆN CĂN

BẢY TÂM DỊ THỤC QUẢ BẤT THIỆN

TÂM DỊ THỤC QUẢ BẤT THIỆN THỨ NHẤT

416. Thế nào là các pháp vô ký?

Khi nào do sự tạo tác tích lũy nghiệp bất thiện, quả nhãn thức sanh khởi câu hành xả, bắt cảnh sắc; trong khi ấy có hành do duyên căn bất thiện, có thức do duyên hành, có danh do duyên thức, có nhập đệ lục do duyên danh, có xúc do duyên nhập đệ lục, có thọ do duyên xúc, có hữu do duyên thọ, có sanh do duyên hữu, có lão tử do duyên sanh, như vầy là tập khởi của toàn bộ khổ uẩn nầy.

417. Ở đây, hành do duyên căn bất thiện là thế nào?

Cái chi là sự tính toán, sự cố quyết, thái độ cố quyết. Đây gọi là hành do duyên căn bất thiện... (trùng)... bởi lẽ ấy được nói rằng: "Như vậy là tập khởi của toàn bộ khổ uẩn nầy".

TÂM DỊ THỤC QUẢ BẤT THIỆN THỨ NHÌ - THỨ BA - THỨ TƯ - THỨ NĂM - THỨ SÁU

418. Thế nào là các pháp vô ký?

Khi nào có sự tạo tác tích lũy nghiệp bất thiện, quả nhĩ thức sanh khởi, câu hành xả, bắt cảnh thinh... (trùng)... tỷ thức sanh khởi, câu hành xả, bắt cảnh khí... (trùng)... thiệt thức sanh khởi, câu hành xả, bắt cảnh vị... (trùng)... thân thức sanh khởi, câu hành khổ, bắt cảnh xúc... (trùng)... ý giới sanh khởi, câu hành xả, bắt cảnh sắc... (trùng)... cảnh xúc, hoặc cảnh chi chi; trong khi ấy có hành do duyên căn bất thiện, có thức do duyên hành, có danh do duyên thức, có nhập đệ lục do duyên danh, có xúc do duyên nhập đệ lục, có thọ do duyên xúc, có thắng giải do duyên thọ, có hữu do duyên thắng giải, có sanh do duyên hữu, có lão tử do duyên sanh, như vầy là tập khởi của toàn bộ khổ uẩn nầy.

TÂM DỊ THỤC QUẢ BẤT THIỆN THỨ BẢY

419. Thế nào là các pháp vô ký?

Khi nào ý thức giới dị thục do sự tạo tác tích lũy nghiệp bất thiện sanh khởi, câu hành xả bắt cảnh sắc... (trùng)... cảnh pháp, hoặc cảnh chi chi; trong khi ấy có hành do duyên căn bất thiện, có thức do duyên hành, có danh do duyên thức, có nhập đệ lục do duyên danh, có xúc do duyên nhập đệ lục, có thọ do duyên xúc, có thắng giải do duyên thọ, có hữu do duyên thắng giải, có sanh do duyên hữu, có lão tử do duyên sanh, như vầy là tập khởi của toàn bộ khổ uẩn nầy.

420. Ở đây, hành do duyên căn bất thiện là thế nào?

Cái chi là sự tính toán, sự cố quyết, thái độ cố quyết. Đây gọi là hành do duyên căn bất thiện.

421. Ở đây, thức do duyên hành là thế nào?

Cái chi là tâm, ý, tâm địa... (trùng)... ý thức giới sanh từ đó. Đây gọi là thức do duyên hành.

422. Ở đây, danh do duyên thức là thế nào?

Tức là thọ uẩn, tưởng uẩn, hành uẩn. Đây gọi là danh do duyên thức.

423. Ở đây, nhập đệ lục do duyên danh là thế nào?

Cái chi là tâm, ý, tâm địa... (trùng)... ý thức giới sanh từ đó. Đây gọi là nhập đệ lục do duyên danh.

424. Ở đây, xúc do duyên nhập đệ lục là thế nào?

Cái chi là sự đụng chạm, sự va chạm, sự đối xúc, tình trạng đối xúc. Đây gọi là xúc do duyên nhập đệ lục.

425. Ở đây, thọ do duyên xúc là thế nào?

Cái chi là sự không vui không buồn thuộc về tâm, trạng thái cảm thọ phi khổ phi lạc sanh từ tâm xúc, sự cảm giác phi khổ phi lạc sanh từ tâm xúc. Đây gọi là thọ do duyên xúc.

426. Ở đây, thắng giải do duyên thọ là thế nào?

Cái chi là sự quyết đoán, cách quyết đoán, thái độ quyết đoán cảnh. Đây gọi là thắng giải do duyên thọ.

427. Ở đây, hữu do duyên thắng giải là thế nào?

Tức là thọ uẩn, tưởng uẩn, hành uẩn, thức uẩn trừ ra thắng giải. Đây gọi là hữu do duyên thắng giải.

428. Ở đây, sanh do duyên hữu là thế nào?

Cái chi là sự sanh, sự sanh ra, sự xuất hiện, sự phát khởi, sự hiện khởi của những pháp ấy. Đây gọi là sanh do duyên hữu.

429. Ở đây, lão tử do duyên sanh là thế nào?

Tức là có lão, có tử.

Ở đây, thế nào là lão?

Cái chi là sự già nua, cũ kỹ, sự giảm thọ của các pháp ấy. Đây gọi là già.

Ở đây, thế nào là tử?

Cái chi là sự hoại tận, sự biến hoại, sự tiêu tán, sự phân tán, sự vô thường, sự biến mất của các pháp ấy. Đây gọi là tử. Lão nầy và tử nầy là như thế. Đây gọi là lão tử do duyên sanh.

430. Nói rằng "Như vầy là tập khởi của toàn bộ khổ uẩn nầy", tức là sự tập trung, sự tựu trung, sự họp chung, sự hiện hành của toàn bộ khổ uẩn nầy có như vậy. Bởi lẽ ấy nên được nói rằng: "Như vầy là tập khởi của toàn bộ khổ uẩn nầy".

Dứt xiển minh dị thục bất thiện căn

Dứt phân theo vi diệu pháp

Dứt toàn bộ duyên khởi phân tích