Bộ Phân Tích › 6. Duyên Khởi Phân Tích › Duyên khởi Phân theo Vi Diệu Pháp › Xiển minh bất thiện · HT Tịnh Sự

TÂM BẤT THIỆN THỨ MƯỜI HAI

356. Thế nào là các pháp bất thiện?

Khi nào tâm bất thiện sanh khởi câu hành xả, tương ưng điệu cử, bắt cảnh sắc... (trùng)... cảnh pháp, hoặc cảnh chi chi; trong khi ấy có hành do duyên vô minh, có thức do duyên hành, có danh do duyên thức, có nhập đệ lục do duyên danh, có xúc do duyên nhập đệ lục, có thọ do duyên xúc, có điệu cử do duyên thọ, có thắng giải do duyên điệu cử, có hữu do duyên thắng giải, có sanh do duyên hữu, có lão tử do duyên sanh. Như vậy là tập khởi của toàn bộ khổ uẩn nầy.

357. Ở đây, vô minh là thế nào?

Cái chi là sự không biết, không thấy... (trùng)... vô minh như then chốt, si là căn bất thiện. Đây gọi là vô minh... (trùng)...

Ở đây, thọ do duyên xúc là thế nào?

Cái chi là sự không vui không buồn thuộc về tâm, trạng thái cảm thọ phi khổ phi lạc sanh từ tâm xúc, sự cảm giác phi khổ phi lạc sanh từ tâm xúc. Đây gọi là thọ do duyên xúc.

Ở đây, điệu cử do duyên thọ là thế nào?

Cái chi là sự phóng dật của tâm, sự không vắng lặng, tâm lao chao, tình trạng tán loạn của tâm. Đây gọi là điệu cử do duyên thọ.

Ở đây, thắng giải do duyên điệu cử là thế nào?

Cái chi là sự quyết đoán, cách quyết đoán, thái độ quyết đoán cảnh. Đây gọi là thắng giải do duyên điệu cử.

Ở đây, hữu do duyên thắng giải là thế nào?

Tức thọ uẩn, tưởng uẩn, hành uẩn, thức uẩn trừ ra thắng giải. Đây gọi là hữu do duyên thắng giải... (trùng)... bởi lẽ ấy được nói rằng: "Như vậy là tập khởi của toàn bộ khổ uẩn nầy".

Dứt tâm bất thiện thứ hai

Dứt phần xiển minh bất thiện