Bộ Phân Tích › 6. Duyên Khởi Phân Tích › Duyên khởi Phân theo Vi Diệu Pháp › Xiển minh bất thiện · HT Tịnh Sự

TÂM BẤT THIỆN THỨ HAI - THỨ BA - THỨ TƯ

347. Thế nào là các pháp bất thiện?

Khi nào tâm bất thiện sanh khởi câu hành hỷ, tương ưng tà kiến hữu dẫn... (trùng)... câu hành hỷ bất tương ưng tà kiến... (trùng)... câu hành hỷ bất tương ưng tà kiến hữu dẫn, bắt cảnh sắc... (trùng)... cảnh pháp, hoặc cảnh chi chi; trong khi đó có hành do duyên vô minh, có thức do duyên hành, có danh do duyên thức, có nhập đệ lục do duyên danh, có xúc do duyên nhập đệ lục, có thọ do duyên xúc, có ái do duyên thọ, có thắng giải do duyên ái, có hữu do duyên thắng giải, có sanh do duyên hữu, có lão tử do duyên sanh. Như vậy là tập khởi của toàn bộ khổ uẩn nầy.

348. Ở đây, vô minh là thế nào?

Cái chi là sự không biết, không thấy... (trùng)... vô minh như then chốt, si là căn bất thiện. Đây gọi là vô minh.

Ở đây, hành do duyên vô minh là thế nào?

Cái chi là sự tính toán, sự cố quyết, thái độ cố quyết. Đây gọi là hành do duyên vô minh... (trùng)...

Ở đây, thắng giải do duyên ái là thế nào?

Cái chi là sự quyết đoán của tâm, cách quyết đoán, thái độ quyết đoán cảnh. Đây gọi là thắng giải do duyên ái.

Ở đây, hữu do duyên thắng giải là thế nào?

Tức là thọ uẩn, tưởng uẩn, hành uẩn, thức uẩn trừ ra thắng giải. Đây gọi là hữu do duyên thắng giải... (trùng)... bởi lẽ ấy được nói rằng: "Như vậy là tập khởi của toàn bộ khổ uẩn nầy".

Dứt tâm bất thiện thứ tư