Bộ Phân Tích › 6. Duyên Khởi Phân Tích › Duyên khởi Phân theo Vi Diệu Pháp › Xiển minh bất thiện · HT Tịnh Sự

TÂM BẤT THIỆN THỨ CHÍN - THỨ MƯỜI

352. Thế nào là các pháp bất thiện?

Khi nào tâm bất thiện sanh khởi, câu hành ưu, tương ưng phẫn nộ... (trùng)... câu hành ưu tương ưng phẫn nộ hữu dẫn, bắt cảnh sắc... (trùng)... cảnh pháp, hoặc cảnh chi chi; trong khi đó có hành do duyên vô minh, có thức do duyên hành, có danh do duyên thức, có nhập đệ lục do duyên danh, có xúc do duyên nhập đệ lục, có thọ do duyên xúc, có phẫn nộ do duyên thọ, có thắng giải do duyên phẫn nộ, có hữu do duyên thắng giải, có sanh do duyên hữu, có lão tử do duyên sanh. Như vậy là tập khởi của toàn bộ khổ uẩn nầy.

353. Ở đây, vô minh là thế nào?

Cái chi là sự không biết, không thấy... (trùng)... vô minh như then chốt, si là căn bất thiện. Đây gọi là vô minh... (trùng)...

Ở đây, thọ do duyên xúc là thế nào?

Cái chi là sự bất an thuộc về tâm, sự khó chịu thuộc về tâm, trạng thái cảm thọ bất an khó chịu sanh từ tâm xúc, sự cảm giác bất an khó chịu sanh từ tâm xúc. Đây gọi là thọ do duyên xúc.

Ở đây, phẫn nộ do duyên thọ là thế nào?

Cái chi là sự hiềm khích của tâm, sự phẫn nộ... (trùng)... sự hung dữ, sự lỗ mảng, sự không hoan hỷ của tâm. Đây gọi là sự phẫn nộ do duyên thọ.

Ở đây, thắng giải do duyên phẫn nộ là thế nào?

Cái chi là sự quyết đoán, cách quyết đoán, thái độ quyết đoán cảnh. Đây gọi là thắng giải do duyên phẫn nộ.

Ở đây, hữu do duyên thắng giải là thế nào?

Tức thọ uẩn, tưởng uẩn, hành uẩn, thức uẩn trừ ra thắng giải. Đây gọi là hữu do duyên thắng giải... (trùng)... bởi lẽ ấy được nói rằng: "Như vậy là tập khởi của toàn bộ khổ uẩn nầy"... (trùng)...

Dứt tâm bất thiện thứ mười