Bộ Phân Tích › 11. Đạo Phân Tích · HT Tịnh Sự

Đạo Phân tích theo Vi Diệu Pháp

580. Đạo tám chi là chánh kiến... (trùng)...
chánh định.

Ở đây, thế nào là đạo tám chi?

Nơi đây, khi nào vị tỳ khưu tu tập thiền Siêu Thế, pháp dẫn xuất, nhân tịch diệt, để đoạn trừ thiên kiến, đạt đến đệ nhất địa vức, ly các dục... (trùng)... chứng và trú Sơ thiền, hành nan đắc trì; trong khi ấy có đạo tám chi, tức là chánh kiến... (trùng)... chánh định.

581. Ở đây, chánh kiến là thế nào?

Cái chi là sự hiểu biết, hiểu rõ... (trùng)... vô si, trạch pháp, chánh kiến, trạch pháp giác chi, chi đạo, liên quan đạo. Đây gọi là chánh kiến.

582. Ở đây, chánh tư duy là thế nào?

Cái chi là sự tìm cảnh, sự nghĩ ngợi, sự suy xét, sự chuyên chú, sự hướng tâm, sự đem tâm khắn khít cảnh, chánh tư duy, chi đạo, liên quan đạo. Đây gọi là chánh tư duy.

583. Ở đây, chánh ngữ là thế nào?

Cái chi là sự chừa bỏ bốn điều khẩu ác hạnh, kiêng tránh, ngăn ngừa, chừa cãi, không làm, không hợp tác, không vi phạm, không vượt quá giới hạn, trừ khử, là chánh ngữ, chi đạo, liên quan đạo. Đây gọi là chánh ngữ.

584. Ở đây, chánh nghiệp là thế nào?

Cái chi là sự chừa bỏ ba điều thân ác hạnh, kiêng tránh, ngăn ngừa, chừa cãi, không làm, không hợp tác, không vi phạm, không vượt quá giới hạn, trừ khử, là chánh nghiệp, chi đạo, liên quan đạo. Đây gọi là chánh nghiệp.

585. Ở đây, chánh mạng là thế nào?

Cái chi là sự chừa bỏ tà mạng, kiêng tránh, ngăn ngừa, chừa cãi, không làm, không hợp tác, không vi phạm, không vượt quá giới hạn, trừ khử, là chánh mạng, chi đạo, liên quan đạo. Đây gọi là chánh mạng.

586. Ở đây, chánh tinh tấn là thế nào?

Cái chi là sự cần cố thuộc về tâm... (trùng)...
chánh tinh tấn, cần giác chi, chi đạo, liên quan đạo. Đây gọi là chánh tinh tấn.

587. Ở đây, chánh niệm là thế nào?

Cái chi là sự ức niệm, tùy niệm... (trùng)... chánh niệm, niệm giác chi, chi đạo, liên quan đạo. Đây gọi là chánh niệm.

588. Ở đây, chánh định là thế nào?

Cái chi là sự đình trụ của tâm... (trùng)...
chánh định, định giác chi, chi đạo, liên quan đạo. Đây gọi là chánh định.

Pháp nầy được gọi là đạo tám chi, các pháp còn lại là tương ưng với đạo tám chi.

589. Đạo năm chi là chánh kiến, chánh tư duy, chánh tinh tấn, chánh niệm, chánh định.

Ở đây, đạo năm chi là thế nào?

Nơi đây, khi nào vị tỳ khưu tu tập thiền Siêu Thế, pháp dẫn xuất, nhân tịch diệt, để đoạn trừ thiên kiến, đạt đến đệ nhất địa vức, ly các dục... (trùng)... chứng và trú Sơ thiền, hành nan đắc trì; trong khi ấy có đạo năm chi là chánh kiến, chánh tư duy, chánh tinh tấn, chánh niệm, chánh định.

Ở đây, chánh kiến là thế nào?

Cái chi là sự hiểu biết, sự hiểu rõ... (trùng)...
vô si, trạch pháp, chánh kiến, trạch pháp giác chi, chi đạo, liên quan đạo. Đây gọi là chánh kiến.

Ở đây, chánh tư duy là thế nào?

Cái chi là sự tìm cảnh, sự nghĩ ngợi, sự suy xét... (trùng)...
chi đạo, liên quan đạo. Đây gọi là chánh tư duy.

Ở đây, chánh tinh tấn là thế nào?

Cái chi là sự cần cố thuộc về tâm... (trùng)...
chánh tinh tấn, cần giác chi, chi đạo, liên quan đạo. Đây gọi là chánh tinh tấn.

Ở đây, chánh niệm là thế nào?

Cái chi là sự ức niệm, tùy niệm... (trùng)... chánh niệm, niệm giác chi, chi đạo, liên quan đạo. Đây gọi là chánh niệm.

Ở đây, chánh định là thế nào?

Cái chi là sự đình trụ của tâm... (trùng)...
chánh định, định giác chi, chi đạo, liên quan đạo. Đây gọi là chánh định.

Pháp nầy được gọi là đạo năm chi, các pháp còn lại là tương ưng với đạo năm chi.

590. Đạo năm chi là chánh kiến, chánh tư duy, chánh tinh tấn, chánh niệm, chánh định. Ở đây chánh kiến là thế nào?

Nơi đây, khi nào vị tỳ khưu tu tập thiền Siêu thế, pháp dẫn xuất, nhân tịch diệt, để đoạn trừ thiên kiến đạt đến đệ nhất địa vức, ly các dục... (trùng)... chứng và trú Sơ thiền, hành nan đắc trì; trong khi ấy có chi là sự hiểu biết, hiểu rõ... (trùng)... vô si, trạch pháp, chánh kiến, trạch pháp giác chi, chi đạo, liên quan đạo. Đây gọi là chánh kiến, các pháp còn lại là tương ưng với chánh kiến.

... (trùng)... các pháp còn lại là tương ưng với chánh tư duy.

... (trùng)... các pháp còn lại là tương ưng với chánh tinh tấn.

... (trùng)... các pháp còn lại là tương ưng với chánh niệm.

Ở đây, chánh định là thế nào?

Nơi đây, khi nào vị tỳ khưu tu tập thiền Siêu Thế, pháp dẫn xuất, nhân tịch diệt, để đoạn trừ thiên kiến, đạt đến đệ nhất địa vức, ly các dục... (trùng)... chứng và trú Sơ thiền, hành nan đắc trì;
trong khi ấy có chi là sự đình trụ của tâm... (trùng)...
chánh định, định giác chi, chi đạo, liên quan đạo. Đây gọi là chánh định, các pháp còn lại là tương ưng với chánh định.

591. Đạo tám chi là chánh kiến... (trùng)...
chánh định.

Ở đây, đạo tám chi là thế nào?

Khi nào, vị tỳ khưu tu tập thiền Siêu Thế, pháp dẫn xuất, nhân tịch diệt, để đoạn trừ thiên kiến, đạt đến đệ nhất địa vức, ly các dục... (trùng)... chứng và trú sơ thiền, hành nan đắc trì; trong khi ấy có xúc... (trùng)... có bất phóng dật. Đây là các pháp thiện. Do sự tạo tác tu tập thiền thiện Siêu thế đó nên vị ly các dục... (trùng)... chứng và trú Sơ thiền Không tánh, hành nan đắc trì, thành tựu quả;
trong khi ấy có đạo tám chi là chánh kiến... (trùng)...
chánh định. Đây gọi là đạo tám chi, các pháp còn lại là tương ưng với đạo tám chi.

592. Đạo năm chi là chánh kiến, chánh tư duy, chánh tinh tấn, chánh niệm, chánh định.

Ở đây, đạo năm chi là thế nào?

Nơi đây, khi nào vị tỳ khưu tu tập thiền Siêu Thế, pháp dẫn xuất, nhân tịch diệt, để đoạn trừ thiên kiến, đạt đến đệ nhất địa vức, ly các dục... (trùng)... chứng và trú sơ thiền, hành nan đắc trì; trong khi ấy có xúc... (trùng)... có bất phóng dật. Đây là các pháp thiện. Do sự tạo tác tu tập thiền thiện Siêu thế đó nên vị ly các dục... (trùng)... chứng và trú Sơ thiền Không tánh, hành nan đắc trì, thành tựu quả; trong khi ấy có đạo năm chi là chánh kiến, chánh tư duy, chánh tinh tấn, chánh niệm, chánh định. Đây gọi là đạo năm chi, các pháp còn lại là tương ưng với đạo năm chi.

593. Đạo năm chi là chánh kiến, chánh tư duy, chánh tinh tấn, chánh niệm, chánh định.

Ở đây, chánh kiến là thế nào?

Nơi đây, khi nào vị tỳ khưu tu tập thiền Siêu Thế, pháp dẫn xuất, nhân tịch diệt, để đoạn trừ thiên kiến, đạt đến đệ nhất địa vức, ly các dục... (trùng)... chứng và trú sơ thiền, hành nan đắc trì; trong khi ấy có xúc... (trùng)... có bất phóng dật. Đây là các pháp thiện. Do sự tạo tác tu tập thiền thiện Siêu thế đó nên vị ly các dục... (trùng)... chứng và trú Sơ thiền Không tánh, hành nan đắc trì, thành tựu quả; trong khi ấy có chi là sự hiểu biết, hiểu rõ... (trùng)... vô si, trạch pháp, chánh kiến, trạch pháp giác chi, chi đạo, liên quan đạo. Đây gọi là chánh kiến, các pháp còn lại là tương ưng với chánh kiến.

... (trùng)... các pháp còn lại là tương ưng với chánh tư duy.

... (trùng)... các pháp còn lại là tương ưng với chánh tinh tấn.

... (trùng)... các pháp còn lại là tương ưng với chánh niệm.

Ở đây, chánh định là thế nào?

Nơi đây, khi nào vị tỳ khưu tu tập thiền Siêu Thế, pháp dẫn xuất, nhân tịch diệt, để đoạn trừ thiên kiến, đạt đến đệ nhất địa vức, ly các dục... (trùng)... chứng và trú sơ thiền, hành nan đắc trì; trong khi ấy có xúc... (trùng)... có bất phóng dật. Đây là các pháp thiện. Do sự tạo tác tu tập thiền thiện Siêu thế đó nên vị ly các dục... (trùng)... chứng và trú Sơ thiền Không tánh, hành nan đắc trì, thành tựu quả; trong khi ấy có chi là sự đình trụ của tâm, sự vững trú, vững vàng, không tán loạn, không lao chao, tính cách tâm không xao xuyến, chỉ tịnh, định quyền, định lực, chánh định, định giác chi, chi đạo, liên quan đạo. Đây gọi là chánh định, các pháp còn lại là tương ưng với chánh định.

Dứt phần phân theo vi diệu pháp