Bộ Ngữ Tông › Chương XVII · Tâm An, Minh Tuệ dịch

5. VẤN ĐỀ KHỔ ĐẾ VÀ THÁNH ĐẠO

(1) Th: - Thế thì, Ngài gọi Tập đế là Khổ đế sao? Nếu Ngài từ khước, Ngài không thể nào duy trì luận điểm mà Ngài đưa ra. Nếu Ngài đồng ý, có phải Ngài cho rằng chỉ có 3 đế? Nếu Ngài từ khước, lập luận của Ngài không đứng vững. Nếu Ngài đồng ý, có phải Ngài không đi ngược lại với lời dạy của đức Thế Tôn về Tứ Đế: Khổ - Tập - Diệt - Đạo?

(2) Thế thì, nếu Ngài chấp nhận rằng khổ tập cũng là khổ đế trong ý nghĩa nào mà Ngài khẳng định như thế về thế này?

H: - Theo ý nghĩa vô thường.

Th: - Nhưng Thánh đạo, có phải vô thường không?

H: - Vâng.

Th: - Thế thì Thánh đạo cũng là Khổ sao?

Ngài cho rằng đạo là vô thường nhưng không là Khổ đế, trong khi đó tập là cả hai vô thường và khổ (điều này Ngài không thể nào duy trì được...)

(3) H: - Nhưng nếu "Đạo là con đường đưa đến sự diệt khổ" thì tôi vẫn duy trì rằng: tất cả pháp hữu vi khác đều là khổ, thánh đạo thì ngoại lệ.