Bộ Ngữ Tông › Chương IX · Tâm An, Minh Tuệ dịch

1. VẤN ĐỀ ĐOẠN TẬN TRIỀN CÁI

(1) Th: - Có phải triền cũng được đoạn tận khi pháp thế gian được xem như là vô thường? Dĩ nhiên Ngài chấp nhận điều này. Vì vậy, Ngài không nên tự hạn chế trong quan điểm của Ngài.

(2) Ngài cũng thừa nhận Triền được đoạn tận khi pháp thế gian được xem là vô thường, đầy đau khổ, như bệnh tật, như mụn nhọt, như mũi tên, như sự rủi ro, như sự hoạn nạn, như sự tai biến, như ác kiến, như sự nguy biến, như sự khó khăn, như sự phá hủy, là chỗ không nương trú, không nơi ẩn dật, không nơi trốn tránh, không được bảo vệ, là chỗ trống không là vô ngã đầy những hiểm nguy và bất định. Nhưng bằng cách này, quan niệm của Ngài sẽ trở thành một chiều.

(3) Như vậy, Ngài chấp nhận rằng (trong cùng một lúc) một người có thể khảo sát được cả hai sự vô thường và các điều kể trên của pháp thế gian, và thấu rõ Niết Bàn? Ngài không đồng ý sao? Nhưng Ngài đã thừa nhận rằng triền được đoạn tận khi người này thấu rõ cả hai điều trên. Ngài có thừa nhận một người có thể thấu rõ như vậy không? Nhưng có phải điều này không làm phức tạp cho chúng ta khi có hai thứ tâm, hai xúc, hai thọ... Trong cùng một lúc?

(4) A: - Ngài bác bỏ quan niệm của chúng tôi. Nhưng có phải đức Thế Tôn đã từng thuyết rằng: "Này các Tỳ kheo, ở đây có hạng người sống tùy quán lạc trong Niết bàn, tưởng lạc, cảm thọ lạc trong tất cả thời liên tục, không có gián đoạn, với tâm thắng giải, với tuệ thể nhập. Vị ấy, với sự đoạn diệt các lậu hoặc... Sau khi chứng ngộ, chứng đạt, an trú. Đây là hạng người thứ nhất đáng được cung kính... là ruộng phước vô thượng ở đời"?

Do vậy, chắc chắn một người thấu rõ hạnh phúc của Niết - Bàn thì Triền được đoạn tận.