Nhìn thẳng vào sự thật già chết có làm người ta bi quan không?

Trả lời: Không. Do thường xuyên quán sát sự thật ấy mà kiêu mạn tuổi trẻ, kiêu mạn khỏe mạnh, kiêu mạn sự sống được hoàn toàn đoạn tận hay được giảm thiểu, con đường được sanh khởi, các kiết sử được đoạn tận, các tùy miên được chấm dứt.

Trích dẫn — Kinh Sự Kiện Cần Phải Quán Sát (Tăng Chi Bộ, AN 5.57), đoạn 3–5 và 8, lợi ích của sự quán sát.

Nguyên văn: "Có những loài hữu tình, này các Tỷ-kheo, đang còn trẻ, kiêu mãn trong tuổi trẻ, say đắm trong kiêu mạn ấy, thân làm ác, miệng nói ác, ý nghĩ ác. Do vị ấy thường xuyên quán sát sự kiện này, sự kiêu mạn tuổi trẻ trong tuổi trẻ được hoàn toàn đoạn tận hay được giảm thiểu." (...) "Do vị ấy thường xuyên quán sát sự kiện ấy, con đường được sanh khởi. Vị ấy sử dụng con đường ấy, tu tập, làm cho sung mãn. Do vị ấy sử dụng con đường ấy, tu tập, làm cho sung mãn nên các kiết sử được đoạn tận, các tùy miên được chấm dứt."

Trích dẫn — Kinh Chánh Tri Kiến (Trung Bộ, MN 9), phần (Già và chết), kết quả của tuệ tri già chết.

Nguyên văn: "Chư Hiền, khi nào Thánh đệ tử tuệ tri già chết như vậy, tuệ tri tập khởi của già chết như vậy, tuệ tri đoạn diệt của già chết như vậy, tuệ tri con đường đưa đến đoạn diệt của già chết như vậy, khi ấy, vị ấy đoạn trừ tất cả tham tùy miên, tẩy sạch sân tùy miên... (như trên)..., và thành tựu diệu pháp này."

Câu hỏi rút từ 9. KINH CHÁNH TRI KIẾN (Sammādiṭṭhi Sutta).