Vipassana

Cách viết khác: Minh sát, Vipassanā

Vipassanā — Minh sát

Pháp thiền thấy rõ như thật ba đặc tướng Vô thường – Khổ – Vô ngã trên thân và tâm.

- Nguồn gốc: Kinh Đại Niệm Xứ và Kinh Quán Niệm Hơi Thở (Ānāpānasati).

- Khác Samatha (an chỉ) ở chỗ quan sát mọi hiện tượng đang khởi, thay vì trú tâm trên một đối tượng duy nhất.

- Cấu trúc tu tập: Giới → Định → Tuệ; theo Thanh Tịnh Đạo Luận của Buddhaghosa, có 16 tầng tuệ minh sát.

- Phục hưng hiện đại do Ledi Sayadaw, U Ba Khin, Mahasi Sayadaw, S. N. Goenka — lan truyền toàn cầu.