thiền chi
Cách viết khác: chi thiền
Thiền chi (Pāli: jhānaṅga): Các yếu tố hay thành phần của thiền, dùng để phân tích những trạng thái tâm hiện diện trong các tầng thiền (jhāna).
Các thiền chi:
- Tầm (vitakka): hướng tâm đến đối tượng.
- Tứ (vicāra): duy trì tâm trên đối tượng.
- Hỷ (pīti): sự hân hoan, phấn chấn.
- Lạc (sukha): sự an lạc.
- Nhất tâm (ekaggatā): tâm thống nhất, tập trung trên một đối tượng.
So sánh: Ở Sơ thiền, kinh mô tả có tầm, tứ, hỷ và lạc do ly dục sinh; lên các tầng thiền cao hơn, những yếu tố này lần lượt lắng dịu.
Lưu ý: Công thức Sơ thiền trong Kinh tạng không phải lúc nào cũng liệt kê nhất tâm thành một mục riêng.