phi tưởng phi phi tưởng xứ

Phi tưởng phi phi tưởng xứ (Pāli: nevasaññānāsaññāyatana): Tầng định vô sắc thứ tư, trong đó tưởng trở nên cực kỳ vi tế, nên trạng thái ấy không thể đơn giản gọi là có tưởng, cũng không phải hoàn toàn không có tưởng.

Trong thiền: Kinh Pāli mô tả hành giả vượt hoàn toàn Vô sở hữu xứ, rồi chứng và an trú Phi tưởng phi phi tưởng xứ. Đây là tầng cao nhất trong bốn định vô sắc.

So sánh: Ở Vô sở hữu xứ, còn nhận thức “không có gì”; sang tầng này, tưởng trở nên vi tế hơn nữa.

Lưu ý: “Phi tưởng” không có nghĩa tưởng đã diệt hoàn toàn. Khi vượt tầng này mới có thể chứng Diệt thọ tưởng, nơi tưởng và thọ chấm dứt.