năm uẩn

Cách viết khác: ngũ uẩn, năm nhóm, pañcakkhandhā, pañcavokāra

Ngũ uẩn (Pāli: pañcakkhandha): Năm nhóm yếu tố hợp thành kinh nghiệm về thân và tâm của một chúng sinh, gồm sắc, thọ, tưởng, hành và thức.

Năm uẩn gồm:

- Sắc uẩn: các hiện tượng vật chất.

- Thọ uẩn: các cảm thọ dễ chịu, khó chịu hoặc trung tính.

- Tưởng uẩn: sự nhận biết, ghi nhận và phân biệt đặc điểm của đối tượng.

- Hành uẩn: các hoạt động và trạng thái tâm lý có tính tạo tác ngoài thọ và tưởng; trong đó tư (cetanā) có vai trò quan trọng đối với nghiệp.

- Thức uẩn: sự nhận biết đối tượng qua mắt, tai, mũi, lưỡi, thân và ý.

Có chừng năm uẩn là: sắc uẩn, thọ uẩn, tưởng uẩn, hành uẩn và thức uẩn. (Bộ Nhân Chế Định, đoạn 2).