hỷ lạc

Cách viết khác: vui và an lạc

Hỷ lạc (Pāli: pīti-sukha): Hai trạng thái an vui của tâm thường được nói cùng nhau trong thiền định, nhưng có ý nghĩa khác nhau.

- Hỷ (pīti): sự vui mừng, hân hoan, phấn chấn của tâm.

- Lạc (sukha): sự dễ chịu, an lạc; thuộc về thọ.

Trong thiền: Kinh Pāli mô tả Sơ thiền có vivekajaṃ pītisukhaṃ — hỷ và lạc do ly dục sinh. Ở Nhị thiền, hỷ và lạc do định sinh vẫn hiện diện. Đến Tam thiền, hỷ đã lắng dịu nhưng lạc vẫn còn; sang Tứ thiền, lạc được xả bỏ.

So sánh: Hỷ thiên về sự hân hoan, phấn chấn; lạc thiên về cảm thọ dễ chịu, an ổn.

Lưu ý: Hỷ (pīti) không đồng nghĩa với lạc (sukha). Theo hệ thống Pāli, hỷ thuộc hành uẩn, còn lạc là thọ, thuộc thọ uẩn.