Duyên Khởi

Cách viết khác: Mười hai nhân duyên, 12 nhân duyên, Thập nhị nhân duyên, Pratityasamutpada, Paṭiccasamuppāda, Mười hai nhơn duyên, Y tương sinh, paṭiccasamuppādo, idappaccayatāpaṭiccasamuppāda

Duyên Khởi (Pratītyasamutpāda)

Nguyên lý 'cái này có thì cái kia có, cái này diệt thì cái kia diệt' — mọi pháp đều khởi do điều kiện, không có tự tánh độc lập.

Thập nhị nhân duyên (12 chi):

Vô minh → Hành → Thức → Danh sắc → Lục nhập → Xúc → Thọ → Ái → Thủ → Hữu → Sinh → Lão tử.

- Là viên ngọc trung tâm của giáo lý Phật, chìa khóa Tứ Diệu Đế.

- Trung Quán (Long Thọ): duyên khởi đồng nghĩa với Tánh Không.

- Theravada: theo Thanh Tịnh Đạo Luận, 12 chi được đọc trải ba đời — Vô minh, Hành thuộc đời quá khứ; Thức đến Hữu thuộc đời hiện tại; Sinh, Lão tử thuộc đời vị lai; cắt đứt ở mắt xích Ái – Thủ là chấm dứt luân hồi. Một số vị hiện đại (Buddhadāsa) nhấn cách đọc từng sát-na trong tâm.