Công án

Cách viết khác: koan, kōan

Công án (Kōan)

Một câu chuyện, câu hỏi hoặc đối thoại Thiền không có lời giải bằng lý trí, dùng để đập vỡ tư duy nhị nguyên, giúp hành giả trực ngộ.

- Nguồn gốc: Thiền tông Trung Hoa thời Đường–Tống; vào Nhật Bản qua Lâm Tế tông.

- Tham công án: nghi tình lớn — 'không nuốt vào, không nhả ra', tích lũy đến khi khai ngộ.

- Bộ sưu tập kinh điển: Vô Môn Quan (48 công án, do Vô Môn Huệ Khai), Bích Nham Lục (100 công án, do Tuyết Đậu – Viên Ngộ), Tùng Dung Lục.

- Công án nổi tiếng: 'Con chó có Phật tính không?' (Triệu Châu – Vô), 'Tiếng vỗ một bàn tay là gì?' (Hakuin).