bốn mươi đề mục

Cách viết khác: 40 đề mục thiền chỉ

Bốn mươi đề mục (Pāli: cattālīsa kammaṭṭhānāni): Hệ thống 40 đối tượng tu tập thiền chỉ, dùng làm nền tảng để rèn luyện tâm, phát triển định và, tùy đề mục, đạt cận hành định hoặc an chỉ định.

Bốn mươi đề mục gồm: 10 biến xứ (kasiṇa), 10 bất tịnh (asubha), 10 tùy niệm (anussati), 4 phạm trú (brahmavihāra), 4 vô sắc (āruppa), 1 tưởng về sự đáng nhàm chán của thức ăn (āhāre paṭikūlasaññā) và 1 phân tích bốn đại (catudhātuvavatthāna).

Các đề mục không đưa đến cùng một mức định: một số chỉ đạt cận hành định, một số có thể đưa đến an chỉ định và các tầng thiền.