Bộ Pháp Tụ › IV. Chương Trích Yếu · HT Tịnh Sự
e) PHẦN TỤ PHƯỢC
925. Thế nào là các pháp phược?
Tức bốn phược là: tham ác thân phược, sân độc thân phược, giới cấm khinh thị thân phược, thử thực chấp thân phược; tham ác thân phược phát sanh trong tám tâm khởi sanh câu hành tham; sân độc thân phược phát sanh trong hai tâm khởi sanh câu hành ưu; giới cấm khinh thị thân phược và thử thực chấp thân phược phát sanh trong bốn tâm khởi sanh tương ưng kiến. Đây là các pháp phược.
- Thế nào là các pháp phi phược?
Ngoại trừ các phược, còn lại bất thiện trong bốn lãnh vực, dị thục trong bốn lãnh vực, vô ký tố trong ba lãnh vực, sắc và Níp Bàn. Đây là các pháp phi phược.
926. Thế nào là các pháp cảnh phược?
Tức thiện trong ba lãnh vực, bất thiện, dị thục trong ba lãnh vực, vô ký tố trong ba lãnh vực và tất cả sắc. Đây là các pháp cảnh phược.
- Thế nào là các pháp phi cảnh phược?
Tức bốn đạo siêu thế, bốn quả Sa môn và Níp Bàn. Đây là các pháp phi cảnh phược.
927. Thế nào là các pháp tương ưng phược?
Tức bốn tâm khởi sanh tương ưng kiến, bốn tâm khởi sanh câu hành tham bất tương ưng kiến, ngoại trừ tham khởi sanh trong những tâm này, hai tâm khởi sanh câu hành ưu, ngoại trừ phẫn nộ khởi sanh trong hai tâm này. Đây là các pháp tương ưng phược.
- Thế nào là các pháp bất tương ưng phược?
Tức tham phát sanh trong bốn tâm khởi sanh câu hành tham bất tương ưng kiến; phẫn nộ phát sanh trong hai tâm khởi sanh câu hành ưu, tâm khởi sanh câu hành hoài nghi, tâm khởi sanh câu hành trạo cử, vô ký tố trong ba lãnh vực, sắc và Níp Bàn. Đây là các pháp bất tương ưng phược.
928. Thế nào là các pháp phược và cảnh phược?
Chính các pháp phược ấy là phược và cảnh phược.
- Thế nào là các pháp cảnh phược mà phi phược?
Ngoại trừ các phược, còn lại bất thiện, thiện trong ba lãnh vực, dị thục trong ba lãnh vực, vô ký tố trong ba lãnh vực, và tất cả sắc. Đây là các pháp cảnh phược mà phi phược.
Các pháp phi cảnh phược không nên nói là phược và cảnh phược, cảnh phược mà phi phược.
929. Thế nào là các pháp phược và tương ưng phược?
Tức kiến và tham phát sanh cùng một lúc trong bất luận tâm nào. Đây là các pháp phược và tương ưng phược.
- Thế nào là các pháp tương ưng phược mà phi phược?
Tức tám tâm khởi sanh câu hành tham, hai tâm khởi sanh câu hành ưu ngoại trừ các phược khởi sanh trong những tâm này. Đây là các pháp tương ưng phược mà phi phược.
Các pháp bất tương ưng phược không nên nói là phược và tương ưng phược, tương ưng phược mà phi phược.
930. Thế nào là các pháp bất tương ưng phược mà cảnh phược?
Tức tham phát sanh trong bốn tâm câu hành tham bất tương ưng kiến; phẫn nộ phát sanh trong hai tâm khởi sanh câu hành ưu, tâm khởi sanh câu hành hoài nghi, tâm khởi sanh câu hành trạo cử, thiện trong ba lãnh vực, dị thục trong ba lãnh vực, vô ký tố trong ba lãnh vực và tất cả sắc. Đây là các pháp bất tương ưng phược mà cảnh phược.
- Thế nào là các pháp bất tương ưng phược và phi cảnh phược?
Tức bốn đạo siêu thế, bốn quả Sa môn và Níp Bàn. Đây là các pháp bất tương ưng phược và phi cảnh phược.
Các pháp tương ưng phược không nên nói là bất tương ưng phược mà cảnh phược, bất tương ưng phược và phi cảnh phược.
Dứt phần tụ phược.
f) PHẦN TỤ BỘC VÀ TỤ PHỐI
931. Thế nào là các pháp bộc? ... (trùng) ...
- Thế nào là các pháp phối? ... (trùng) ...
Dứt phần tụ bộc và tụ phối.
g) PHẦN TỤ CÁI
- Thế nào là các pháp cái?
Tức sáu cái là: dục dục cái, sân độc cái, hôn thụy cái, trạo hối cái, hoài nghi cái, vô minh cái; dục dục cái phát sanh trong tám tâm khởi sanh câu hành tham; sân độc cái phát sanh trong hai tâm khởi sanh câu hành ưu; hôn thụy cái phát sanh trong những tâm bất thiện hữu dẫn; trạo cử cái phát sanh trong những tâm khởi sanh câu hành trạo cử; hối hận cái phát sanh trong hai tâm khởi sanh câu hành ưu; hoài nghi cái phát sanh trong tâm khởi sanh câu hành hoài nghi; vô minh cái phát sanh trong tất cả bất thiện. Đây là các pháp cái.
- Thế nào là các pháp phi cái?
Ngoại trừ các cái, còn lại bất thiện, thiện trong bốn lãnh vực, dị thục trong bốn lãnh vực, vô ký tố trong ba lãnh vực, sắc và Níp Bàn. Đây là các pháp phi cái.
932. Thế nào là các pháp cảnh cái?
Tức thiện trong ba lãnh vực, bất thiện, dị thục trong ba lãnh vực, vô ký tố trong ba lãnh vực và tất cả sắc. Đây là các pháp cảnh cái.
- Thế nào là các pháp phi cảnh cái?
Tức bốn đạo siêu thế, bốn quả Sa môn và Níp Bàn. Đây là các pháp phi cảnh cái.
933. Thế nào là các pháp tương ưng cái?
Tức mười hai tâm bất thiện khởi sanh. Đây là các pháp tương ưng cái.
- Thế nào là các pháp bất tương ưng cái?
Tức thiện trong bốn lãnh vực, dị thục trong bốn lãnh vực, vô ký tố trong ba lãnh vực, sắc và Níp Bàn. Đây là các pháp bất tương ưng cái.
934. Thế nào là các pháp cái và cảnh cái?
Chính các cái ấy là cái và cảnh cái.
- Thế nào là các pháp cảnh cái mà phi cái?
Ngoại trừ các cái, còn lại bất thiện, thiện trong ba lãnh vực, dị thục trong ba lãnh vực, vô ký tố trong ba lãnh vực và tất cả sắc. Đây là các pháp cảnh cái mà phi cái.
Các pháp phi cảnh cái không nên nói cái và cảnh cái, cảnh cái mà phi cái.
935. Thế nào là các pháp cái và tương ưng cái?
Tức hai hoặc ba cái phát sanh cùng một lúc trong bất luận tâm nào. Đây là các pháp cái và tương ưng cái.
- Thế nào là các pháp tương ưng cái mà phi cái?
Ngoại trừ các cái, còn lại bất thiện. Đây là các pháp tương ưng cái mà phi cái.
Các pháp bất tương ưng cái không nên nói là cái và tương ưng cái, tương ưng cái mà phi cái.
936. Thế nào là các pháp bất tương ưng cái mà cảnh cái?
Tức thiện trong ba lãnh vực, dị thục trong ba lãnh vực, vô ký tố trong ba lãnh vực và tất cả sắc. Đây là các pháp bất tương ưng cái mà cảnh cái.
- Thế nào là các pháp bất tương ưng cái và phi cảnh cái?
Tức bốn đạo siêu thế, bốn quả Sa môn và Níp Bàn. Đây là các pháp bất tương ưng cái và phi cảnh cái.
Các pháp tương ưng cái không nên nói là bất tương ưng cái mà cảnh cái, bất tương ưng cái và phi cảnh cái.
Dứt phần tụ cái.
h) PHẦN TỤ KHINH THỊ
937. Thế nào là các pháp khinh thị?
Tức kiến khinh thị phát sanh trong bốn tâm khởi sanh tương ưng kiến. Đây là các pháp khinh thị.
- Thế nào là các pháp phi khinh thị?
Ngoại trừ khinh thị, còn lại bất thiện, thiện trong bốn lãnh vực, dị thục trong bốn lãnh vực, vô ký tố trong ba lãnh vực, sắc và Níp Bàn. Đây là các pháp phi khinh thị.
938. Thế nào là các pháp cảnh khinh thị?
Tức thiện trong ba lãnh vực và tất cả sắc. Đây là các pháp cảnh khinh thị.
- Thế nào là các pháp phi cảnh khinh thị?
Tức bốn đạo siêu thế, bốn quả Sa môn và Níp Bàn. Đây là các pháp phi cảnh khinh thị.
939. Thế nào là các pháp tương ưng khinh thị?
Tức bốn tâm khởi sanh tương ưng kiến ngoại trừ khinh thị khởi sanh trong những tâm này. Đây là các pháp tương ưng khinh thị.
- Thế nào là các pháp bất tương ưng khinh thị?
Tức bốn tâm khởi sanh câu hành tham bất tương ưng kiến, hai tâm khởi sanh câu hành ưu, tâm khởi sanh câu hành hoài nghi, tâm khởi sanh câu hành trạo cử, thiện trong bốn lãnh vực, dị thục trong bốn lãnh vực, vô ký tố trong ba lãnh vực và Níp Bàn. Đây là các pháp bất tương ưng khinh thị.
Khinh thị không nên nói là tương ưng khinh thị, bất tương ưng khinh thị.
940. Thế nào là các pháp khinh thị và cảnh khinh thị?
Chính khinh thị ấy là khinh thị và cảnh khinh thị.
- Thế nào là các pháp cảnh khinh thị mà phi khinh thị?
Ngoại trừ khinh thị, còn lại bất thiện, thiện trong ba lãnh vực, dị thục trong ba lãnh vực, vô ký tố trong ba lãnh vực, và tất cả sắc. Đây là các pháp cảnh khinh thị mà phi khinh thị.
Các pháp phi cảnh khinh thị không nên nói là khinh thị và cảnh khinh thị, cảnh khinh thị mà phi khinh thị.
941. Thế nào là các pháp bất tương ưng khinh thị mà cảnh khinh thị?
Tức bốn tâm khởi sanh câu hành tham bất tương ưng kiến, hai tâm khởi sanh câu hành ưu, tâm khởi sanh câu hành hoài nghi, tâm khởi sanh câu hành trạo cử, thiện trong ba lãnh vực, dị thục trong ba lãnh vực, vô ký tố trong ba lãnh vực và tất cả sắc.
Đây là các pháp bất tương ưng khinh thị mà cảnh khinh thị.
- Thế nào là các pháp bất tương ưng khinh thị và phi khinh thị?
Tức bốn đạo siêu thế, bốn quả Sa môn và Níp Bàn. Đây là các pháp bất tương ưng khinh thị và phi cảnh khinh thị.
Các pháp khinh thị và tương ưng khinh thị không nên nói là bất tương ưng khinh thị và cảnh khinh thị, bất tương ưng khinh thị và phi cảnh khinh thị.
Dứt phần tụ khinh thị.
i) PHẦN NHỊ ĐỀ ĐẠI ĐỈNH
942. Thế nào là các pháp hữu cảnh?
Tức thiện trong bốn lãnh vực, bất thiện, dị thục trong bốn lãnh vực, vô ký tố trong ba lãnh vực. Đây là các pháp hữu cảnh.
- Thế nào là các pháp vô cảnh?
Tức sắc và Níp Bàn. Đây là các pháp vô cảnh.
943. Thế nào là các pháp tâm?
Tức nhãn thức, nhĩ thức, tỷ thức, thiệt thức, thân thức, ý giới, ý thức giới. Đây là các pháp tâm.
- Thế nào là các pháp phi tâm?
Tức thọ uẩn, tưởng uẩn, hành uẩn, sắc và Níp Bàn. Đây là các pháp phi tâm.
944. Thế nào là các pháp sở hữu tâm?
Tức thọ uẩn, tưởng uẩn, hành uẩn. Đây là các pháp sở hữu tâm.
- Thế nào là các pháp phi sở hữu tâm?
Tức tâm, sắc và Níp Bàn. Đây là các pháp phi sở hữu tâm.
945. Thế nào là các pháp tương ưng tâm?
Tức thọ uẩn, tưởng uẩn, hành uẩn. Đây là các pháp tương ưng tâm.
- Thế nào là các pháp bất tương ưng tâm?
Tức sắc và Níp Bàn. Đây là các pháp bất tương ưng tâm.
Tâm không nên nói là tương ưng tâm, bất tương ưng tâm.
946. Thế nào là các pháp hòa với tâm?
Tức thọ uẩn, tưởng uẩn, hành uẩn. Đây là các pháp hòa với tâm.
- Thế nào là các pháp phi hòa với tâm?
Tức sắc và Níp Bàn. Đây là các pháp phi hòa với tâm.
947. Thế nào là các pháp có tâm sở sanh?
Tức thọ uẩn, tưởng uẩn, hành uẩn, thân biểu tri, khẩu biểu tri; hoặc có sắc nào khác sanh do tâm, do tâm làm nhân, do tâm làm sở sanh, là sắc xứ, thinh xứ, khí xứ, vị xứ, xúc xứ, hư không giới, thủy giới, sắc khinh, sắc nhu, sắc thích nghiệp, sắc tích tụ, sắc thừa kế, đoàn thực. Đây là các pháp có tâm làm sở sanh.
- Thế nào là các pháp phi tâm sở sanh?
Tức tâm, sắc còn lại và Níp Bàn. Đây là các pháp phi tâm sở sanh.
948. Thế nào là các pháp đồng hiện hữu với tâm?
Tức thọ uẩn, tưởng uẩn, hành uẩn, thân biểu tri, khẩu biểu tri. Đây là các pháp đồng hiện hữu với tâm.
- Thế nào là các pháp phi đồng hiện hữu với tâm?
Tức tâm, sắc còn lại và Níp Bàn. Đây là các pháp phi đồng hiện hữu với tâm.
949. Thế nào là các pháp tùy chuyển với tâm?
Tức thọ uẩn, tưởng uẩn, hành uẩn, thân biểu tri, khẩu biểu tri. Đây là các pháp tùy chuyển với tâm.
- Thế nào là các pháp phi tùy chuyển với tâm?
Tức tâm, sắc còn lại và Níp Bàn. Đây là các pháp phi tùy chuyển với tâm.
950. Thế nào là các pháp hòa sở sanh với tâm?
Tức thọ uẩn, tưởng uẩn, hành uẩn. Đây là các pháp hòa sở sanh với tâm.
- Thế nào là các pháp phi hòa sở sanh với tâm?
Tức tâm, sắc và Níp Bàn. Đây là các pháp phi hòa sở sanh với tâm.
951. Thế nào là các pháp hòa sở sanh đồng hiện hữu với tâm?
Tức thọ uẩn, tưởng uẩn, hành uẩn. Đây là các pháp hòa sở sanh đồng hiện hữu với tâm.
- Thế nào là các pháp phi hòa sở sanh đồng hiện hữu với tâm?
Tức tâm, sắc và Níp Bàn. Đây là các pháp phi hòa sở sanh đồng hiện hữu với tâm.
952. Thế nào là các pháp hòa sở sanh tùy chuyển với tâm?
Tức thọ uẩn, tưởng uẩn, hành uẩn. Đây là các pháp hòa sở sanh tùy chuyển với tâm.
- Thế nào là các pháp phi hòa sở sanh tùy chuyển với tâm?
Tức tâm, sắc và Níp Bàn. Đây là các pháp phi hòa sở sanh tùy chuyển với tâm.
953. Thế nào là các pháp nội phần?
Tức nhãn xứ ... (trùng) ... ý xứ. Đây là các pháp nội phần.
- Thế nào là các pháp ngoại phần?
Tức sắc xứ ... (trùng) ... pháp xứ. Đây là các pháp ngoại phần.
954. Thế nào là các pháp y sinh?
Tức nhãn xứ ... (trùng) ... đoàn thực. Đây là các pháp y sinh.
- Thế nào là các pháp phi y sinh?
Tức thiện trong bốn lãnh vực, bất thiện, dị thục trong bốn lãnh vực, vô ký tố trong ba lãnh vực, bốn sắc đại hiển và Níp Bàn. Đây là các pháp phi y sinh.
955. Thế nào là các pháp thành do thủ?
Tức dị thục trong ba lãnh vực và bất cứ sắc nào do nghiệp tạo tác. Đây là các pháp thành do thủ.
- Thế nào là các pháp phi thành do thủ?
Tức thiện trong ba lãnh vực, bất thiện, vô ký tố trong ba lãnh vực, bất cứ sắc nào không do nghiệp tạo tác, bốn đạo siêu thế, bốn quả Sa môn và Níp Bàn. Đây là các pháp phi thành do thủ.
Dứt phần nhị đề đại đỉnh.
j) PHẦN TỤ THỦ
956. Thế nào là các pháp thủ?
Tức bốn thủ: dục thủ, kiến thủ, giới cấm thủ và ngã chấp thủ; dục thủ phát sanh trong tám tâm khởi sanh câu hành tham, kiến thủ, giới cấm thủ và ngã chấp thủ phát sanh trong bốn tâm khởi sanh tương ưng kiến. Đây là các pháp thủ.
- Thế nào là các pháp phi thủ?
Ngoại trừ các thủ, còn lại là bất thiện, thiện trong bốn lãnh vực, dị thục trong bốn lãnh vực, vô ký tố trong ba lãnh vực, sắc và Níp Bàn. Đây là các pháp phi thủ.
957. Thế nào là các pháp cảnh thủ?
Tức thiện trong ba lãnh vực, bất thiện, dị thục trong ba lãnh vực, vô ký tố trong ba lãnh vực và tất cả sắc. Đây là các pháp cảnh thủ.
- Thế nào là các pháp phi cảnh thủ?
Tức bốn đạo siêu thế, bốn quả Sa môn và Níp Bàn. Đây là các pháp phi cảnh thủ.
958. Thế nào là các pháp tương ưng thủ?
Tức bốn tâm khởi sanh câu hành tham tương ưng kiến, bốn tâm khởi sanh câu hành tham bất tương ưng kiến, ngoại trừ tham khởi sanh trong những tâm này. Đây là các pháp tương thủ.
- Thế nào là các pháp bất tương ưng thủ?
Tức tham phát sanh trong bốn tâm khởi sanh câu hành tham bất tương ưng kiến, hai tâm khởi sanh câu hành ưu, tâm khởi sanh câu hành hoài nghi, tâm khởi sanh câu hành trạo cử, thiện trong bốn lãnh vực, dị thục trong bốn lãnh vực, vô ký tố trong ba lãnh vực, sắc và Níp Bàn. Đây là các pháp bất tương ưng thủ.
959. Thế nào là các pháp thủ và cảnh thủ?
Chính các thủ ấy là thủ và cảnh thủ.
- Thế nào là các pháp cảnh thủ mà phi thủ?
Ngoại trừ các thủ, còn lại bất thiện, thiện trong ba lãnh vực, dị thục trong ba lãnh vực, vô ký tố trong ba lãnh vực và tất cả sắc. Đây là các pháp cảnh thủ mà phi thủ.
960. Thế nào là các pháp thủ và tương ưng thủ?
Tức kiến và tham phát sinh cùng một lúc trong bất luận tâm nào. Đây là các pháp thủ và tương ưng thủ.
- Thế nào là các pháp tương ưng thủ mà phi thủ?
Tức tám tâm khởi sanh câu hành tham ngoại trừ các thủ khởi sanh trong các tâm này. Đây là các pháp tương ưng thủ mà phi thủ.
Các pháp bất tương ưng thủ không nên nói là thủ và tương ưng thủ, tương ưng thủ mà phi thủ.
961. Thế nào là các pháp bất tương thủ mà cảnh thủ?
Tức tham phát sanh trong bốn tâm khởi sanh câu hành tham bất tương ưng kiến, hai tâm khởi sanh câu hành ưu, tâm khởi sanh câu hành hoài nghi, tâm khởi sanh câu hành trạo cử, thiện trong ba lãnh vực, dị thục trong ba lãnh vực, vô ký tố trong ba lãnh vực và tất cả sắc. Đây là các pháp bất tương ưng thủ mà cảnh thủ.
- Thế nào là các pháp bất tương thủ và phi cảnh thủ?
Tức bốn đạo siêu thế, bốn quả Sa môn và Níp Bàn. Đây là các pháp bất tương ưng thủ và phi cảnh thủ.
Các pháp tương ưng thủ không nên nói là bất tương ưng thủ mà cảnh thủ, bất tương ưng và phi cảnh thủ.
Dứt phần tụ thủ.
k) PHẦN TỤ PHIỀN NÃO
962. Thế nào là các pháp phiền não?
Tức mười điều phiền não là: tham, sân, si, mạn, kiến, hoài nghi, hôn trầm, trạo cử, vô tàm, vô úy; tham phát sanh trong tám tâm khởi sanh câu hành tham, sân phát sanh trong hai tâm khởi sanh câu hành ưu, si phát sanh trong tất cả bất thiện; mạn phát sanh trong bốn tâm khởi sanh câu hành tham bất tương ưng kiến, kiến phát sanh trong bốn tâm khởi sanh câu hành tham tương ưng kiến; hoài nghi phát sanh trong những tâm câu hành hoài nghi, hôn trầm phát sanh trong những tâm hữu dẫn bất thiện; trạo cử, vô tàm, vô úy phát sanh trong tất cả bất thiện. Đây là các pháp phiền não.
- Thế nào là các pháp phi phiền não?
Ngoại trừ các phiền não, còn lại bất thiện, thiện trong bốn lãnh vực, dị thục trong bốn lãnh vực, vô ký tố trong ba lãnh vực, sắc và Níp Bàn. Đây là các pháp phi phiền não.
963. Thế nào là các pháp cảnh phiền não?
Tức thiện trong ba lãnh vực, bất thiện, dị thục trong ba lãnh vực, vô ký tố trong ba lãnh vực và tất cả sắc. Đây là các pháp phiền não.
- Thế nào là các pháp phi cảnh phiền não?
Tức bốn đạo siêu thế, bốn quả Sa môn và Níp Bàn. Đây là các pháp phi cảnh phiền não.
964. Thế nào là các pháp phiền toái?
Tức mười hai tâm bất thiện khởi sanh. Đây là các pháp phiền toái.
- Thế nào là các pháp phi phiền toái?
Tức thiện trong bốn lãnh vực, dị thục trong bốn lãnh vực, vô ký tố trong ba lãnh vực, sắc và Níp Bàn. Đây là các pháp phi phiền toái.
965. Thế nào là các pháp tương ưng phiền não?
Tức mười hai tâm bất thiện khởi sanh. Đây là các pháp tương ưng phiền não.
- Thế nào là các pháp bất tương ưng phiền não?
Tức thiện trong bốn lãnh vực, dị thục trong bốn lãnh vực, vô ký tố trong ba lãnh vực, sắc và Níp Bàn. Đây là các pháp bất tương ưng phiền não.
966. Thế nào là các pháp phiền não và cảnh phiền não?
Tức các phiền não ấy là phiền não và cảnh phiền não.
- Thế nào là các pháp cảnh phiền não mà phi phiền não?
Ngoại trừ các phiền não, còn lại bất thiện, thiện trong ba lãnh vực, dị thục trong ba lãnh vực, vô ký tố trong ba lãnh vực và tất cả sắc. Đây là các pháp cảnh phiền não mà phi phiền não.
Các pháp phi cảnh phiền não không nên nói phiền não và cảnh phiền não, cảnh phiền não mà phi phiền não.
967. Thế nào là các pháp phiền não và phiền toái?
Chính các phiền não ấy là phiền não và phiền toái.
- Thế nào là các phiền toái mà phi phiền não?
Ngoại trừ các phiền não, còn lại bất thiện. Đây là các pháp phiền toái mà phi phiền não.
Các pháp phi phiền toái không nên nói là phiền não và phiền toái, phiền toái mà phi phiền não.
968. Thế nào là các pháp phiền não và tương ưng phiền não?
Hai hoặc ba phiền não phát sanh cùng một lúc trong bất luận tâm nào. Đây là các pháp phiền não và tương ưng phiền não.
- Thế nào là các pháp tương ưng phiền não mà phi phiền não?
Ngoại trừ các phiền não, còn lại bất thiện. Đây là các pháp tương ưng phiền não mà phi phiền não.
Các pháp bất tương ưng phiền não không nên nói là phiền não và tương ưng phiền não, tương ưng phiền não mà phi phiền não.
969. Thế nào là các pháp bất tương ưng phiền não mà cảnh phiền não?
Tức thiện trong ba lãnh vực, dị thục trong ba lãnh vực, vô ký trong ba lãnh vực và tất cả sắc. Đây là các pháp bất tương ưng phiền não mà cảnh phiền não.
- Thế nào là các pháp bất tương ưng phiền não và phi cảnh phiền não?
Tức bốn đạo siêu thế, bốn quả Sa môn và Níp Bàn. Đây là các pháp bất tương ưng phiền não và phi cảnh phiền não.
Các pháp tương ưng phiền não không nên nói là bất tương ưng phiền não mà cảnh phiền não, bất tương ưng phiền não và phi cảnh phiền não.
Dứt phần tụ phiền não.
l) PHẦN NHỊ ĐỀ YÊU BỐI
970. Thế nào là các pháp đáng do tri kiến đoạn trừ?
Tức bốn tâm khởi sanh tương ưng kiến, tâm khởi sanh câu hành hoài nghi. Đây là các pháp đáng do tri kiến đoạn trừ.
Bốn tâm khởi sanh câu hành tham bất tương ưng kiến, hai tâm khởi sanh câu hành ưu, các pháp này có đáng do tri kiến đoạn trừ, có không đáng do tri kiến đoạn trừ.
- Thế nào là các pháp không đáng do tri kiến đoạn trừ?
Tức tâm khởi sanh câu hành trạo cử, thiện trong bốn lãnh vực, dị thục trong bốn lãnh vực, vô ký tố trong ba lãnh vực, sắc và Níp Bàn. Đây là các pháp không đáng do tri kiến đoạn trừ.
971. Thế nào là các pháp đáng do tu tiến đoạn trừ?
Tức tâm khởi sanh câu hành trạo cử. Đây là các pháp đáng do tu tiến đoạn trừ.
Bốn tâm khởi sanh câu hành tham bất tương ưng kiến, hai tâm khởi sanh câu hành ưu, các pháp này có đáng do tu tiến đoạn trừ, có không đáng do tu tiến đoạn trừ.
- Thế nào là các pháp không đáng do tu tiến đoạn trừ?
Tức bốn tâm khởi sanh tương ưng kiến, tâm khởi sanh câu hành hoài nghi, thiện trong bốn lãnh vực, dị thục trong bốn lãnh vực, vô ký tố trong ba lãnh vực, sắc và Níp Bàn. Đây là các pháp không đáng do tu tiến đoạn trừ.
972. Thế nào là các pháp hữu nhân đáng do tri kiến đoạn trừ?
Tức bốn tâm khởi sanh tương ưng kiến, tâm khởi sanh câu hành hoài nghi, ngoại trừ si khởi sanh trong những tâm này. Đây là các pháp hữu nhân đáng do tri kiến đoạn trừ.
Bốn tâm khởi sanh câu hành tham bất tương ưng kiến, hai tâm khởi sanh câu hành ưu, các pháp hữu nhân này có đáng do tri kiến đoạn trừ, có hữu nhân không đáng do tri kiến đoạn trừ.
- Thế nào là các pháp hữu nhân không đáng do tri kiến đoạn trừ?
Tức si câu hành hoài nghi, tâm khởi sanh câu hành trạo cử, thiện trong bốn lãnh vực, dị thục trong bốn lãnh vực, vô ký tố trong ba lãnh vực, sắc và Níp Bàn. Đây là các pháp hữu nhân không đáng do tri kiến đoạn trừ.
973. Thế nào là các pháp hữu nhân đáng do tu tiến đoạn trừ?
Tức tâm khởi sanh câu hành trạo cử, ngoại trừ si khởi sanh trong những tâm này. Đây là các pháp hữu nhân đáng do tu tiến đoạn trừ.
Bốn tâm khởi sanh câu hành tham bất tương ưng kiến, hai tâm khởi sanh câu hành ưu, các pháp hữu nhân này có đáng do tu tiến đoạn trừ, có hữu nhân không đáng do tu tiến đoạn trừ.
- Thế nào là các pháp hữu nhân không đáng do tu tiến đoạn trừ?
Tức bốn tâm khởi sanh tương ưng kiến, tâm khởi sanh câu hành hoài nghi, si câu hành trạo cử, thiện trong bốn lãnh vực, dị thục trong bốn lãnh vực, vô ký tố trong ba lãnh vực, sắc và Níp Bàn. Đây là các pháp hữu nhân không đáng do tu tiến đoạn trừ.
974. Thế nào là các pháp hữu tầm?
Tức thiện dục giới, bất thiện, mười một tâm khởi sanh dị thục quả thiện dục giới, hai tâm dị thục quả bất thiện, mười một tâm tố dục giới, sơ thiền sắc giới thiện, dị thục, vô ký tố, sơ thiền siêu thế thiện, dị thục, ngoại trừ tầm khởi sanh trong những tâm này. Đây là các pháp hữu tầm.
- Thế nào là các pháp vô tầm?
Tức ngũ song thức, ba hoặc bốn bậc thiền sắc giới thiện, dị thục và tố, tâm thiện, dị thục và tố thuộc vô sắc giới, ba hoặc bốn bậc thiền siêu thế thiện và dị thục, tầm, sắc và Níp Bàn. Đây là các pháp vô tầm.
975. Thế nào là các pháp hữu tứ?
Tức thiện dục giới, bất thiện, mười một tâm khởi sanh dị thục quả thiện dục giới, hai tâm dị thục quả bất thiện, mười một tâm tố, một hoặc hai bậc thiền sắc giới thiện, dị thục và tố, một hoặc hai bậc thiền siêu thế thiện và dị thục, ngoại trừ tứ trong những tâm này. Đây là các pháp hữu tứ.
- Thế nào là các pháp vô tứ?
Tức ngũ song thức, ba bậc từ tam thiền sắc giới thiện, dị thục và tố, thuộc vô sắc giới, ba bậc từ tam thiền siêu thế thiện, dị thục, tứ, sắc và Níp Bàn. Đây là các pháp vô tứ.
976. Thế nào là các pháp hữu hỷ?
Tức bốn tâm thiện dục giới sanh khởi câu hành hỷ, bốn tâm bất thiện, năm tâm dị thục quả thiện dục giới, năm tâm tố, hai hoặc ba bậc thiền sắc giới thiện, dị thục và tố, hai hoặc ba bậc thiền siêu thế thiện và dị thục, ngoại trừ hỷ khởi sanh trong những tâm này. Đây là các pháp hữu hỷ.
- Thế nào là các pháp vô hỷ?
Tức bốn tâm thiện khởi sanh câu hành xả, tám tâm bất thiện, mười một tâm dị thục quả thiện dục giới, bảy tâm dị thục quả bất thiện, sáu tâm tố, ba hoặc bốn bậc thiền sắc giới thiện, dị thục và tố, bốn tâm thiện, dị thục và tố thuộc vô sắc giới, hai hoặc ba bậc thiền siêu thế thiện, dị thục, hỷ, sắc và Níp Bàn. Đây là các pháp vô hỷ.
977. Thế nào là các pháp câu hành hỷ?
Tức bốn tâm thiện dục giới khởi sanh câu hành hỷ, bốn tâm bất thiện, năm tâm dị thục quả thiện dục giới, năm tâm tố, hai hoặc ba bậc thiền sắc giới thiện, dị thục và tố, hai hoặc ba bậc thiền siêu thế thiện và dị thục, ngoại trừ hỷ khởi sanh trong những tâm này. Đây là các pháp câu hành hỷ.
- Thế nào là các pháp phi câu hành hỷ?
Tức bốn tâm thiện dục giới khởi sanh câu hành xả, tám tâm bất thiện, mười một tâm dị thục quả thiện dục giới, bảy tâm dị thục quả bất thiện, sáu tâm tố, ba hoặc bốn bậc thiền sắc giới thiện, dị thục và tố, tâm thiện, dị thục và tố thuộc vô sắc giới, ba hoặc bốn bậc thiền siêu thế thiện, dị thục, hỷ, sắc và Níp Bàn. Đây là các pháp câu hành hỷ.
978. Thế nào là các pháp câu hành lạc?
Tức bốn tâm thiện dục giới khởi sanh câu hành hỷ, bốn tâm bất thiện, sáu tâm dị thục quả thiện dục giới, năm tâm tố, ba hoặc bốn bậc thiền sắc giới thiện, dị thục và tố, ba hoặc bốn bậc thiền siêu thế thiện và dị thục, ngoại trừ lạc thọ khởi sanh trong những tâm này. Đây là các pháp câu hành lạc.
Tức bốn tâm thiện khởi sanh câu hành xả, tám tâm bất thiện, mười tâm dị thục quả thiện dục giới, bảy tâm dị thục quả bất thiện, sáu tâm tố, tứ thiền sắc giới thiện, dị thục và tố, bốn tâm thiện, dị thục và tố thuộc sắc giới, tứ thiền siêu thế thiện, dị thục, lạc thọ, sắc và Níp Bàn. Đây là các pháp phi câu hành lạc.
979. Thế nào là các pháp câu hành xả?
Tức bốn tâm thiện dục giới khởi sanh câu hành xả, sáu tâm bất thiện, mười tâm dị thục quả thiện dục giới, sáu tâm dị thục quả bất thiện, sáu tâm tố, tứ thiền sắc giới thiện, dị thục và tố, bốn tâm thiện, dị thục và tố thuộc vô sắc giới, tứ thiền siêu thế thiện và dị thục, ngoại trừ xả thọ khởi sanh trong những tâm này. Đây là các pháp câu hành xả.
- Thế nào là các pháp phi câu hành xả?
Tức bốn tâm thiện dục giới khởi sanh câu hành hỷ, sáu tâm bất thiện, sáu tâm dị thục quả thiện dục giới, một tâm dị thục quả bất thiện, năm tâm tố, ba hoặc bốn bậc thiền siêu thế thiện, dị thục, xả thọ, sắc và Níp Bàn. Đây là các pháp phi câu hành xả.
980. Thế nào là các pháp dục giới?
Tức thiện dục giới, bất thiện, tất cả dị thục dục giới, vô ký tố dục giới, và tất cả sắc. Đây là các pháp dục giới.
- Thế nào là các pháp phi dục giới?
Tức sắc giới, vô sắc giới và siêu thế. Đây là các pháp phi dục giới.
981. Thế nào là các pháp sắc giới?
Tức bốn hoặc năm bậc thiền sắc giới thiện, dị thục và tố. Đây là các pháp sắc giới.
- Thế nào là các pháp phi sắc giới?
Tức dục giới, vô sắc giới và siêu thế. Đây là các pháp phi sắc giới.
982. Thế nào là các pháp vô sắc giới?
Tức bốn tâm thiện, dị thục và tố thuộc vô sắc giới. Đây là các pháp vô sắc giới.
- Thế nào là các pháp phi vô sắc giới?
Tức dục giới, sắc giới và siêu thế. Đây là các pháp phi vô sắc giới.
983. Thế nào là các pháp hệ thuộc?
Tức thiện trong ba lãnh vực, bất thiện, dị thục trong ba lãnh vực, vô ký tố trong ba lãnh vực, và tất cả sắc. Đây là các pháp hệ thuộc.
- Thế nào là các pháp phi hệ thuộc?
Tức bốn đạo siêu thế, bốn quả Sa môn và Níp Bàn. Đây là các pháp phi hệ thuộc.
984. Thế nào là các pháp dẫn xuất?
Tức bốn đạo siêu thế. Đây là các pháp dẫn xuất.
- Thế nào là các pháp phi dẫn xuất?
Tức thiện trong ba lãnh vực, bất thiện, dị thục trong bốn lãnh vực, vô ký tố trong ba lãnh vực, sắc và Níp Bàn. Đây là các pháp phi dẫn xuất.
985. Thế nào là các pháp cố định?
Tức bốn tâm khởi sanh tương ưng kiến, hai tâm khởi sanh câu hành ưu, các pháp này có cố định, có phi cố định. Bốn đạo siêu thế. Đây là các pháp cố định.
- Thế nào là các pháp phi cố định?
Bốn tâm khởi sanh câu hành tham bất tương ưng kiến, tâm khởi sanh câu hành hoài nghi, tâm khởi sanh câu hành trạo cử, thiện trong ba lãnh vực, sắc và Níp Bàn. Đây là các pháp phi cố định.
986. Thế nào là các pháp hữu thượng?
Tức thiện trong ba lãnh vực, bất thiện, dị thục trong ba lãnh vực, vô ký tố trong ba lãnh vực, và tất cả sắc. Đây là các pháp hữu thượng.
- Thế nào là các pháp vô thượng?
Tức bốn đạo siêu thế, bốn quả Sa môn và Níp Bàn. Đây là các pháp vô thượng.
987. Thế nào là các pháp hữu tranh?
Tức mười hai tâm bất thiện khởi sanh. Đây là các pháp hữu tranh.
- Thế nào là các pháp vô tranh?
Tức thiện trong bốn lãnh vực, dị thục trong bốn lãnh vực, vô ký tố trong ba lãnh vực, sắc pháp và Níp Bàn. Đây là các pháp vô tranh.
Dứt phần nhị đề yêu bối.
Bộ luận Pháp Tụ chấm dứt.
DHAMMASAṄGAṆĪPAKARAṆAṂ NIṬṬHITAṂ