Bộ Nhân Chế Định › Phần xiển minh · HT Tịnh Sự

XIỂN MINH PHẦN CHÍN CHI

151. Thế nào là hạng người chánh đẳng giác?

Ở đây có hạng người tự mình giác ngộ tứ đế đối với pháp chưa từng được nghe trước, đạt đến toàn tri và khả năng tuệ lực. Đây là hạng người chánh đẳng giác.

- Thế nào là hạng người độc giác?

Ở đây có hạng người tự mình giác ngộ tứ đế đối với pháp chưa từng được nghe trước, nhưng không đạt đến toàn tri và khả năng tuệ lực; Đây là hạng người độc giác.

- Thế nào là hạng người câu phần giải thoát?

Ở đây có hạng người thân chứng đắc an trú trong bát giải thoát và dùng trí tỏ ngộ nên các lậu hoặc của vị ấy được tận diệt. Đây gọi là hạng người câu phần giải thoát.

- Thế nào là hạng người tuệ giải thoát?

Ở đây có người thân không chứng đắc an trú trong bát giải thoát nhưng với trí tỏ ngộ nên các lậu hoặc của vị ấy được tận diệt. Đây gọi là hạng người tuệ giải thoát.

- Thế nào là hạng người thân chứng?

Ở đây có hạng người thân chứng đắc an trú trong bát giải thoát nhưng người ấy với trí tỏ ngộ chỉ có một số lậu hoặc được tận diệt thôi. Đây gọi là hạng người thân chứng.

- Thế nào là hạng người kiến đắc?

Ở đây có người như thật liểu tri rằng: "đây là khổ"... (trùng)... như thật liểu tri rằng "đây là khổ diệt hành lộ"; các pháp Như Lai tuyên thuyết đã được người ấy nhận định thẩm sát bằng trí; nhưng người ấy khi với trí tỏ ngộ chỉ có một số lậu hoặc tận diệt thôi. Đây gọi là hạng người kiến đắc.

- Thế nào là hạng người tín giải thoát?

Ở đây có hạng người như thật liểu tri rằng "đây là khổ"... (trùng)... như thật liểu tri rằng "đây là khổ diệt hành lộ", các pháp Như Lai tuyên thuyết đã được người ấy nhận định thẩm sát bằng trí, nhưng người ấy khi với trí tỏ ngộ chỉ có một số lậu hoặc được tận diệt thôi. Tuy nhiên không phải như hạng kiến đắc. Đây là hạng người tín giải thoát.

- Thế nào là hạng người tùy pháp hành?

Đối với hạng người tiến hành tác chứng quả dự lưu mà tu triển thánh đạo có khuynh hướng tuệ quyền, tuệ hướng đạo, tuệ tiên phuông thì đây gọi là hạng người tùy pháp hành.

- Người đang tiến hành tác chứng quả dự lưu, là người tùy pháp hành, còn người đã trú trong bậc quả, là người kiến chí.

- Thế nào là hạng người tùy tín hành?

- Đối với hạng người tiến hành tác chứng quả dự lưu mà tu triển thánh đạo có khuynh hướng tín quyền, tín hướng đạo, tín tiên phuông, thì đây gọi là hạng người tùy tín hành.

Người đang tiến hành tác chứng quả dự lưu là người tùy tín hành; còn người đã trú trong bậc quả, là người tín giải thoát.

Dứt phần xiển minh chín chi.