Kinh Đại Bát Nhã - Tập 09 · HT Thích Trí Nghiêm

QUYỂN 437B

XLII. PHẨM BẤT KHẢ ĐẮC

Lúc bấy giờ, cụ thọ Thiện Hiện thưa:
- Bạch Thế Tôn! Bát‑nhã ba‑la‑mật‑đa như thế là Ba‑la‑mật‑đa vô biên.

Đức Phật nói:
- Đúng vậy! Thí như hư không, không ngằn mé.
- Bạch Thế Tôn! Bát‑nhã ba‑la‑mật‑đa như thế là Ba‑la‑mật‑đa bình đẳng.

- Đúng vậy! Vì tất cả pháp tánh bình đẳng.
- Bạch Thế Tôn! Bát‑nhã ba‑la‑mật‑đa như thế là Ba‑la‑mật‑đa viễn ly.

- Đúng vậy! Vì rốt ráo không.
- Bạch Thế Tôn! Bát‑nhã ba‑la‑mật‑đa như thế là Ba‑la‑mật‑đa khó khuất phục.

- Đúng vậy! Vì tất cả pháp tánh bất khả đắc.
- Bạch Thế Tôn! Bát‑nhã ba‑la‑mật‑đa như thế là Ba‑la‑mật‑đa vô bỉ ngạn.

- Đúng vậy! Vì không danh thể.
- Bạch Thế Tôn! Bát‑nhã ba‑la‑mật‑đa như thế là Ba‑la‑mật‑đa hư không.

- Đúng vậy! Vì hít vào thở ra bất khả đắc.
- Bạch Thế Tôn! Bát‑nhã ba‑la‑mật‑đa như thế là Ba‑la‑mật‑đa bất khả thuyết.

- Đúng vậy! Vì tầm, tứ trong đó bất khả đắc.
- Bạch Thế Tôn! Bát‑nhã ba‑la‑mật‑đa như thế là Ba‑la‑mật‑đa vô danh.

- Đúng vậy! Vì thọ, tưởng, tư, xúc và tác ý đều bất khả đắc.
- Bạch Thế Tôn! Bát‑nhã ba‑la‑mật‑đa như thế là Ba‑la‑mật‑đa vô hành.

- Đúng vậy! Vì tất cả pháp không đến đi.
- Bạch Thế Tôn! Bát‑nhã ba‑la‑mật‑đa như thế là Ba‑la‑mật‑đa bất khả đoạt.

- Đúng vậy! Vì tất cả pháp bất khả phục.
- Bạch Thế Tôn! Bát‑nhã ba‑la‑mật‑đa như thế là Ba‑la‑mật‑đa vô tận.

- Đúng vậy! Vì tất cả pháp rốt ráo tận, bất khả tận.
- Bạch Thế Tôn! Bát‑nhã ba‑la‑mật‑đa như thế là Ba‑la‑mật‑đa không sanh diệt.
- Đúng vậy! Vì tất cả pháp không sanh diệt.
- Bạch Thế Tôn! Bát‑nhã ba‑la‑mật‑đa như thế là Ba‑la‑mật‑đa vô tác.

- Đúng vậy! Vì các tác giả bất khả đắc.
- Bạch Thế Tôn! Bát‑nhã ba‑la‑mật‑đa như thế là Ba‑la‑mật‑đa vô tri.

- Đúng vậy! Vì tất cả pháp tánh đều vô tri.
- Bạch Thế Tôn! Bát‑nhã ba‑la‑mật‑đa như thế là Ba‑la‑mật‑đa không di chuyển.

- Đúng vậy! Vì sanh tử bất khả đắc.
- Bạch Thế Tôn! Bát‑nhã ba‑la‑mật‑đa như thế là Ba‑la‑mật‑đa không mất hoại.

- Đúng vậy! Vì tất cả pháp không mất hoại.
- Bạch Thế Tôn! Bát‑nhã ba‑la‑mật‑đa như thế là Ba‑la‑mật‑đa như mộng.

- Đúng vậy! Vì tất cả pháp như thấy trong mộng, bất khả đắc.
- Bạch Thế Tôn! Bát‑nhã ba‑la‑mật‑đa như thế là Ba‑la‑mật‑đa như âm vang.

- Đúng vậy! Vì sự nghe nói ấy bất khả đắc.
- Bạch Thế Tôn! Bát‑nhã ba‑la‑mật‑đa như thế là Ba‑la‑mật‑đa như ảnh tượng.

- Đúng vậy! Các pháp đều như bóng gương sáng hiện ra bất khả đắc.

- Bạch Thế Tôn! Bát‑nhã ba‑la‑mật‑đa như thế là Ba‑la‑mật‑đa như ánh lửa giả.

- Đúng vậy! Vì tất cả pháp như tướng chuyển biến bất khả đắc.
- Bạch Thế Tôn! Bát‑nhã ba‑la‑mật‑đa như thế là Ba‑la‑mật‑đa như việc biến hóa.

- Đúng vậy! Vì tất cả pháp như sự biến hóa bất khả đắc.
- Bạch Thế Tôn! Bát‑nhã ba‑la‑mật‑đa như thế là Ba‑la‑mật‑đa như thành Tầm hương (ảnh ảo).

- Đúng vậy! Vì tất cả pháp như thành Tầm hương bất khả đắc.
- Bạch Thế Tôn! Bát‑nhã ba‑la‑mật‑đa như thế là Ba‑la‑mật‑đa không nhiễm tịnh.

- Đúng vậy! Vì nhiễm tịnh bất khả đắc.
- Bạch Thế Tôn! Bát‑nhã ba‑la‑mật‑đa như thế là Ba‑la‑mật‑đa vô sở đắc, không ô nhiễm.

- Đúng vậy! Các pháp sở y bất khả đắc.
- Bạch Thế Tôn! Bát‑nhã ba‑la‑mật‑đa như thế là Ba‑la‑mật‑đa không hý luận.

- Đúng vậy! Phá hoại tất cả việc hý luận.
- Bạch Thế Tôn! Bát‑nhã ba‑la‑mật‑đa như thế là Ba‑la‑mật‑đa không khinh miệt chấp trước.

- Đúng vậy! Phá hoại tất cả việc khinh miệt chấp trước.
- Bạch Thế Tôn! Bát‑nhã ba‑la‑mật‑đa như thế là Ba‑la‑mật‑đa không động chuyển.

- Đúng vậy! Vì trụ pháp giới.
- Bạch Thế Tôn! Bát‑nhã ba‑la‑mật‑đa như thế là Ba‑la‑mật‑đa xa lìa nhiễm ô.

- Đúng vậy! Vì hiểu biết tất cả pháp không hư vọng.
- Bạch Thế Tôn! Bát‑nhã ba‑la‑mật‑đa như thế là Ba‑la‑mật‑đa không đẳng khởi.

- Đúng vậy! Tất cả pháp không phân biệt.
- Bạch Thế Tôn! Bát‑nhã ba‑la‑mật‑đa như thế là Ba‑la‑mật‑đa tịch tịnh.

- Đúng vậy! Tướng của các pháp vô sở đắc.
- Bạch Thế Tôn! Bát‑nhã ba‑la‑mật‑đa như thế là Ba‑la‑mật‑đa không tham dục.

- Đúng vậy! Các việc tham dục bất khả đắc.
- Bạch Thế Tôn! Bát‑nhã ba‑la‑mật‑đa như thế là Ba‑la‑mật‑đa không sân giận.

- Đúng vậy! Phá hoại tất cả việc sân giận.
- Bạch Thế Tôn! Bát‑nhã ba‑la‑mật‑đa như thế là Ba‑la‑mật‑đa không ngu si.

- Đúng vậy! Diệt các việc vô tri đen tối.
- Bạch Thế Tôn! Bát‑nhã ba‑la‑mật‑đa như thế là Ba‑la‑mật‑đa không phiền não.

- Đúng vậy! Xa lìa phân biệt.
- Bạch Thế Tôn! Bát‑nhã ba‑la‑mật‑đa như thế là Ba‑la‑mật‑đa xa lìa hữu tình.

- Đúng vậy! Đạt được loài hữu tình vô sở hữu.
- Bạch Thế Tôn! Bát‑nhã ba‑la‑mật‑đa như thế là Ba‑la‑mật‑đa không đoạn hoại.

- Đúng vậy! Vì đây năng đẳng khởi tất cả pháp.
- Bạch Thế Tôn! Bát‑nhã ba‑la‑mật‑đa như thế là Ba‑la‑mật‑đa không có hai bên.

- Đúng vậy! Xa lìa hai bên.
- Bạch Thế Tôn! Bát‑nhã ba‑la‑mật‑đa như thế là Ba‑la‑mật‑đa không tạp hoại.

- Đúng vậy! Biết tất cả pháp không thuộc nhau.
- Bạch Thế Tôn! Bát‑nhã ba‑la‑mật‑đa như thế là Ba‑la‑mật‑đa không chấp trước.

- Đúng vậy! Vượt khỏi bậc Thanh văn, Độc giác.
- Bạch Thế Tôn! Bát‑nhã ba‑la‑mật‑đa như thế là Ba‑la‑mật‑đa không phân biệt.

- Đúng vậy! Tất cả phân biệt bất khả đắc.
- Bạch Thế Tôn! Bát‑nhã ba‑la‑mật‑đa như thế là Ba‑la‑mật‑đa không hạn lượng.

- Đúng vậy! Sự phân đều của các pháp bất khả đắc.
- Bạch Thế Tôn! Bát‑nhã ba‑la‑mật‑đa như thế là Ba‑la‑mật‑đa như hư không.

- Đúng vậy! Đạt đến sự không ngăn ngại của tất cả pháp.
- Bạch Thế Tôn! Bát‑nhã ba‑la‑mật‑đa như thế Ba‑la‑mật‑đa là vô thường.

- Đúng vậy! Vì hoại diệt hẳn tất cả pháp.
- Bạch Thế Tôn! Bát‑nhã ba‑la‑mật‑đa như thế là Ba‑la‑mật‑đa khổ.

- Đúng vậy! Thường xua đuổi hẳn tất cả pháp.
- Bạch Thế Tôn! Bát‑nhã ba‑la‑mật‑đa như thế là Ba‑la‑mật‑đa vô ngã.

- Đúng vậy! Không chấp trước tất cả pháp.
- Bạch Thế Tôn! Bát‑nhã ba‑la‑mật‑đa như thế là Ba‑la‑mật‑đa Không.

- Đúng vậy! Tất cả pháp vô sở đắc.
- Bạch Thế Tôn! Bát‑nhã ba‑la‑mật‑đa như thế là Ba‑la‑mật‑đa không sát‑na.

- Đúng vậy! Tất cả pháp không chuyển động.
- Bạch Thế Tôn! Bát‑nhã ba‑la‑mật‑đa như thế là Ba‑la‑mật‑đa nội Không.

- Đúng vậy! Thấu rõ nội pháp bất khả đắc.
- Bạch Thế Tôn! Bát‑nhã ba‑la‑mật‑đa như thế là Ba‑la‑mật‑đa ngoại Không.

- Đúng vậy! Thấu rõ ngoại pháp bất khả đắc.
- Bạch Thế Tôn! Bát‑nhã ba‑la‑mật‑đa như thế là Ba‑la‑mật‑đa nội ngoại Không.

- Đúng vậy! Biết pháp nội ngoại bất khả đắc.
- Bạch Thế Tôn! Bát‑nhã ba‑la‑mật‑đa như thế là Ba‑la‑mật‑đa Không Không.

- Đúng vậy! Rõ biết pháp Không Không bất khả đắc.
- Bạch Thế Tôn! Bát‑nhã ba‑la‑mật‑đa như thế là Ba‑la‑mật‑đa đại Không.

- Đúng vậy! Rõ biết tất cả pháp bất khả đắc.
- Bạch Thế Tôn! Bát‑nhã ba‑la‑mật‑đa như thế là Ba‑la‑mật‑đa thắng nghĩa Không.

- Đúng vậy! Tịch diệt Niết‑bàn bất khả đắc.
- Bạch Thế Tôn! Bát‑nhã ba‑la‑mật‑đa như thế là Ba‑la‑mật‑đa hữu vi Không.

- Đúng vậy! Các pháp hữu vi bất khả đắc.
- Bạch Thế Tôn! Bát‑nhã ba‑la‑mật‑đa như thế là Ba‑la‑mật‑đa vô vi Không.

- Đúng vậy! Các pháp vô vi bất khả đắc.
- Bạch Thế Tôn! Bát‑nhã ba‑la‑mật‑đa như thế là Ba‑la‑mật‑đa rốt ráo (tất cánh) Không.

- Đúng vậy! Pháp rốt ráo Không bất khả đắc.
- Bạch Thế Tôn! Bát‑nhã ba‑la‑mật‑đa như thế là Ba‑la‑mật‑đa vô tế Không.

- Đúng vậy! Pháp vô tế Không bất khả đắc.
- Bạch Thế Tôn! Bát‑nhã ba‑la‑mật‑đa như thế là Ba‑la‑mật‑đa tán vô tán Không.

- Đúng vậy! Pháp tán vô tán Không bất khả đắc.
- Bạch Thế Tôn! Bát‑nhã ba‑la‑mật‑đa như thế là Ba‑la‑mật‑đa bản tính Không.

- Đúng vậy! Pháp hữu vi, vô vi bất khả đắc.
- Bạch Thế Tôn! Bát‑nhã ba‑la‑mật‑đa như thế là Ba‑la‑mật‑đa tự cộng tướng Không.

- Đúng vậy! Thấu đạt pháp xa lìa tự cộng tướng.
- Bạch Thế Tôn! Bát‑nhã ba‑la‑mật‑đa như thế là Ba‑la‑mật‑đa nhất thiết pháp Không.

- Đúng vậy! Biết pháp trong ngoài bất khả đắc.
- Bạch Thế Tôn! Bát‑nhã ba‑la‑mật‑đa như thế là Ba‑la‑mật‑đa bất khả đắc Không.

- Đúng vậy! Tánh tất cả pháp bất khả đắc.
- Bạch Thế Tôn! Bát‑nhã ba‑la‑mật‑đa như thế là Ba‑la‑mật‑đa vô tính Không.

- Đúng vậy! Pháp vô tính Không bất khả đắc.
- Bạch Thế Tôn! Bát‑nhã ba‑la‑mật‑đa như thế là Ba‑la‑mật‑đa tự tính Không.

- Đúng vậy! Pháp tự tính Không bất khả đắc.
- Bạch Thế Tôn! Bát‑nhã ba‑la‑mật‑đa như thế là Ba‑la‑mật‑đa vô tính tự tính Không.

- Đúng vậy! Pháp vô tính tự tính Không bất khả đắc.
- Bạch Thế Tôn! Bát‑nhã ba‑la‑mật‑đa như thế là Ba‑la‑mật‑đa bốn niệm trụ.

- Đúng vậy! Thân, thọ, tâm, pháp bất khả đắc.
- Bạch Thế Tôn! Bát‑nhã ba‑la‑mật‑đa như thế là Ba‑la‑mật‑đa bốn chánh đoạn.

- Đúng vậy! Pháp thiện, bất thiện bất khả đắc.
- Bạch Thế Tôn! Bát‑nhã ba‑la‑mật‑đa như thế là Ba‑la‑mật‑đa bốn thần túc.

- Đúng vậy! Tánh bốn thần túc bất khả đắc.
- Bạch Thế Tôn! Bát‑nhã ba‑la‑mật‑đa như thế là Ba‑la‑mật‑đa năm căn.

- Đúng vậy! Tự tánh năm căn bất khả đắc.
- Bạch Thế Tôn! Bát‑nhã ba‑la‑mật‑đa như thế là Ba‑la‑mật‑đa năm lực.

- Đúng vậy! Tự tánh năm lực bất khả đắc.
- Bạch Thế Tôn! Bát‑nhã ba‑la‑mật‑đa như thế là Ba‑la‑mật‑đa bảy chi đẳng giác.

- Đúng vậy! Tánh bảy chi đẳng giác bất khả đắc.
- Bạch Thế Tôn! Bát‑nhã ba‑la‑mật‑đa như thế là Ba‑la‑mật‑đa tám chi thánh đạo.

- Đúng vậy! Tánh tám chi thánh đạo bất khả đắc.
- Bạch Thế Tôn! Bát‑nhã ba‑la‑mật‑đa như thế là Ba‑la‑mật‑đa không giải thoát môn.

- Đúng vậy! Không, lìa hành tướng bất khả đắc.
- Bạch Thế Tôn! Bát‑nhã ba‑la‑mật‑đa như thế là Ba‑la‑mật‑đa vô tướng giải thoát môn.

- Đúng vậy! Hành tướng vắng lặng bất khả đắc.
- Bạch Thế Tôn! Bát‑nhã ba‑la‑mật‑đa như thế là Ba‑la‑mật‑đa vô nguyện giải thoát môn.

- Đúng vậy! Hành tướng vô nguyện bất khả đắc.
- Bạch Thế Tôn! Bát‑nhã ba‑la‑mật‑đa như thế là Ba‑la‑mật‑đa tám giải thoát.

- Đúng vậy! Tánh tám giải thoát bất khả đắc.
- Bạch Thế Tôn! Bát‑nhã ba‑la‑mật‑đa như thế là Ba‑la‑mật‑đa chín định thứ đệ.

- Đúng vậy! Tự tánh chín định thứ đệ bất khả đắc.
- Bạch Thế Tôn! Bát‑nhã ba‑la‑mật‑đa như thế là Ba‑la‑mật‑đa bố thí.

- Đúng vậy! Trong đây xan tham bất khả đắc.
- Bạch Thế Tôn! Bát‑nhã ba‑la‑mật‑đa như thế là Ba‑la‑mật‑đa tịnh giới.

- Đúng vậy! Trong đây phá giới bất khả đắc.
- Bạch Thế Tôn! Bát‑nhã ba‑la‑mật‑đa như thế là Ba‑la‑mật‑đa an nhẫn.

- Đúng vậy! Trong đây giận dữ bất khả đắc.
- Bạch Thế Tôn! Bát‑nhã ba‑la‑mật‑đa như thế là Ba‑la‑mật‑đa tinh tấn.

- Đúng vậy! Trong đây lười nhác bất khả đắc.
- Bạch Thế Tôn! Bát‑nhã ba‑la‑mật‑đa như thế là Ba‑la‑mật‑đa tịnh lự.

- Đúng vậy! Trong đây loạn tâm bất khả đắc.
- Bạch Thế Tôn! Bát‑nhã ba‑la‑mật‑đa như thế là Ba‑la‑mật‑đa Bát‑nhã.

- Đúng vậy! Trong đây ác tuệ bất khả đắc.
- Bạch Thế Tôn! Bát‑nhã ba‑la‑mật‑đa như thế là Ba‑la‑mật‑đa mười lực Phật.

- Đúng vậy! Đạt được tất cả pháp khó khuất phục.
- Bạch Thế Tôn! Bát‑nhã ba‑la‑mật‑đa như thế là Ba‑la‑mật‑đa bốn điều không sợ.

- Đúng vậy! Được trí đạo tướng không lui mất.
- Bạch Thế Tôn! Bát‑nhã ba‑la‑mật‑đa như thế là Ba‑la‑mật‑đa bốn sự hiểu biết thông suốt.

- Đúng vậy! Được trí nhất thiết, trí nhất thiết tướng không quái ngại.

- Bạch Thế Tôn! Bát‑nhã ba‑la‑mật‑đa như thế là Ba‑la‑mật‑đa đại từ, bi, hỷ, xả.

- Đúng vậy! Không bỏ các loài hữu tình.
- Bạch Thế Tôn! Bát‑nhã ba‑la‑mật‑đa như thế là Ba‑la‑mật‑đa mười tám pháp Phật bất cộng.

- Đúng vậy! Vượt khỏi các pháp Thanh văn, Độc giác.
- Bạch Thế Tôn! Bát‑nhã ba‑la‑mật‑đa như thế là Ba‑la‑mật‑đa Như Lai.
- Đúng vậy! Thường như thật thuyết tất cả pháp.
- Bạch Thế Tôn! Bát‑nhã ba‑la‑mật‑đa như thế là Ba‑la‑mật‑đa tự nhiên.

- Đúng vậy! Tự tại chuyển tất cả pháp.
- Bạch Thế Tôn! Bát‑nhã ba‑la‑mật‑đa như thế là Ba‑la‑mật‑đa Chánh đẳng giác.

- Đúng vậy! Hay hiện giác tất cả hành tướng của tất cả pháp.

Quyển thứ 437

HẾT