Suy luận và biện luận có đủ để tìm ra sự thật giải thoát không?

Trả lời: Không đủ. Suy luận và thẩm sát có thể dẫn đến kết luận bản ngã và thế giới thường trú; còn những pháp sâu kín, tịch tịnh và tế nhị vượt ngoài tầm của luận lý suông.

Trích dẫn — Kinh Phạm Võng (Trường Bộ, DN 1), đoạn 28 và 34.

Nguyên văn: "Này các Tỷ-kheo, lại có những pháp khác, sâu kín, khó thấu, khó chứng, tịch tịnh, mỹ diệu, vượt ngoài tầm của luận lý suông, tế nhị chỉ những người trí mới nhận hiểu. Những pháp ấy Như Lai đã tự chứng tri, giác ngộ và tuyên thuyết." (...) "Này các Tỷ-kheo, ở đời có Sa-môn hay Bà-la-môn, là nhà suy luận, là nhà thẩm sát. Do sự chia chẻ của suy luận, và sự tùy thuận theo thẩm sát, vị này tuyên bố như thế này: ‘Bản ngã và thế giới là thường trú’."

Cách áp dụng trong đời sống: Dùng suy luận để xem xét, nhưng không thay thế việc hành trì và tuệ tri trực tiếp.

Câu hỏi rút từ 1. KINH PHẠM VÕNG (Brahmajāla Sutta).