Bị chất vấn về đạo mà tôi không biết trả lời thì nên làm sao?

Trả lời: Nếu không biết thì nói “Tôi không biết”, rồi tìm hiểu Chánh pháp cho đúng. Không biết mà nói là biết thì thành cố ý vọng ngữ; trả lời quanh co vì sợ sai lầm, sợ chấp thủ hoặc sợ bị chất vấn thì thành ngụy biện trườn uốn như con lươn.

Trích dẫn — Kinh Phạm Võng (Trường Bộ, DN 1), đoạn 24–26, về người không như thật biết thiện và bất thiện nhưng vì sợ sai lầm, chấp thủ hoặc bị chất vấn nên trả lời quanh co.

Nguyên văn: "Này các Tỷ-kheo, ở đây có Sa-môn hay Bà-la-môn không như thật biết "Đây là thiện" không như thật biết "Đây là bất thiện". Vị ấy nghĩ: Tôi không như thật biết: "Đây là thiện", không như thật biết: "Đây là bất thiện" và nếu tôi trả lời: "Đây là thiện" hoặc tôi trả lời: "Đây là bất thiện", thời dục, tham, sân hoặc hận, khởi lên nơi tôi . Nếu dục, tham, sân hoặc hận, khởi lên nơi tôi, như vậy tôi có thể bị sai lầm."

Trích dẫn — Kinh Sāleyyaka (Trung Bộ, MN 41), về khẩu hành đúng pháp khi nói điều mình biết hoặc không biết.

Nguyên văn: "khi được dẫn ra làm chứng và được hỏi: "Này người kia, hãy nói những gì Ông biết", nếu biết người ấy nói "Tôi biết"; nếu không biết, người ấy nói: "Tôi không biết"; hay nếu không thấy, người ấy nói: "Tôi không thấy"; nếu thấy, người ấy nói: "Tôi thấy". Như vậy, lời nói của người ấy không trở thành cố ý vọng ngữ"

Cách áp dụng trong đời sống: Có thể nói thẳng: “Điều này tôi chưa biết rõ nên chưa dám trả lời. Tôi sẽ kiểm tra lại trong kinh hoặc hỏi người hiểu pháp rồi trao đổi sau.”

Câu hỏi rút từ 1. KINH PHẠM VÕNG (Brahmajāla Sutta).