Tổ đình Báo Quốc
Bắc tông · Huế
Đồi Hàm Long, đường Báo Quốc, phường Thuận Hóa, thành phố Huế
Khai sơn cuối thế kỷ 17 với tên Hàm Long Sơn Thiên Thọ Tự; được ban biển "Sắc tứ Báo Quốc Tự" năm 1747
Tổ đình Báo Quốc tọa lạc trên đồi Hàm Long ở phía tây nam Kinh thành Huế, do Thiền sư Giác Phong khai sơn cuối thế kỷ 17. Chùa nổi tiếng với cổng tam quan đá rêu phong dẫn lên sân trước rợp bóng cổ thụ và giếng Hàm Long dưới chân đồi. Từ năm 1935 đến nay, Báo Quốc liên tục là trường đào tạo tăng tài của xứ Huế, hiện là trụ sở Trường Trung cấp Phật học thành phố Huế.
- Cổng tam quan đá rêu phong trên đồi Hàm Long, dựng lại trong đợt trùng tu năm 1808
- Giếng Hàm Long dưới chân đồi, gắn với truyền thuyết đá đáy giếng xếp hình hàm rồng
- Khu tháp tổ, nơi tiếp nhận năm bảo tháp chư Tổ dời từ chùa Từ Đàm sang năm 1897
- Trụ sở Trường Trung cấp Phật học Huế, nối tiếp truyền thống Phật học đường từ 1935
Sử tích
Cuối thế kỷ 17, dưới thời chúa Nguyễn Phúc Tần, Thiền sư Giác Phong — một vị sư gốc Quảng Đông sang hoằng hóa ở Đàng Trong — chọn đồi Hàm Long bên bờ nam sông Hương dựng thảo am, đặt tên **Hàm Long Sơn Thiên Thọ Tự**. Ngọn đồi mang tên ấy vì dưới chân đồi có một mạch nước mà theo truyền thuyết địa phương, đá dưới đáy giếng xếp thành hình hàm rồng, nước trong mát và ngọt quanh năm. Giếng Hàm Long vẫn còn đến nay.
Năm 1747, Võ vương Nguyễn Phúc Khoát cho trùng tu chùa và ban tấm biển đề **"Sắc tứ Báo Quốc Tự"**, trên biển khắc bốn dấu ấn. Chùa bị hư hỏng nặng năm 1776. Năm 1808, Hiếu Khương Hoàng hậu — thân mẫu vua Gia Long — cho tái thiết chùa, xây tam quan, tạo tượng Phật, đúc khánh và đại hồng chung. Năm 1824, vua Minh Mạng đến thăm và ban tên Báo Quốc Tự. Năm 1830, nhân lễ mừng thọ bốn mươi tuổi, nhà vua cho mở đại giới đàn tại chùa.
Về sau, chùa gắn với việc đào tạo tăng tài. Năm 1897, khi triều đình mở đường lên đàn Nam Giao cắt qua khuôn viên chùa Từ Đàm, năm bảo tháp chứa di cốt chư Tổ được dời sang khuôn viên Báo Quốc. Từ năm 1935 đến 1940, chùa lần lượt mở trường Phật học sơ đẳng rồi cao đẳng, đào tạo nhiều thế hệ giáo phẩm cho phong trào chấn hưng Phật giáo miền Trung. Báo Quốc hôm nay là trụ sở Trường Trung cấp Phật học của thành phố Huế.