Tổ đình Tịnh xá Ngọc Viên

Khất sĩ · Vĩnh Long

Xóm Chài, bên sông Cổ Chiên, phường Long Châu, tỉnh Vĩnh Long

Dựng cuối năm 1948 tại làng Long Châu; tu bổ lần đầu năm 1971, trùng tu lớn năm 1993

Tổ đình Tịnh xá Ngọc Viên tọa lạc ở xóm Chài bên dòng sông Cổ Chiên, một nhánh của sông Tiền, thuộc phường Long Châu, tỉnh Vĩnh Long. Đây là chốn tổ của hệ phái Khất sĩ: nơi Đức Tổ sư Minh Đăng Quang trú xứ trong hầu hết quãng đời hành đạo và là trung tâm điều hành các hoạt động của Đạo Phật Khất sĩ Việt Nam từ cuối năm 1948.

Sử tích

Đức Tổ sư Minh Đăng Quang xuất gia năm 1944 tại Vĩnh Long, bắt đầu thâu nhận đệ tử năm 1947 ở Mỹ Tho. Năm 1948, Ngài cùng các đệ tử hành đạo lên Sài Gòn rồi trở về Vĩnh Long. Tại đây cư sĩ địa phương hiến đất, và ngôi tịnh xá đầu tiên của hệ phái ra đời với tên Pháp Vân, nằm sau Trường Nam Tiểu học Vĩnh Long gần chợ Kinh Cụt, thuộc làng Long Châu. Ngôi thứ hai dựng ở xóm Cầu Lộ, cũng làng Long Châu; vì khuôn viên có những khóm tre xanh mát nên Tổ sư đặt tên là Trúc Viên, về sau đổi thành Ngọc Thuận.

Cuối năm 1948, ngôi tịnh xá thứ ba ra đời ở khu xóm Chài bên sông Cổ Chiên: **Ngọc Viên**. Buổi đầu chánh điện xây cất đơn sơ theo hình chữ nhật, nhưng từ đó Ngọc Viên trở thành trú xứ của Tổ sư và là trung tâm điều hành mọi hoạt động của Đạo Phật Khất sĩ Việt Nam. Trong thời kỳ Ngài còn hiện diện hoằng pháp, tịnh xá bốn lần tổ chức lễ Tự tứ — sinh hoạt quan trọng nhất trong năm của Tăng già — vào các năm 1949, 1950, 1951 và 1953. Đây cũng là điểm dừng chân cuối cùng của Tổ sư trước khi Ngài vắng bóng năm 1954.

Theo sự phó chúc của Tổ sư, Trưởng lão Giác Chánh điều hành Tăng đoàn Khất sĩ và về sau được môn đồ suy tôn là Đệ nhị Tổ sư, cùng Trưởng lão Giác Như — vị Tri sự đầu tiên của hệ phái. Ngọc Viên là trú xứ chính và cũng là chốn dừng chân cuối đời của cả hai vị. Tịnh xá tu bổ lần đầu năm 1971 dưới sự chỉ đạo của Trưởng lão Giác Như, vẫn giữ nguyên kiến trúc hình chữ nhật; đến năm 1993 Trưởng lão Giác Giới tổ chức trùng tu lớn, dựng chánh điện mới hình bát giác nhưng vẫn giữ lại ngôi chánh điện cũ.