Chùa Yên Tử

Thiền phái Trúc Lâm · Quảng Ninh

Phường Yên Tử, tỉnh Quảng Ninh

Trung tâm Phật giáo từ thời Lý – Trần; định hình là kinh đô Thiền Trúc Lâm từ năm 1299 khi Trần Nhân Tông lên tu

Yên Tử là quần thể chùa, am, tháp trải dài trên sườn non thiêng cao 1.068m, nơi Phật hoàng Trần Nhân Tông tu hành và khai sáng Thiền phái Trúc Lâm. Hành trình từ chùa Giải Oan qua vườn tháp Huệ Quang, chùa Hoa Yên lên tới chùa Đồng trên đỉnh vẫn là con đường hành hương bằng đôi chân của Phật tử cả nước. Tháng 7/2025, quần thể Yên Tử – Vĩnh Nghiêm – Côn Sơn, Kiếp Bạc được UNESCO ghi danh Di sản Văn hóa Thế giới.

Sử tích

Năm 1293 Trần Nhân Tông nhường ngôi cho con, đến **năm 1299 thì lên Yên Tử tu hành**, lấy đạo hiệu Hương Vân Đại Đầu Đà, rồi Trúc Lâm. Ở đây ngài hợp nhất các dòng thiền đương thời thành **Thiền phái Trúc Lâm** — dòng thiền do chính một vị vua sáng lập. Sau khi ngài viên tịch năm 1308, xá lợi được đưa về đặt trong tháp Huệ Quang ở lưng núi; ngôi tháp ấy đến nay vẫn là trung tâm của vườn tháp Yên Tử.

Ngôi chùa Đồng đầu tiên trên đỉnh do **một bà phi của chúa Trịnh phát tâm công đức dựng vào thế kỷ XVII**, quy mô nhỏ như một khám thờ, khung sắt mái đồng. Năm Canh Thân 1740 đời Lê Cảnh Hưng, một trận bão lớn làm hư hại chùa; phần còn lại về sau bị dỡ mất, còn lại dấu các hố chôn cột trên mỏm đá. Năm 1930, bà Bùi Thị Mỹ ở chùa Long Hoa có công dựng lại chùa. Ngày 3/6/2006, chùa được khởi công đúc mới hoàn toàn bằng đồng theo thiết kế của kiến trúc sư Trần Quốc Tuấn; chùa Đồng mới nặng khoảng 70 tấn, do thợ đúc đồng làng Ý Yên (Nam Định) thực hiện, khánh thành ngày 30/01/2007.

Ngày 12/7/2025, tại kỳ họp thứ 47 ở Paris, UNESCO ghi Quần thể di tích và danh thắng Yên Tử – Vĩnh Nghiêm – Côn Sơn, Kiếp Bạc vào Danh mục Di sản Văn hóa Thế giới theo tiêu chí (iii) và (vi), lấy chính Phật giáo Trúc Lâm làm giá trị nổi bật toàn cầu.