Chùa Xá Lợi

Bắc tông · TP. Hồ Chí Minh

89 Bà Huyện Thanh Quan, phường Xuân Hòa (Quận 3 cũ), TP. Hồ Chí Minh

Khởi công 05/8/1956, khánh thành 02/5/1958; tháp chuông hoàn thành năm 1961

Chùa Xá Lợi ở góc đường Bà Huyện Thanh Quan – Sư Thiện Chiếu xây theo lối kiến trúc mới, đưa chánh điện lên lầu và dành tầng trệt làm giảng đường. Chùa do Hội Phật học Nam Việt dựng để tôn trí xá lợi đức Phật, với tháp chuông bảy tầng cao 32m treo đại hồng chung hai tấn. Chùa là trụ sở Hội Phật học Nam Việt từ năm 1951 đến 1981.

Sử tích

Năm 1953, một phái đoàn Phật giáo Sri Lanka trao tặng Phật giáo Việt Nam một phần xá lợi đức Phật Thích Ca. Hội Phật học Nam Việt, do cư sĩ **Mai Thọ Truyền** làm Chánh hội trưởng, quyết định dựng một ngôi chùa xứng đáng để tôn trí. Chùa khởi công ngày 05/8/1956 theo đồ án của hai kiến trúc sư Trần Văn Đường và Đỗ Bá Vinh, do Dư Ngọc Ánh và Hồ Tố Thuận trông coi thi công, và khánh thành ngày 02/5/1958. Vì lấy xá lợi làm trung tâm nên chùa được đặt tên là **Xá Lợi**. Tháp chuông bảy tầng cao 32m hoàn thành năm 1961, treo quả đại hồng chung nặng hai tấn đúc theo mẫu chuông chùa Thiên Mụ ở Huế.

Vài năm sau, ngôi chùa mới này trở thành nơi hội tụ của phong trào Phật giáo miền Nam năm 1963. Sau khi Hòa thượng Thích Quảng Đức tự thiêu ngày 11/6/1963, nhục thân của ngài được tôn trí tại chùa Xá Lợi trước lễ trà tỳ, và chùa trở thành trung tâm điều hành các cuộc vận động của Ủy ban Liên phái Bảo vệ Phật giáo. Đêm 20 rạng sáng 21/8/1963, lực lượng đặc biệt của chính quyền Ngô Đình Diệm tấn công chùa cùng nhiều tự viện khác trên toàn miền Nam, bắt giữ hàng trăm tăng ni và Phật tử đang có mặt tại đây.

Sau biến cố ấy chùa được hoàn trả và tiếp tục là trụ sở Hội Phật học Nam Việt cho đến năm 1981, rồi làm Văn phòng 2 Trung ương Giáo hội Phật giáo Việt Nam đến tháng 5/1993. Thư viện và các lớp giáo lý của chùa vẫn duy trì đến ngày nay.