Chùa Trấn Quốc
Bắc tông · Hà Nội
Số 46 đường Thanh Niên, phường Tây Hồ, thành phố Hà Nội
Thế kỷ VI, thời Tiền Lý (khoảng năm 541, đời Lý Nam Đế) — niên đại theo sử chép và bia ký tại chùa
Chùa Trấn Quốc là một trong những ngôi chùa có niên đại sớm nhất Thăng Long theo sử chép, nay tọa lạc trên một đảo nhỏ phía đông Hồ Tây, nối vào đường Thanh Niên. Bảo tháp Lục độ đài sen mười một tầng và cây bồ đề chiết từ gốc bồ đề Bồ Đề Đạo Tràng khiến chùa thành nơi chiêm bái quen thuộc của Phật tử Hà Nội mỗi dịp rằm, mồng một. Chùa được xếp hạng Di tích lịch sử — văn hóa cấp quốc gia năm 1989.
- Bảo tháp Lục độ đài sen dựng năm 1998, cao 15m, 11 tầng; mỗi tầng có 6 ô cửa vòm đặt một tượng Phật A Di Đà bằng đá quý (tổng 66 pho)
- Cây bồ đề do Tổng thống Ấn Độ Rajendra Prasad tặng năm 1959, chiết từ gốc bồ đề nơi Đức Phật thành đạo
- Vườn tháp mộ các vị tổ và hệ thống bia đá cổ, trong đó có bia do Trạng nguyên Nguyễn Xuân Chính soạn năm 1639
- Vị trí trên gò Kim Ngưu giữa Hồ Tây — bố cục "tiền đường – thiêu hương – thượng điện" nối thành chữ Công, đặc trưng chùa Bắc Bộ
Sử tích
Theo sử chép, chùa được dựng khoảng năm 541 đời Lý Nam Đế với tên **Khai Quốc** ("mở nước"), nhưng chỗ dựng ban đầu không phải ở giữa Hồ Tây như hôm nay: chùa nằm ở làng Y Hoa gần bờ sông Hồng. Tên Trấn Quốc có từ đời Lê Hy Tông; năm 1842 vua Thiệu Trị đổi là Trấn Bắc, nhưng dân gian vẫn quen gọi Trấn Quốc.
Bãi sông Hồng bị nước xói lở dần, đe dọa cuốn cả ngôi chùa xuống dòng. Năm 1615, đời vua Lê Kính Tông, dân làng Yên Phụ chuyển toàn bộ ngôi chùa vào gò đất Kim Ngưu — hòn đảo nhỏ giữa Hồ Tây, vốn là nơi đời Lý và đời Trần từng dựng cung Thúy Hoa và điện Hàm Nguyên làm chỗ nghỉ của nhà vua. Về sau người ta đắp đê Cố Ngự (nay là đường Thanh Niên) nối gò vào bờ.
Chùa được tu sửa mở rộng các năm 1624, 1628 và 1639; văn bia năm 1639 do **Trạng nguyên Nguyễn Xuân Chính** soạn. Năm 1959, nhân chuyến thăm Hà Nội, Tổng thống Ấn Độ Rajendra Prasad tặng chùa một cây bồ đề chiết từ gốc bồ đề nơi Đức Phật thành đạo; cây trồng trước tòa Tam bảo. Năm 1998, chùa dựng bảo tháp Lục độ đài sen mười một tầng, cao 15m.