Chùa Linh Sơn Trường Thọ (chùa Núi Tà Cú)
Bắc tông · Lâm Đồng
Núi Tà Cú, xã Tân Thành, tỉnh Lâm Đồng
Tổ Hữu Đức vào hang tu từ năm 1872; khoảng năm 1880 được vua Tự Đức ban tên "Linh Sơn Trường Thọ"
Chùa Linh Sơn Trường Thọ nằm ở lưng chừng núi Tà Cú, xã Tân Thành, tỉnh Lâm Đồng, giữa khu rừng nguyên sinh nhìn ra vùng đồng bằng ven biển Bình Thuận cũ. Dân gian quen gọi là chùa Núi. Từ chân núi lên chùa có đường bộ và tuyến cáp treo; phía sau chùa là pho tượng Thích Ca nhập Niết bàn dài 49m. Chùa gắn với Tổ sư Hữu Đức và được vua Tự Đức ban sắc tứ vào cuối thế kỷ XIX.
- Tượng Thích Ca nhập Niết bàn dài 49m, đúc bê tông cốt thép trên sườn núi trong các năm 1963–1966
- Bộ tượng Di Đà Tam Tôn màu trắng đứng giữa rừng già trên đường lên chùa
- Hang Tổ — hang đá nơi Tổ sư Hữu Đức ẩn tu trước khi lập chùa
- Tên chùa do vua Tự Đức sắc phong sau khi Tổ Hữu Đức chữa bệnh cho hoàng thái hậu
Sử tích
Tổ sư Hữu Đức (1812–1887), thế danh Trần Hữu Đức, người Phú Yên, vào vùng Bình Thuận hành đạo rồi năm 1872 lên núi Tà Cú, chọn một hang đá giữa rừng già làm chỗ ẩn tu. Ngài phát nguyện không xuống núi, sống bằng rau rừng và nước suối, hái thuốc nam chữa bệnh cho dân quanh vùng. Tiếng lành đồn xa, người dưới chân núi gọi ngài là "ông sư trên núi" và lũ lượt tìm lên xin thuốc.
Khoảng năm 1880, theo ghi chép lưu tại chùa và địa phương, **hoàng thái hậu Từ Dũ**, mẹ vua Tự Đức, lâm bệnh nặng mà ngự y trong kinh chữa mãi không khỏi. Triều đình nghe danh nhà sư ở Tà Cú, cho người vào mời ra Huế. Tổ Hữu Đức từ chối rời núi vì lời phát nguyện, nên gửi thuốc và phương chữa theo sứ giả mang về kinh. Hoàng thái hậu bình phục. Cảm kích ơn ấy, vua Tự Đức ban cho ngôi chùa trên núi tấm biển sắc tứ **"Linh Sơn Trường Thọ Tự"** — núi thiêng, sống lâu — vừa để tạ ơn vừa để chúc thọ mẹ mình. Câu chuyện này được lưu truyền tại chùa; các chi tiết về lời đối đáp giữa sứ giả và nhà sư thuộc phần truyền khẩu.
Tổ Hữu Đức viên tịch năm 1887; hang đá ngài từng tu nay gọi là Hang Tổ, phía trên chùa.
Từ năm 1963 đến 1966, ông Trương Đình Ý chủ trì việc đúc bằng bê tông cốt thép pho **tượng Thích Ca nhập Niết bàn dài 49m** trên sườn núi phía sau chùa.