Chùa Hang (Kompông Chrây)

Nam tông Khmer · Vĩnh Long

Đường 2 tháng 9, ấp 4, xã Châu Thành, tỉnh Vĩnh Long

Thành lập năm 1637; bị bom đạn tàn phá nặng Tết Mậu Thân 1968 và phục dựng từ năm 1977

Chùa Kompông Chrây — tiếng Khmer nghĩa là "bến cây đa", vì xưa trước cổng chùa có một bến đò dưới gốc đa — nằm ở ấp 4, xã Châu Thành, tỉnh Vĩnh Long, cách chợ Trà Vinh cũ khoảng 6km. Người dân quen gọi là chùa Hang vì cổng phụ ven tỉnh lộ được xây vòm cuốn tường rất dày, dài 12m, đi vào như chui qua hang đá. Khuôn viên rộng hơn 6ha, một nửa là vườn sao dầu cổ thụ. Chùa khác với các chùa Khmer khác ở chỗ có một xưởng thủ công điêu khắc gỗ hoạt động ngay trong chùa.

• Cổng phụ xây vòm cuốn tường dày, dài 12m như một hang đá — nguồn gốc tên gọi "chùa Hang"
• Xưởng điêu khắc gỗ trong chùa, tạc từ gốc rễ cây sao cổ thụ
• Khuôn viên khoảng 6ha với vườn sao dầu cổ thụ
• Cột cờ trước chánh điện tạc rắn thần bảy đầu che chở Phật Thích Ca suốt bảy ngày bảy đêm

Sử tích

Chùa được thành lập năm 1637. Tên Khmer Kompông Chrây nghĩa là "bến cây đa", vì xưa trước bến sông có một cây đa cổ thụ; về sau cổng chùa được xây theo hình hang động, nên người Kinh quen gọi là chùa Hang.

Tết Mậu Thân năm 1968, bom đạn tàn phá ngôi chùa nặng nề. Năm 1977, sư Thạch Suông trở về, vận động Phật tử chung tay phục dựng lại ngôi chùa; về sau sư là trụ trì đời thứ hai mươi ba của chùa.

Những cây sao dầu cổ thụ và các bộ rễ cây còn nằm lại trong lòng đất đã làm nên nét riêng của chùa Hang: nghề điêu khắc gỗ. Theo lời các sư trong chùa, khoảng năm 2002 chùa mời nghệ nhân Thạch Buôl, quê huyện Bình Minh (Vĩnh Long), về làm một số hạng mục điêu khắc trong chánh điện, rồi nhờ ông ở lại truyền nghề cho các sư. Từ đó xưởng điêu khắc gỗ trong chùa hình thành; những tác phẩm đầu tiên tạc từ rễ cây sao là chim đại bàng, chim bồ câu, tượng Phật Di Lặc và các con thú trong rừng.