Chùa Cổ Thạch

Thiền phái Lâm Tế · Lâm Đồng

Khu vực bãi biển Cổ Thạch, xã Liên Hương, tỉnh Lâm Đồng

Thiền sư Bảo Tạng, đời thứ 40 thiền phái Lâm Tế, khai sơn năm 1835; xếp hạng di tích thắng cảnh quốc gia năm 1993

Chùa Cổ Thạch — dân gian gọi là chùa Đá Cổ hoặc chùa Hang — nằm trên một đồi đá cao 64m sát bãi biển Cổ Thạch, xã Liên Hương, tỉnh Lâm Đồng. Thiền sư Bảo Tạng, đời thứ 40 thiền phái Lâm Tế, khai sơn năm 1835 khi nơi đây mới là một am nhỏ. Qua nhiều đời trùng tu, chùa trở thành một quần thể am, điện, cốc liên hoàn trên khu đồi rộng hơn bốn hecta, phần lớn dựng lọt giữa các hang đá tự nhiên. Chùa được xếp hạng di tích thắng cảnh cấp quốc gia năm 1993.

Sử tích

Năm 1835, thiền sư **Bảo Tạng** — đời thứ 40 thiền phái Lâm Tế — lên khu đồi đá sát biển thuộc vùng Tuy Phong, tỉnh Bình Thuận cũ, dựng một am nhỏ giữa các hốc đá. Am ấy là khởi đầu của chùa Cổ Thạch. Sau đợt sáp nhập tỉnh năm 2025, chùa thuộc xã Liên Hương, tỉnh Lâm Đồng.

Chùa lớn dần qua nhiều đời trùng tu mà không san đồi lấy mặt bằng. Chánh điện nằm lọt thỏm giữa những tảng đá to; các nhà thiền, từ đường, nhà tổ, gác chuông, lầu trống, am cốc thờ tự đều chen vào các khe và hang có sẵn trên khu đồi rộng hơn bốn hecta, cao 64m so với mặt nước biển. Vì vậy dân gian gọi đây là **chùa Hang**, còn tên chữ Cổ Thạch nghĩa là đá xưa.

Mỗi hang thờ một đối tượng riêng. Hang thờ tổ khai sơn có tượng thiền sư Bảo Tạng cùng bài vị những người có công dựng chùa. Hang thờ Phật Mẫu Chuẩn Đề đặt pho tượng tám tay và nhiều tượng cổ khác. **Hang Tam Bảo** thờ 23 pho tượng Phật cổ, kích thước và niên đại không giống nhau.

Chùa còn giữ được khối di sản Hán Nôm khá nguyên vẹn: liễn đối, hoành phi, tài liệu có từ ngày tạo lập. Đại hồng chung và trống sấm đều có niên đại từ nửa đầu thế kỷ XIX.

Trên mỏm đá nhỏ sát bờ biển có tượng Quán Thế Âm Bồ Tát, và một đỉnh được đặt tên là Linh Thứu theo tích trong kinh. Ngay dưới chân đồi là bãi đá Cà Dược nhiều màu chạy dọc bờ biển — cảnh quan đá và biển ấy là một phần lý do chùa được xếp hạng di tích thắng cảnh cấp quốc gia năm 1993.