Chùa Bích Động

Bắc tông · Ninh Bình

Núi Bích Động, phường Nam Hoa Lư, tỉnh Ninh Bình

Khởi dựng năm 1428 với tên Bạch Ngọc Thạch Sơn Đồng; dựng lại thành ba lớp chùa năm 1705

Chùa Bích Động dựa vào vách núi đá vôi giữa vùng Tràng An, dựng thành ba lớp Hạ – Trung – Thượng nối nhau bằng những bậc đá men sườn núi. Chùa không cố lấn ra khỏi núi mà nương vào hang, vào vách, đến mức từ xa gần như lẫn vào màu đá và cây. Tên chùa nghĩa là động biếc — tên do chúa Trịnh Sâm đặt.

• Ba lớp chùa Hạ – Trung – Thượng dựng men theo sườn núi, càng lên càng khuất vào đá
• Chùa Trung dựa vào vách hang, từ chùa Hạ lên phải qua khoảng 120 bậc đá
• Động Tối trong lòng núi và Xuyên Thủy động dài khoảng 350m luồn dưới chân núi
• Nằm trong Quần thể danh thắng Tràng An — Di sản thế giới hỗn hợp của UNESCO

Sử tích

Tương truyền năm 1428, đầu thời Hậu Lê, một ngôi chùa nhỏ đã được dựng trên sườn núi đá vôi bên dòng Ngô Đồng, mang tên Bạch Ngọc Thạch Sơn Đồng — nghĩa là ngôi chùa đá đẹp và trong trắng như ngọc giữa núi rừng.

Ngôi chùa như hiện nay là công của hai nhà sư. Năm 1705, hai thiền sư Trí Kiên và Trí Thể tìm đến đây, thấy thế núi có hang có động, bèn ở lại dựng chùa. Hai vị chia chùa thành ba lớp bám theo độ cao của núi, xếp theo hình chữ Tam: chùa Hạ năm gian dưới chân núi, cột đá mỗi cây cao hơn 4m đẽo từ một khối; chùa Trung dựa vào vách hang ở lưng chừng, từ chùa Hạ phải leo khoảng 120 bậc đá; chùa Thượng gần đỉnh, thờ Quan Thế Âm Bồ Tát, lên thêm gần 40 bậc nữa. Mỗi lớp chùa mở ra một tầm nhìn khác xuống đồng chiêm.

Tên "Bích Động" đến năm 1774, khi chúa Trịnh Sâm tới vãn cảnh. Thấy cây và núi vây quanh chùa xanh biếc như cùng tụ lại một chỗ, chúa đặt tên chùa là Bích Động, nghĩa là động biếc. Ngày nay chùa nằm trong Quần thể danh thắng Tràng An đã được UNESCO ghi danh.