Chùa Ba Vàng
Thiền phái Trúc Lâm · Quảng Ninh
Núi Thành Đẳng, phường Uông Bí, tỉnh Quảng Ninh
Có chùa từ thời Trần, thế kỷ XIII; trùng tu đời Lê Dụ Tông, lấy tên Bảo Quang Tự năm Ất Dậu (1705)
Chùa Ba Vàng (tên chữ là Bảo Quang Tự) tọa lạc ở độ cao khoảng 340m trên lưng núi Thành Đẳng, thế lưng tựa núi mặt hướng sông, nhìn ra sông Bạch Đằng và xa hơn là cảng Hải Phòng, biển Đồ Sơn. Nền chùa cổ được tìm lại khoảng năm 1987; đợt xây dựng lớn nhất khởi công năm 2011 và chùa được khánh thành năm 2014. Chùa nay là một điểm sinh hoạt Phật giáo lớn của vùng Đông Bắc với các khóa tu và lễ hội thường niên.
- Năm 2014 được ghi nhận kỷ lục là ngôi chùa trên núi có tòa chính điện lớn nhất Đông Dương
- Giếng đá cổ, dấu tích giúp tìm lại nền chùa năm 1987, được nạo vét và giữ đến nay
- Lễ hội Hoa Cúc vào ngày mùng 9 tháng 9 âm lịch (Tết Trùng Cửu) — lễ hội lớn của chùa
- Các hiện vật thế kỷ XIII–XIV phát hiện tại nền chùa cũ, chứng tích của già lam Bảo Quang xưa thuộc sơn môn Yên Tử
Sử tích
Từ thế kỷ XIII, nhà Trần đã dựng một ngôi chùa trên lưng núi Thành Đẳng. Đến đời vua Lê Dụ Tông, chùa được trùng tu và lấy tên **Bảo Quang Tự**, nghĩa là "ánh sáng quý", vào năm Ất Dậu (1705). Người trụ trì thời ấy là **Thiền sư Tuệ Bích Phổ Giác (1658–1757)**, thuộc dòng Trúc Lâm Yên Tử. Ngài về trụ trì Bảo Quang Tự từ năm 44 tuổi và viên tịch khi tròn trăm tuổi.
Sau đó chùa hoang phế rất lâu. Khoảng năm 1987, một gia đình nông dân dưới chân núi Thành Đẳng đi tìm đàn bò lạc và gặp lại giếng đá cổ trên núi. Dân làng phát quang khu đất, tìm thấy cây hương đá khắc ba chữ "Thiên đài trụ", bia tháp của vị thiền sư và các chân tảng đá. Chính quyền và nhân dân địa phương khôi phục ngôi chùa theo đúng hướng chùa xưa; giếng cổ được nạo vét và giữ đến nay.
Tháng 1 năm 2011, chùa khởi công xây dựng lại với quy mô lớn hơn để đáp ứng nhu cầu tu học của tăng ni, Phật tử. Ngày 9 tháng 3 năm 2014, Giáo hội Phật giáo Việt Nam làm lễ khánh thành ngôi chùa mới.